Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 170/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2023 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania objętej skargą A. Sp. z o.o. w L. (spółka, skarżąca) decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że spółka podała we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, iż zatrudnia około 100 pracowników na podstawie umowy o pracę oraz kilku pracowników na podstawie umowy zlecenia, w związku z czym ponosi koszty związane z wypłatą wynagrodzeń, a ponadto prowadzi inwestycje w oprogramowanie wspierające działanie firmy. Koszt inwestycji oszacowany jest na kwotę 800.000 zł netto, z czego na dzień dzisiejszy poniesiono już koszty w kwocie nie niższej niż 400.000 złotych netto. Z tytułu zatrudnienia wypłacano wynagrodzenia w kwocie ok. 243.962,24 złotych brutto (za miesiąc styczeń 2021) oraz - za ten sam okres - odprowadzono podatek od wynagrodzeń pracowników w kwocie 11.570 złotych i składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne w kwocie 73.915, 04 złotych. W miesiącu grudniu 2021 r. spółka zatrudniała już 110 pracowników, którym z tytułu umów o pracę wypłacono łącznie kwotę 372.087,54 zł brutto oraz dalsze kwoty w wysokości ponad 20.000 zł w związku z wypłatą wynagrodzeń z tytułu umów zlecenia. Pochodne od wynagrodzeń pracowniczych kształtują się w sposób zróżnicowany (przykładowo za miesiąc grudzień 2021 spółka uregulowała składki na ZUS w kwocie 183.622,68 zł, podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń - 17.172,00 zł, a w miesiącu czerwcu 2022 r. odpowiednio: składki na ZUS - 206.199,07 zł, podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń - 11.318,00 zł; składki na ZUS to średnio ponad 200.000 zł w każdym miesiącu, natomiast podatek dochodowy pobrany i odprowadzany od wynagrodzeń to ponad 10.000,00 zł w każdym kolejnym miesiącu). Dodatkowo, w związku z wykonywanymi usługami spółka jest podatnikiem podatku VAT (z tego tytułu spółka odprowadziła za miesiąc grudzień 2021 r. kwotę 257.805 zł, a za czerwiec 2022 roku - 248.856 zł). Sąd podał również, że spółka przez 12 miesięcy 2022 roku zatrudniała średnio miesięcznie ponad 120 osób na podstawie umów o pracę (z tendencją wzrostową) oraz ok. 30 kolejnych osób na podstawie umów zlecenia (suma wypłacanych wynagrodzeń sięga 500.000 zł miesięcznie). W związku z utrzymywanym zatrudnieniem spółka odprowadziła składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 2.404.184,25 zł w całym 2022 roku, a ponadto podatek dochodowy od osób fizycznych od wynagrodzeń - 125.175 zł. Dodatkowo, jako osoba prawna i podatnik podatku od towarów i usług, spółka zobowiązana jest do uiszczania podatków związanych z prowadzoną przez siebie działalnością, w związku z czym wpłaciła: 415.274 złotych (podatek dochodowy od osób prawnych) oraz 3.006.452 złotych (podatek VAT).

Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż zachodzą ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). Zdaniem Sądu I instancji, konieczność uiszczenia kwoty 300.000 zł oraz związane z tym uszczuplenie majątku strony skarżącej nie stanowiły same w sobie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie zostało bowiem w żaden sposób uprawdopodobnione, że skarżąca spółka pozostawała w na tyle trudnej sytuacji materialnej, aby zapłata ww. kwoty spowodowała wyrządzenie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wprawdzie strona skarżąca argumentowała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje straty finansowe spółki, co w konsekwencji doprowadzi do utraty płynności finansowej strony skarżącej, jednakże powyższe twierdzenia nie zostały uprawdopodobnione. Załączona do wniosku dokumentacja finansowa nie obrazowała w ocenie Sądu I instancji jej aktualnej, realnej sytuacji finansowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co skarżąca wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu I instancji, spółka wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty.

Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, podlegając oddaleniu.

Dokonując oceny zasadności wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności), sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których należy: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użycie w art. 61 § 3 zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody, NSA wskazywał, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt II GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10). Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą te przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji.

Sąd I instancji, oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., prawidłowo uznał, że obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 300.000 złotych, jakkolwiek stanowi obciążenie finansowe dla działalności spółki oraz uszczupla jej stan majątkowy, to jednak proces jego wykonania sam w sobie nie realizuje przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim Sąd Wojewódzki zasadnie stwierdził, że pomimo przedłożenia dość obszernej dokumentacji skarżąca spółka nie wykazała, że pozostaje w na tyle trudnej sytuacji finansowej, aby przyjąć, że uiszczenie powyższej kwoty może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Prawidłowa jest również ocena Sądu I instancji, że na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku oraz jego uzasadnieniu nie sposób wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji przekracza lub może przekraczać możliwości finansowe spółki. Nie jest natomiast tego rodzaju okolicznością oczywisty fakt, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie negatywnie na stan finansowy spółki. Uzupełniając uwagi Sądu Wojewódzkiego, należy dodać, że na podstawie przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego nie można w sposób bezpośredni wyprowadzić wniosku, że dobrowolne lub przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi istnieniu, dalszej działalności lub nawet płynności finansowej spółki. Podzielić również należy stanowisko Sądu I instancji, że sama spółka nie podjęła wystarczających starań, aby dowodowo zobrazować w sposób pełny, rzetelny i kompleksowy własną sytuację nie tylko finansową, lecz także majątkową. Przedłożone dokumenty rachunkowe (bilans oraz rachunek zysków i strat według stanu na dzień 25 marca 2021 r.) pozbawione koniecznej aktualizacji oraz wyjaśnienia w celu wykazania zasadności wniosku nie pozwalają na przyjęcie, że jakakolwiek przesłanka materialna z art. 61 § 3 p.p.s.a. została spełniona.

Mając na względzie całość podniesionej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. o oddaleniu zażalenia.