Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego - prowadzi postępowanie do majątku zobowiązanego – E.S. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 3 sierpnia 2018 r., wystawionego przez "B" w W. Odpis w/w tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 13 sierpnia 2018 r. wraz z zawiadomieniem nr [...] z dnia 8 sierpnia 2018 r., którym podjęto próbę zajęcia należności wynikających z zawartych umów, świadczonych usług, otrzymywanych faktur oraz wszelkich należności finansowych. Dłużnik zajętej wierzytelności – "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. pomimo ponaglenia do udzielenia odpowiedzi na w/w zawiadomienie nie wypowiedziała się w kwestii uznania zajęcia.

Korzystając z przysługującego prawa, pismem z dnia 22 sierpnia 2018 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 23 sierpnia 2018 r. E.S. wniósł pismo dotyczące zastrzeżeń do przedmiotowego tytułu wykonawczego. W motywach pisma strona zakwestionowała obowiązek zapłaty egzekwowanej należności z uwagi na "brak władztwa nad pojazdem, który został sprzedany w drodze licytacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego".

Postanowieniem z dnia 29 października 2018 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu 3 sierpnia 2018 r. przez wierzyciela – "B" nr [...].

W dniu 28 listopada 2018 r. wpłynęło zażalenie z dnia 8 listopada 2018 r., w którym E.S. rozszerzył prezentowane w piśmie z dnia 22 sierpnia 2018 r. argumenty wskazując na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego z ruchomości, tj. pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...]. Zdaniem zobowiązanego, ciężar poniesienia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego spoczywał na nowym właścicielu pojazdu, wobec faktu nabycia go w ramach sprzedaży licytacyjnej.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał postanowienie nr [...] z dnia 28 grudnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazał, że nieuzasadnione jest stanowisko, że Naczelnik Urzędu Skarbowego ma status posiadacza pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...], bowiem w jego władaniu wobec faktu zajęcia, odbioru i następnie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprzedaży egzekucyjnej znajdował się rzeczony pojazd.

Stwierdzono, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem wierzyciela i pismem z dnia 4 września 2018 r. wystąpił do "B" o wyjaśnienie podnoszonych kwestii we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi pismem z dnia 3 października 2018 r. wierzyciel potwierdził, że do czasu przeniesienia prawa własności pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] na osobę trzecią, tj. do czasu sprzedaży pojazdu przez organ egzekucyjny, bądź do czasu wyrejestrowania pojazdu w Polsce, ciąży na właścicielu obowiązek zachowania ciągłości ochrony ubezpieczeniowej w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Zajęcie egzekucyjne ww. ruchomości w żaden sposób nie wpływa na ww. ustawowy obowiązek właściciela pojazdu.

Wskazano, że prawidłowo również organ pierwszej instancji wskazał na brak wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.. Analiza akt niniejszej sprawy nie wykazała, aby w tytule wykonawczym z dnia 3 sierpnia 2018 r. nr [...] wystąpiła nieprawidłowość polegająca na błędnym określeniu zobowiązanego. Wobec tego nie sposób przyjąć, że w sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, stwierdzając, iż nie wystąpiły przesłanki określone w art. 59 § 1 pkt 2 i pkt 4 u.p.e.a., a co za tym idzie żądanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego należało uznać za niezasadne.

Pismem z dnia 26 stycznia 2019 r. E.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W treści skargi strona podniosła, iż postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a..

W uzasadnieniu E.S. powielił podnoszone uprzednio twierdzenia sprowadzające się do kwestionowania obciążenia go opłatą za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] w związku z faktem odbioru i sprzedaży ww. ruchomości przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Dodatkowo skarżący powołując się na twierdzenia organu, co do kwestii przysługującego stronie prawa do złożenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w odrębnym postępowaniu gdzie dokonano zajęcia ruchomości stwierdził, że w takiej sytuacji "należy zastanowić się dlaczego Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wykonał należycie swoich obowiązków".

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie przypomnieć należy, że umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić na wniosek wierzyciela, z urzędu, a także na skutek inicjatywy zobowiązanego. Żądanie takie, zobowiązany może wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny umarza postępowanie egzekucyjne, jeżeli stwierdzi występowanie przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a.. Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Przyczyny obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. Zgodnie zaś z art. 59 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał (pkt 2); gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4).

W przypadkach, o których mowa w § 1, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3 ww. ustawy). Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła, bowiem brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku E.S. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i 4 u.p.e.a., w oparciu o przesłanki: nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego.

Dokonując oceny kwestionowanego przez skarżącego istnienia obowiązku (art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) objętego tytułem wykonawczym nr [...] należy stwierdzić, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że opłata nałożona została na zobowiązanego za brak spełnienia w roku kontroli, tj. 2017 obowiązku zachowania ciągłości ochrony ubezpieczeniowej pojazdu samochodowego marki Volkswagen nr rej. [...], którego skarżący był właścicielem do dnia sprzedaży, tj. 12 czerwca 2017 r..

