Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2026 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypłaty wyrównania uposażenia oraz pozostałych świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby oddala skargę.

Decyzją z [...] r., Komendant Powiatowy Policji w B. (dalej jako: "KPP", "organ pierwszej instancji"), odmówił D. B. (dalej jako: "skarżący", "strona"), wypłaty wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r., w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji KPP szczegółowo opisał stan faktyczny sprawy i podał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że postanowieniem

z [...] czerwca 2025 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w O. przekazał sprawę w ww. przedmiocie do rozpoznania KPP, a Sąd Okręgowy w O. postanowieniem z [...] lipca 2025 r., sygn. akt [...] oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie. Wobec tego, pismem z 29 września 2025 r., organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia uprawnienia do wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r. w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2023 r.

KPP wyjaśnił, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2025 r. poz. 636 z późn. zm., dalej jako: "u.o.P.") wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania, jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat (ust. 1). Natomiast minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania

i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych

do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat (ust. 2). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U z 202 r. poz. 385, dalej jako: "Rozporządzenie"), które weszło w życie 1 marca 2023 r. Nowa wyższa kwota bazowa obowiązywała więc w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Natomiast w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażenia obowiązywała kwota bazowa wynikająca z ustawy budżetowej na 2022 r. z 17 grudnia 2021 r. Brak jest podstaw do przyznania stronie podwyżki uposażenia za styczeń 2023 r., w sytuacji gdy z dniem [...] stycznia 2023 r. został on zwolniony ze służby w Policji, a nowa kwota bazowa obowiązywała od 1 marca 2023 r.

KPP podniósł ponadto, że przepis art. 41 ust. 1 z dnia 1 grudnia 2022 r.

o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2666 z późn. zm., dalej: "ustawa okołobudżetowa"), zgodnie

z którym kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., nie ma charakteru dyskryminującego oraz spełnia wymagania konstytucyjne dotyczące zasady równości. Ustawodawca ma prawo wykorzystywania dostępnych mu instrumentów finansowych aby zachęcić funkcjonariuszy do pozostania

w służbie, jeżeli takie są aktualnie potrzeby państwa. Wprowadzenie podwyżki uposażeń dla wszystkich funkcjonariuszy pozostających w dniu 1 marca 2023 r.

w służbie nie narusza zasady równości. Skarżący w tej dacie posiadał już prawo do emerytury, która od 1 marca 2023 r. została znacząco zwaloryzowana.

Ostatecznie organ podkreślił, że świadczenia pieniężne związane z odejściem ze służby mają charakter jednorazowy i przysługują w związku z ustaniem stosunku służbowego. Nie jest to świadczenie okresowe, które może podlegać korektom

w czasie, lecz jest to świadczenie zamknięte w czasie i oparte o ściśle określony stan faktyczny i prawny. Organ administracyjny jest związany przepisem prawa obowiązującym w chwili powstania obowiązku świadczenia, niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych.

Od ww. decyzji odwołał się skarżący, zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie przy jednoczesnym zastosowaniu art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej, podczas gdy przepis ten jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i 2 oraz z art. 2 Konstytucji RP, które ustanawiają zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej, jak również art. 7 i art. 67 ust. 1 Konstytucji RP.

Wskazując na powyższy zarzut, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wypłatę wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r. oraz innych świadczeń pieniężnych w związku z wyrównaniem zaległego uposażenia.

W obszernym uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że ma świadomość, że wysokość przyznanego mu uposażenia została ustalona zgodnie

z obowiązującymi w dacie wypłaty przepisami, jednak regulacja art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej w sposób oczywisty stoi w sprzeczności z przepisami Konstytucji RP, w szczególności z art. 32 ust. 1 i 2, które ustanawiają zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej, jak również z art. 7 i art. 67 ust. 1 Konstytucji RP. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r.

o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1356, dalej jako: "ustawa o kształtowaniu wynagrodzeń"), podwyższenie wynagrodzeń dla pracowników państwowej sfery budżetowej następuje w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej,

z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku. Wprowadzenie podwyżek

z wyrównaniem od stycznia danego roku stanowi więc regułę. Tym samym, gdyby nie krzywdzący mechanizm wprowadzony ustawą okołobudżetową na 2023 r. funkcjonariusz byłby objęty waloryzacją uposażenia.

