Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie: WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2026 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2025 r., znak: NP.9081.2.19.2025, w przedmiocie odmowy uchylenia i zmiany decyzji nr 059/2015 z dnia 20 kwietnia 2015 o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę

Uzasadnienie:

Zaskarżoną przez T. B., zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia 26 czerwca 2025 r., znak: NP.9081.2.19.2025, Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), w związku z art. 5 pkt 4a, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 416) oraz w związku z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2025 r., znak: NP.9081.3.1.2025 o odmowie uchylenia i zmiany decyzji nr 059/2015

z dnia 20 kwietnia 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją dnia 20 kwietnia 2015 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.

Decyzją z dnia 26 sierpnia 2016 r. Małopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1513/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1536/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę.

Pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r. skarżący wniósł o uchylenie/zmianę decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 r.

Skarżący podniósł, że z zakończonego postępowania nie nabył żadnego prawa ani uprawnień, w tym prawa do świadczeń przewidzianych z tytułu chorób zawodowych. Pozytywne rozstrzygnięcie i zmiana decyzji ostatecznej byłaby dla niego formą słusznego interesu prawnego, społecznego w uzyskaniu potrzebnej treści decyzji dla celów praw materialnych, finansowych, uprawnień. Za słusznym interesem strony przemawia zapewnienia egzystencji życia, przy uwzględnieniu niepełnosprawności spowodowanej m. in. pracą zawodową w warunkach narażenia na stężenie tlenku węgla przekraczające dopuszczalne normy stężenia. Praca w warunkach narażenia na tlenek węgla doprowadziła bowiem do naruszenia sprawności organizmu skarżącego poprzez działanie kardiotoksyczne tlenku węgla. Powyższe miało wpływ na mające wpływ na rozpoznanie u skarżącego: zawału serca, przewlekłego zespołu wieńcowego, uszkodzenia mięśnia serca, choroby niedokrwiennej serca.

Decyzją z dnia 14 października 2024 r. nr 1/2024 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Krakowie odmówił uchylenia/zmiany decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 r.

Decyzją z dnia 23 stycznia 2025 r., znak: NP.9081.2.29.2024, Małopolski Państwowy Inspektor Sanitarny uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji w ponownym postępowaniu winien zapewnić wszystkim stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2025 r., znak: NP.9081.3.1.2025, Nr 1/2025 orzeczono o odmowie uchylenia i zmiany decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji w przedmiocie choroby zawodowej skarżący został poddany badaniu w trzech jednostkach orzeczniczych uprawnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych w rozumieniu § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie, Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. Wydane przez te jednostki orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały szeregiem specjalistycznych badań, w wyniku których nie stwierdzono podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 8 lutego 2016 r. wyjaśnił, że cyt.: "Tlenek węgla jest gazem, który nie podlega kumulacji. Powtarzające się incydenty niedotlenienia powinny skutkować utrwalonymi zmianami patologicznymi w zakresie narządów szczególnie wrażliwych na niedotlenienie (ośrodkowy układ nerwowy, odwodowy układ nerwowy, mięsień sercowy, układ krwiotwórczy). Istotne z punku widzenia orzeczniczego, prócz wskazania utrwalonych, zmian w zakresie układów/narządów wrażliwych na niedotlenienie byłoby udokumentowanie przebytych epizodów zawodowego zatrucia tlenkiem węgla potwierdzone obecnością we krwi karboksyhemoglobiny (hemoglobina tlenkowęglowa) w stężeniu powyżej 10%." Natomiast z akt sprawy wynika jednoznacznie, że badania przeprowadzone kilkukrotnie w procesie diagnostyczno-orzeczniczym nie wykazały utrwalonych zmian patologicznych w mięśniu sercowym, które mogłyby skutkować stwierdzeniem u skarżącego choroby zawodowej.