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 473) posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu. Jak stanowi art. 29 ust. 1 ww. ustawy posiadacz pojazdu jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych najpóźniej w dniu rejestracji pojazdu mechanicznego, zaś warunki rozwiązania umowy ubezpieczenia reguluje art. 33 ww. ustawy dopuszczając możliwość jej rozwiązania w przypadku:

1) upływu okresu, na który została zawarta;

2) wyrejestrowania pojazdu mechanicznego;

3) odstąpienia od umowy w przypadku określonym w art. 29 ust. 3;

4) zaistnienia okoliczności określonych w art. 31 ust. 1 i 4;

5) udokumentowania trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu mechanicznego w okolicznościach niepowodujących zmiany posiadacza, z uwzględnieniem art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym;

6) upływu 3 miesięcy od dnia ogłoszenia upadłości zakładu ubezpieczeń, z uwzględnieniem art. 474 i art. 476 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2017 r. poz. 2344 i 2491);

7) zarejestrowania pojazdu mechanicznego za granicą;

8) odstąpienia przez ubezpieczającego od umowy w trybie określonym w art. 40 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta;

9) wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 pkt 1 lub 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

10) wypowiedzenia umowy zgodnie z art. 28a ust. 1.

Z powyższego wynika konieczność ponoszenia przez posiadacza pojazdu obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC i kontynuowania jej przez cały okres rejestracji pojazdu, niezależnie od jego stanu technicznego oraz zakresu użytkowania. Zatem okres wyłączenia użytkowania przez skarżącego pojazdu w związku z faktem odbioru zajętego egzekucyjnie pojazdu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego pozostaje bez wpływu na obowiązek poniesienia opłaty. Zasadnie więc w zaskarżonym postanowieniu stwierdzono, że zajęcie ruchomości jakkolwiek ogranicza uprawnienie właściciela do dysponowania zajętym składnikiem majątkowym i dysponowaniem nim, to pozostaje bez wpływu na przymiot własności dotychczasowego właściciela. Zajęcie ogranicza jedynie uprawnienia właściciela do dysponowania zajętą nieruchomością i do korzystania z niej.

Odnosząc się do treści argumentacji skarżącego, w zakresie zmiany statusu jako właściciela pojazdu samochodowego z dniem 12 czerwca 2017 r. i tym samym poniesienia ciężaru uregulowania należności ubezpieczenia z tytułu OC przez nabywcę pojazdu, organ słusznie przywołał art. 31 ust. 1 ww. ustawy. W razie przejścia lub przeniesienia prawa własności pojazdu mechanicznego, którego posiadacz zawarł umowę ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, na posiadacza pojazdu, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, przechodzą prawa i obowiązki poprzedniego posiadacza wynikające z tej umowy. Umowa ubezpieczenia OC ulega rozwiązaniu z upływem okresu, na który została zawarta, chyba że posiadacz, na którego przeszło lub zostało przeniesione prawo własności, wypowie ją na piśmie. W przypadku wypowiedzenia umowy ubezpieczenia OC, ulega ona rozwiązaniu z dniem jej wypowiedzenia.

Wobec powyższego, zasadnie organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nieuzasadnione jest stanowisko skarżącego, że Naczelnik Urzędu Skarbowego miał status posiadacza pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...], bowiem w jego władaniu wobec faktu zajęcia, odbioru i następnie w dniu 12 czerwca 2017 r. sprzedaży egzekucyjnej znajdował się pojazd. Z akt sprawy wynika, że przed wydaniem zażalonego postanowienia organ egzekucyjny przeprowadził postępowanie wyjaśniające z udziałem wierzyciela i wystąpił do "B" o wyjaśnienie podnoszonych przez zobowiązanego kwestii we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi wierzyciel potwierdził, że do czasu przeniesienia prawa własności pojazdu marki Volkswagen o nr rej. [...] na osobę trzecią, tj. do czasu sprzedaży pojazdu przez organ egzekucyjny, bądź do czasu wyrejestrowania pojazdu w Polsce, ciąży na właścicielu obowiązek zachowania ciągłości ochrony ubezpieczeniowej w zakresie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Zajęcie egzekucyjne ruchomości w żaden sposób nie wpływa na ww. ustawowy obowiązek właściciela pojazdu.

W ocenie Sądu, stanowisko to jest prawidłowe, bowiem jak wskazano wyżej, mimo ograniczenia uprawnień właścicielskich, to skarżący pozostawał właścicielem samochodu zobowiązanym do zawarcia umowy ubezpieczenia.

W konsekwencji organ prawidłowo stwierdził w zaskarżonym postanowieniu, że słusznie organ pierwszej instancji ocenił brak wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.. Z błędem co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwej osobie. Analiza akt niniejszej sprawy nie wykazała, aby w tytule wykonawczym z dnia 3 sierpnia 2018 r. nr [...] zaistniała nieprawidłowość, polegająca na błędnym określeniu zobowiązanego. Wobec tego nie sposób przyjąć, że w sprawie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za niezasadną i działając w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.