Dodał, że regulacja wynikająca z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej jest niezgodna z Konstytucją – w tym z zasadą demokratycznego państwa prawa, zasadą określoności przepisów oraz zasadą równości wobec prawa i zakazem dyskryminacji. Skarżący zaznaczył, że z uzasadnienia projektu do ustawy okołobudżetowej wynika, że mechanizm waloryzacji od marca 2023 r. miał na celu zachęcenie do pozostania w służbie, co jednak nie stanowi reakcji na żadne nadzwyczajne okoliczności, które uzasadniałoby pozbawienie funkcjonariuszy prawa do waloryzacji. Ustawodawca nie może w sposób arbitralny kształtować treści norm prawnych kształtujących prawa obywateli, traktując je jako instrument do osiągnięcia celów bieżącej polityki kadrowej. Zdaniem skarżącego, art. 41 ustawy okołobudżetowej dyskryminuje osoby, które od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. przeszły na emeryturę. Zauważył, że podwyższenie kwoty bazowej od 2023 r. skutkowało nie tylko zmniejszeniem uposażenia zasadniczego, ale również zmniejszeniem innych świadczeń wynikających ze stosunku służbowego (m.in. odprawy emerytalne, ekwiwalent za niewykorzystany urlop), a także zmniejszeniem podstawy wysłużonych emerytur (obniżając je o 7,8%). W poprzednich i kolejnych latach takie rozwiązanie nie zostało zastosowane i funkcjonariusze odchodzący na emeryturę w styczniu i lutym byli włączani w system podwyżek, tak jak inne grupy zawodowe.

Skarżący podkreślił ponadto, że art. 41 ustawy okołobudżetowej miał szczególnie dyskryminacyjny charakter wobec niego, gdyż ustawodawca nie uwzględnił, że poza zwolnieniem na własną prośbę w związku z nabyciem prawa do emerytury, przyczyną rozwiązania stosunku służbowego, mógł być stan zdrowia funkcjonariuszy, co miało miejsce w jego przypadku. Warmińsko-Mazurska Rejonowa Komisja Lekarska w O. orzeczeniem z [...] grudnia 2023 r. orzekła, że z uwagi na stan zdrowia jest on trwale niezdolny do służby. Komisja uznała, że jest inwalidą III grupy, zaś inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i istnieje od

1 grudnia 2023 r. Odejście skarżącego na emeryturę było więc niezależne od niego, gdyż było podyktowane złym stanem jego zdrowia. Stosownie zaś do art. 41 ust. 1 pkt 1 u.o.P., policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Ostatecznie skarżący zarzucił, że 30 października 2025 r. w toku postępowania złożył pismo o rozszerzeniu pierwotnego wniosku, jednak sentencja decyzji zawiera jedynie rozstrzygnięcie w przedmiocie pierwotnego wniosku. W ocenie skarżącego niezbędne jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia odnoszącego się do całości żądania.

Decyzją z [...] r., Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie (dalej: "KWP", "organ odwoławczy"), uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówił wypłaty wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty oraz innych świadczeń pieniężnych należnych w związku

z wyrównaniem zaległego uposażenia (odprawa emerytalna, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nagroda roczna, nadgodziny, nagroda jubileuszowa, świadczenie okresowe z art. 177 u.o.P.) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy

i powołał przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że w myśl art. 99 ust. 3 u.o.P., przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad, które określa ustawa budżetowa. Przy obliczaniu uposażenia funkcjonariuszy Policji na 2023 r. zastosowanie miał art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia

15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2023 poz. 256), na mocy którego ustalono kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy w wysokości 1.740,64 zł. Powołując treść art. 41 ustawy okołobudżetowej podniósł, że ustawodawca wprost wskazał, iż od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. do obliczenia uposażenia stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 r. z dnia 17 grudnia

2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270), tj. kwotę 1.614,69 zł. Zauważył, że skoro skarżący został zwolniony ze służby [...] stycznia 2023 r., to wyrównanie uposażenia za styczeń oraz pozostałych świadczeń należnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji, przewidziane ustawą budżetową na 2023 rok, nie obowiązywało. Przepisy art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 u.o.P. wskazują jednoznacznie, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą wyłącznie osób, które są czynnymi funkcjonariuszami Policji. Nie można zatem ustalić wzrostu uposażenia,

w sytuacji gdy po stronie zainteresowanego brak jest prawa do uposażenia.

KWP wyczerpująco odnosząc się do zarzutów odwołania wywiódł, że wprowadzenie podwyżki uposażeń dla wszystkich funkcjonariuszy pozostających

1 marca 2023 r. w służbie nie narusza zasady równości. Skarżący w tej dacie posiadał już prawo do emerytury, która od 1 marca 2023 r. została znacząco zwaloryzowana. Wyjaśnił ponadto, że KPP pominął wniosek strony z 30 października 2025 r. i nie rozstrzygnął w tym zakresie, jednak w ocenie organu odwoławczego wyliczenie i wypłata dodatkowych świadczeń jest następstwem uprawnienia podstawowego, tj. wzrostu uposażenia za styczeń. Z tego względu KWP uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł co do istoty sprawy – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: "k.p.a.") – w ten sposób, że odmówił wypłaty wyrównania uposażenia za miesiąc styczeń w kwocie [...] zł wraz

z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty oraz innych świadczeń pieniężnych należnych w związku z wyrównaniem zaległego uposażenia (odprawa emerytalna, ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, nagroda roczna, nadgodziny, nagroda jubileuszowa, świadczenie okresowe z art. 177 u.o.P.) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wymagalności do dnia zapłaty w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Wyjaśnił, że w ocenie organu żądanie strony

o wyrównanie uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych związanych ze zwolnieniem ze służby nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, natomiast roszczenie o odsetki zostało rozstrzygnięte przez sąd powszechny, który prawomocnym postanowieniem przekazał do rozstrzygnięcia sprawę organowi administracyjnemu. W związku z powyższym w rozstrzygnięciu należało orzec również w tym zakresie.

W skardze wniesionej na przedmiotową decyzję skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zarzucił jej naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, tj. art. 99, art. 100, art. 101 i art. 106 ust. 3 u.o.P. oraz art. 41 ustawy okołobudżetowej polegające na błędnej wykładni

i przyjęciu, że z przepisów tych wynikała kompetencja do rozpoznania żądania skarżącego na drodze administracyjnoprawnej, podczas gdy ustawy te nie przewidywały w tym zakresie stosownej podstawy prawnej – sprawę tę powinien rozpoznać właściwy sąd powszechny, co w konsekwencji winno skutkować zwrotem podania skarżącemu na podstawie art. 66 §3 k.p.a.;

II. przepisów postępowania, tj.:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie oraz niestwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji, gdy decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej, albowiem sprawa należała do kognicji sądu powszechnego z uwagi na brak podstaw podmiotowych do nawiązania przez organ ze skarżącym relacji materialnoprawnej dotyczącej wysokości uposażenia wobec faktu, że nie był on w dacie wydania rozstrzygnięcia w sprawie już od ponad 2 lat funkcjonariuszem;

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie oraz niestwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 61 § 1 k.p.a. wydana bez podstawy prawnej, albowiem skarżący nie występował do organu z wnioskiem

o wszczęcie postępowania w przedmiocie wyrównania uposażenia za 2023 r.,

a mimo to organ wydał decyzję merytoryczną;

III. prawa materialnego, tj. art. 8 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie przy jednoczesnym zastosowaniu art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej, podczas gdy przepis ten jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, które ustanawiają zasadę równości wobec prawa oraz zasadę sprawiedliwości społecznej, jak również art. 7 i art. 67 ust. 1 Konstytucji RP.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji po uprzednim dokonaniu tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisu art. 41 ustawy okołobudżetowej i stwierdzeniu niekonstytucyjności ww. przepisu. Ponadto wniósł

o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, o ile nie zostanie złożony spis kosztów oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi i zażądanie z Sądu Rejonowego w O. akt sprawy [...] i przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w tych aktach na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi.