Organ odwoławczy podał nadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. II OSK 1536/17, wskazał, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej złożonej przez stronę, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej i pozostaje związany treścią orzeczenia lekarskiego, jeżeli nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Sam fakt, że strona inaczej aniżeli jednostki medyczne postrzega przyczynę powstania swojego schorzenia, opierając swoje stanowisko na opiniach innych lekarzy bądź na wynikach jednorazowo przeprowadzonych badań, nie może skutecznie podważyć orzeczenia wydanego przez uprawnione do orzekania jednostki medyczne, jeżeli wyjaśniły one w sposób wystarczający powody, dla których dokumentacja medyczna przedłożona przez stronę nie może mieć znaczenia dla treści wydanego orzeczenia. Tym samym, skoro uprawnione do orzekania w przedmiocie choroby zawodowej jednostki medyczne jednoznacznie wypowiedziały się o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i odniosły w sposób wystarczający do badań: psychiatrycznego przeprowadzonego w dniu 25 listopada 2013 r. oraz EKG zamieszczonego w karcie informacyjnej z 25 sierpnia 2000 r., to orzeczeniami tych jednostek organy były związane, a wydane decyzje stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, pozostawały w zgodzie z prawem.

Następnie organ wskazał, że ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi wniesionej na decyzję, wiążąca organ administracji publicznej z mocy art. 153 P.p.s.a. nie pozbawia tego organu możliwości weryfikacji decyzji na podstawie art. 154 lub 155 k.p.a. z uwagi na przesłanki celowościowe stosowania tych przepisów. Jednak przepis art. 154 § 1 k.p.a. ustanawia dwie przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, aby można było wzruszyć decyzję. Po pierwsze, musi to być decyzja która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania, a po drugie - za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony. Wymagania interesu społecznego lub słusznego (a więc kwalifikowanego) interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Organ odwoławczy w całości podzielił ww. stanowisko organu pierwszej instancji, że w interesie społecznym nie leży nabywanie praw do świadczeń wynikających z ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2189) przez osoby u których nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Stoi to w sprzeczności z art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

W ocenie organu odwoławczego decyzja z dnia 29 kwietnia 2025 r., zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 k.p.a., a w jej uzasadnieniu wyjaśniono w sposób wyczerpujący przyczyny odmowy uchylenia lub zmiany z dnia 20 kwietnia 2015 r. Przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 10 k.p.a. wystosował zawiadomienie do stron o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz poinformował o możliwości dostarczenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję skarżący podtrzymał w całości złożony wniosek z dnia 19 sierpnia 2024 r. oraz wniósł o uchylenie w całości decyzji z dnia 26 czerwca 2025 r. i orzeczenie co do istoty sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przeprowadzona bowiem w niniejszej sprawie kontrola wydanych w sprawie rozstrzygnięć według wyżej wskazanych kryteriów doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że decyzje te są zgodne z prawem.

Podkreślić należy, że na skutek skargi w rozpatrywanej spawie kontroli zostały poddane decyzje - zaskarżona z dnia 26 czerwca 2025 r., znak: NP.9081.2.19.2025, Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, który utrzymał nią w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2025 r., znak: NP.9081.3.1.2025, o odmowie, na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, zwanej dalej w skrócie k.p.a.), uchylenia i zmiany decyzji nr 059/2015 z dnia 20 kwietnia 2015 r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przepis art. 154 § 1 k.p.a. ma zatem zastosowanie do decyzji, na mocy której strona nie nabyła prawa. W piśmiennictwie wskazuje się, że ocena, czy strona nabyła prawa lub nie nabyła praw z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji. Jakkolwiek pewna kontrowersja dotyczy tego, czy kwestię nabycia praw należy łączyć jedynie z decyzjami merytorycznymi, tj. rozstrzygającymi sprawę co do jej istoty, czy także z decyzjami procesowymi, które nie rozstrzygają sprawy co do jej istoty, to kontrowersja ta nie ma znaczenia w niniejszym przypadku. Natomiast utrwalił się pogląd, że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień lub też treścią jej rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień. Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1, nie należą natomiast już decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania obowiązków w zakresie wskazanym w decyzji. Analogicznie sytuacja wygląda w przypadku decyzji deklaratoryjnych (pomijając sporną kwestię co do zasadności podziału na decyzje deklaratoryjne i decyzje konstytutywne), ustalenie, czy na mocy tych decyzji strona nie nabyła prawa, wymaga odwołania się do osnowy takiej decyzji. Pogląd, według którego decyzje deklaratoryjne nie tworzą praw dla strony, nie uwzględnia bowiem, że treścią rozstrzygnięcia zawartego w decyzji deklaratoryjnej może być zarówno autorytatywne potwierdzenie uprawnień, które strona nabyła z mocy prawa, jak i wygaśnięcie tych uprawnień z mocy prawa lub stwierdzenie, że na stronie ciążą z mocy prawa pewne obowiązki albo stwierdzenie wygaśnięcia tych obowiązków z mocy prawa (zob. A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 154 i powoływana tam literatura).