W obszernym uzasadnieniu skargi opisał charakter uposażenia funkcjonariusza Policji i wskazał, że skoro skarżący przeszedł na emeryturę [...] stycznia 2023 r., to wówczas wygasł stosunek służbowy. Wobec tego brak jest po stronie organów Policji niezbędnych podstaw prawnych, aby kształtować kwestie związane z uposażeniem

i świadczeniami pochodnymi na drodze administracyjnoprawnej. Skarżący podniósł, że postępowanie w tej sprawie mogło być wszczęte wyłącznie na jego wniosek, ponieważ dotyczy ono jego uprawnień, a nie obowiązków publicznoprawnych.

W konsekwencji, skoro skarżący nie domagał się tego wyraźnie, niedopuszczalne było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji. Organy Policji mogą bowiem kształtować w drodze postępowania administracyjnego prawo do uposażenia jedynie funkcjonariuszy pozostających w służbie, po zwolnieniu ze służby były funkcjonariusz nie traci roszczeń z tytułu prawa do uposażenia lub innych świadczeń pieniężnych, natomiast ich rozpoznanie nie następuje w ramach procedury administracyjnej, lecz sądowej przed sądami powszechnymi.

W ocenie skarżącego, organy obu instancji błędnie uznały jego pozew o zapłatę za wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za styczeń. Od ponad 2 lat skarżący nie jest już bowiem funkcjonariuszem Policji, zatem organom Policji nie przysługuje kompetencja do kształtowania jego prawa do uposażenia. Organ mógł, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwać skarżącego do sprecyzowania stanowiska i wskazania, czy domaga się wszczęcia postępowania administracyjnego. Zaznaczył, że na kognicję sądu powszechnego konsekwentnie wskazywał w pozwie i zażaleniu na postanowienie sądu rejonowego, stwierdzające niedopuszczalność drogi sądowej i przekazujące sprawę do rozpoznania KPP. Natomiast załatwienie przez organ administracji publicznej sprawy cywilnej, podlegającej kognicji sądu powszechnego, stanowi przypadek wydania decyzji bez podstawy prawnej.

W dalszej części skarżący przyznał, że wysokość przyznanego mu uposażenia została ustalona zgodnie zobowiązującymi w dacie wypłaty przepisami prawa,

tj. z uwzględnieniem art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej, lecz stoi na stanowisku, że WSA ma prawo, a nawet obowiązek dokonać kontroli ww. przepisu z Konstytucją RP i winien wydać rozstrzygnięcie z pominięciem tego niekonstytucyjnego przepisu. Skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, dotyczącą niezgodności art. 41 ww. ustawy z przepisami Konstytucji i odesłał do argumentacji zawartej w tym zakresie w uzasadnieniu pozwu, zażaleniu i załączonych do skargi dokumentach, konkludując, że wynagrodzenie za styczeń 2023 r. winno być ustalone na podstawie wysokości kwoty bazowej ustalonej w ustawie budżetowej na 2023 r. Ostatecznie dodał, że w analogicznej sprawie orzekały sądy powszechne, uwzględniając powództwa funkcjonariusza Straży Granicznej, Służby Więziennej i Straży Pożarnej o zapłatę tytułem wyrównania zaległego uposażenia.

W odpowiedzi na skargę, KWP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną.