W niniejszym przypadku nie budzi wątpliwości, że mamy do czynienia z decyzją, na mocy której skarżący nie nabył prawa – gdyż decyzją nr 059/2015 z dnia 20 kwietnia 2015 r. orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Art. 154 § 1 k.p.a. mógł być zatem stosowany przez organy orzekające. Nie stanowił ku temu przeszkody, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, wydany w niniejszej sprawie uprzednio wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1536/17, którym uchylony został zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji - i oddalona została skarga. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 1985 r., sygn. akt III SA 80/85, ONSA 1985/2, poz. 16, wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę oznacza jedynie, że w ocenie sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu zobowiązującym sąd do jej uchylenia bądź stwierdzenia jej nieważności, nie wyłącza natomiast możliwości skorzystania przez organ administracji, który wydał decyzję, bądź przez organ wyższego stopnia, zmiany tej decyzji w trybie art. 154 lub 155, jeżeli zachodzą przesłanki przewidziane w tych przepisach; podobnie wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 744/07, LEX nr 366813.

Zasadnie też podkreśliły orzekające organy, że w postepowaniu, prowadzonym na podstawie art. 154 k.p.a. organ ocenia jedynie, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zastosowanie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. wymaga spełnienia łącznego następujących przesłanek:

1) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania,

2) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.

Ocena, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony, należy

do właściwego organu administracji publicznej, który jest w tym zakresie związany przepisem art. 7 in fine k.p.a.. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony (art. 154 § 1 k.p.a.) muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (wyrok NSA z dnia 23 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 553/06, LEX nr 348253). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154, należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1406/06, LEX nr 427601). "Uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 154 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje ten sposób rozstrzygnięcia, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony na korzystniejszą" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1196/17, LEX nr 2459931).

Oceniając, czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem decyzji, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r., sygn. akt I OSK 428/10, LEX nr 745237; zob. również wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 930/13, LEX nr 1495303, zgodnie z którym "Użycie w art. 154 k.p.a. słowa «może» nie oznacza uznaniowości organu w ocenie wystąpienia w sprawie przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, a jedynie możliwość wyboru sposobu rozstrzygnięcia tej sprawy, która ma miejsce na ostatnim etapie procesu stosowania prawa"). Jak trafnie rzecz ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1789/07, ONSAiWSA 2009/6, poz. 117, w którym stwierdzono, że interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154, mogą przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej także wówczas, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a brak jest podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji z powodu tego naruszenia.

Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane decyzje, w ocenie Sądu prawidłowo postąpiły orzekające organy odmawiając uchylenia i zmiany decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Skoro decyzje w sprawie choroby zawodowej wydaje się, jak zasadnie podniósł organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych), to rzeczywiście organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej złożonej przez stronę, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej i pozostaje związany treścią orzeczenia lekarskiego, jeżeli nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Może on jedynie zakwestionować orzeczenia lekarskie w zakresie niedostatecznego uzasadnienia wskazanego w nich medycznego stanowiska domagając się jego wyjaśnienia. "Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego" (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn.. akt IV SA/Wr 688/11, LEX nr 1146150). Podstawą decyzji inspekcji sanitarnej nie może być zatem opinia lekarska o lakonicznej treści, nie zawierająca przekonującego uzasadnienia, czy też wywołującego wątpliwości.

W takim razie przesłanka słusznego interesu skarżącego, warunkująca zastosowanie art. 154 § 1 wobec decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, zaistniałaby, gdyby orzeczenia lekarskie, które legły u podstaw jej wydania były niejasne, a ich uzasadnienia lakoniczne. Tymczasem w tym przypadku, jak słusznie podkreślił organ odwoławczy – "...w trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji w przedmiocie choroby zawodowej skarżący został poddany badaniu w trzech jednostkach orzeczniczych uprawnionych do orzekania w zakresie chorób zawodowych w rozumieniu § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. w Małopolskim Ośrodku Medycyny Pracy w Krakowie, Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu oraz w Instytucie Medycyny Pracy w Łodzi. Wydane przez te jednostki orzeczenia lekarskie poprzedzone zostały szeregiem specjalistycznych badań, w wyniku których nie stwierdzono podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej: zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne. Małopolski Ośrodek Medycyny Pracy w opinii z dnia 8 lutego 2016 r. wyjaśnił, że cyt.: "Tlenek węgla jest gazem, który nie podlega kumulacji. Powtarzające się incydenty niedotlenienia powinny skutkować utrwalonymi zmianami patologicznymi w zakresie narządów szczególnie wrażliwych na niedotlenienie (ośrodkowy układ nerwowy, odwodowy układ nerwowy, mięsień sercowy, układ krwiotwórczy). Istotne z punku widzenia orzeczniczego, prócz wskazania utrwalonych, zmian w zakresie układów/narządów wrażliwych na niedotlenienie byłoby udokumentowanie przebytych epizodów zawodowego zatrucia tlenkiem węgla potwierdzone obecnością we krwi karboksyhemoglobiny (hemoglobina tlenkowęglowa) w stężeniu powyżej 10%. Natomiast z akt sprawy wynika jednoznacznie, że badania przeprowadzone kilkukrotnie w procesie diagnostyczno-orzeczniczym nie wykazały utrwalonych zmian patologicznych w mięśniu sercowym, które mogłyby skutkować stwierdzeniem u skarżącego choroby zawodowej."

Przekonujące są zatem argumenty organu odwoławczego wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w interesie społecznym nie leży nabywanie praw do świadczeń wynikających z ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2189) przez osoby u których nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.

Skarżący musi zatem zrozumieć, że postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie może stanowić swego rodzaju jeszcze jednej, kolejnej, instancji umożliwiającej uchylenie niekorzystnej dla niego decyzji. Zasadnie podniósł, zdaniem Sądu organ odwoławczy, że subiektywne odczucia skarżącego stoją bowiem w sprzeczności z art. 2351 Kodeksu pracy (tj. ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy; Dz. U. z 2025, poz. 277), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

A w tym wypadku po prostu tak nie jest. Jednostki orzecznicze jasno wskazały, uzasadniając swoje medyczne stanowisko, że udokumentowanie przebytych epizodów zawodowego zatrucia tlenkiem węgla ma miejsce w tedy, gdy zostanie potwierdzona obecność we krwi karboksyhemoglobiny (hemoglobina tlenkowęglowa) w stężeniu powyżej 10%. Skoro to nie miało miejsca w przypadku skarżącego, to twierdzenia skargi są chybione i niezasadne. Zgodzić się też należało z oceną organu odwoławczego, że decyzja z dnia 29 kwietnia 2025 r., zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 107 k.p.a., a w jej uzasadnieniu wyjaśniono w sposób wyczerpujący przyczyny odmowy uchylenia lub zmiany decyzji z dnia 20 kwietnia 2015 r., zaś przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 10 k.p.a. skarżący miał możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i ustosunkowania się do niego.

Wobec powyższego zaprzeczanie przez skarżącego, że nie poddano go stosownym badaniom nie znajduje odzwierciedlenia w materiale akt sprawy, zaś subiektywna ocena skarżącego w tym względzie w sytuacji, gdy choroby zawodowe są ze swej natury chorobami przewidywalnymi, nie jest przekonująca i zasługująca na uwzględnienie. Skarżący musi przyjąć do wiadomości, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, ale pod warunkiem, co najistotniejsze, wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Objawy te występują bądź nie występują, a ich stwierdzenie, a w tym wypadku raczej ich niestwierdzenie, nie zależy, a przynajmniej nie powinno zależeć, od złej woli lekarzy orzeczników. Podkreślić bowiem należy, że orzeczenia lekarskie są dowodami z zakresu wiadomości specjalnych i stanowią dowód w dziedzinie zdrowia człowieka, w tym wpływu środowiska pracy na stan tego zdrowia, są dla orzekających organów administracji w zasadzie wiążące co do zjawisk ze świata przyrody, związanych ze zdrowiem pracownika i jeżeli nie budzą zasadniczych wątpliwości, stanowią jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej i są wiążące, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych zwłaszcza, że same organy inspekcji nie posiadając koniecznej wiedzy specjalistycznej nie mogą wkraczać w ocenę sposobu prowadzenia badań lekarskich. Innymi słowy, w związku z tym, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., to bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych.

Choroba zawodowa jest, więc pojęciem prawnym, oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest tylko i wyłącznie sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne, a owe przewidywalne uszkodzenia zdrowia zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 876/09, LEX nr 577707). Skoro nie ma udokumentowanych objawów chorobowych wskazanych w wykazie chorób zawodowych, to jakiekolwiek twierdzenia skarżącego w tym zakresie stanowiska tego nie mogą zmienić i są gołosłowne, zwłaszcza w kontekście twierdzeń skarżącego w skardze o niewykonywaniu w jednostkach orzeczniczych badań m.in. na obecność karboksyhemoglobiny i tryponiny we krwi. Po pierwsze, nie wystarczą same twierdzenia w tym zakresie, a po drugie, uważne wczytanie się w treść orzeczeń jednostek orzeczniczych lekarskich wskazuje jednak, że wykonano badania labolatoryjne i toksykologiczne, zaś treść wyjaśnień zawartych w powoływanym przez Naczelny Sąd Administracyjny piśmie Małopolskiego Ośrodka Medycyny Pracy w Krakowie z dnia 8 lutego 2016 r. jasno te kwestie wyjaśnia (s. 14 uzasadnienia wyroku z dnia 30 stycznia 20018 r., sygn. akt II OSK 1536/17; wers 5 od góry strony), że na tym etapie nie mogły one mieć istotnego znaczenia z uwagi na to, że tlenek węgla nie ulega kumulacji w organizmie, więc wykonywanie badań na obecność karboksyhemoglobiny byłoby niecelowe z uwagi na ustanie narażenia w 1997 r. Badania takie mają jedynie znaczenie pomocnicze, gdy jej stężenie wynosi ponad 10%. Takich zmian w narządach wrażliwych żadna z jednostek orzeczniczych nie stwierdziła. Ponadto, najważniejsze, kontestowanie stanowiska orzeczeń jednostek orzeczniczych lekarskich w obecnych stanie, jest zgoła skazane na porażkę z tego względu, że skarżący przedstawił jedynie twierdzenia, a musiałby przedstawić merytoryczne, medyczne, argumenty podważające zasadność tych stanowisk poprzez przedłożenie przeciwdowodów (kontrorzeczeń) osób dysponujących takimi samymi kwalifikacjami, a więc osób - lekarzy spełniających wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 437) zatrudnionych w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 tj. w jednostkami orzeczniczymi I stopnia (w poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, klinice i poradni chorób zawodowych uczelni medycznych - w zakresie wszystkich chorób zawodowych, poradni chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo w przychodni i oddziałach chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych, podmiotach leczniczych, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby, wreszcie w jednostkach orzeczniczych II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia takich jak instytuty badawcze w dziedzinie medycyny pracy). Wówczas mogłaby się otworzyć możliwość do stwierdzenia przez właściwe organy niejasnego wyjaśnienia stanowiska jednostek orzeczniczych medycznych, jakie zostały wydane w niniejszej sprawie. Po drugie, skarżący skorzystał już ze środków zaskarżenia tych orzeczeń do jednostek orzeczniczych wyższego stopnia, zatem z tego względu nie jest możliwe uznanie tych orzeczeń za wadliwych, wydanych bez spełnienia warunków formalnych i nienależycie uzasadnionych.

W ocenie więc Sądu kontrolowane decyzje o odmowie uchylenia i zmiany decyzji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej na podstawie art. 154 k.p.a., są zgodne z prawem, a skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za prawidłowe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143), orzekł, jak w sentencji wyroku.