Wyjaśnił, że w toku postępowania dopuszczono dowód z dokumentów z akt sprawy z sądu rejonowego, zatem wniosek skarżącego w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i wynika z braku zapoznania się strony z aktami postępowania administracyjnego. Jako niezrozumiały ocenił zarzut dotyczący niezasadności prowadzenia postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy sąd rejonowy przekazał sprawę do rozpoznania KPP, a skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika nie kwestionował przyjętego postępowania

w odwołaniu; dodał, że możliwe było umorzenie przedmiotowego postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., o ile taki wniosek zostałby złożony.

Organ odwoławczy wskazał również, że wygaśnięcie stosunku służbowego nie pozbawia możliwości wydania decyzji administracyjnej, a tym samym kontroli sądowoadministracyjnej, co potwierdza utrwalona linia orzecznicza w zakresie wykładni art. 115a ustawy o Policji, który utracił moc 6 listopada 2018 r. w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102). Sądy administracyjne nie kwestionowały wydanych przez organy Policji decyzji w stosunku do funkcjonariuszy policji, którzy zostali zwolnieni nawet kilkanaście lat przed wydaniem wyroku przez Trybunał Konstytucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że błędne jest wyrażone w skardze stanowisko o niedopuszczalności prowadzenia przez KPP postępowania administracyjnego w przedmiocie wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r.,

w sytuacji gdy skarżący nie złożył wniosku do organu o wszczęcie postępowania, lecz pozew o zapłatę w drodze cywilnoprawnej. W niniejszej sprawie postanowieniem z [...] czerwca 2025 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy

w O. przekazał sprawę z pozwu skarżącego do rozpoznania KPP, a Sąd Okręgowy w O. postanowieniem z [...] lipca 2025 r., sygn. akt [...] oddalił zażalenie skarżącego na to postanowienie.

Zauważyć należy, że w orzecznictwie prezentowane jest stanowisko że wszelkie roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające z ich stosunku służbowego, mogą być dochodzone przez policjantów wyłącznie na drodze administracyjnej i sądowoadministracyjnej (zob. np. wyrok NSA z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 4167/21, LEX nr 3740073). Jak bowiem wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2591/01 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjny, CBOSA) inne rozumowanie prowadziłoby do pozbawienia funkcjonariuszy Policji ochrony prawnej w dochodzeniu ich roszczeń ze stosunku służbowego, który jest stosunkiem administracyjnoprawnym, i w stosunku do którego nie stosuje się przepisów prawa pracy i nie ma możliwości realizacji takiego rodzaju roszczeń przed powszechnym sądem pracy. W związku z tym, w orzecznictwie nie jest również sporne, że zagadnienia związane z uposażeniem policjanta i jego prawem do innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą, mieści się w pojęciu spraw osobowych, których załatwienie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przyjmuje się,

że pozytywne załatwienie sprawy następuje przez podjęcie czynności materialno-technicznej wypłaty przysługującego świadczenia, natomiast odmowa wypłaty policjantowi równoważnika pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy,

w związku ze zwolnieniem ze służby na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy

o Policji następuje w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, publ. OTK-A 2018/65 oraz wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4337/21, CBOSA). Powołane orzeczenia dotyczą co prawda ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariusza, jednak w ocenie Sądu, te same zasady odnieść należy do żądania wypłaty wyrównania ekwiwalentu, ponieważ to również jest roszczenie finansowe, dla którego – jak i dla pozostałych roszczeń związanych z uposażeniem policjanta

i innych świadczeń pieniężnych związanych ze służbą – przewidziana jest droga administracyjna. Wobec tego, w przypadku zgłoszenia przez funkcjonariusza lub byłego funkcjonariusza żądania wypłaty świadczeń, dla którego to żądania właściwa jest droga administracyjna, organ nie może zaniechać rozpoznania tego żądania, narażałby się bowiem na zasadny zarzut bezczynności. To nie strona decyduje bowiem o wyborze trybu załatwienia jej sprawy, w sytuacji gdy przepisy prawa nie dają jej takiego wyboru. Skoro zaś skarżący nie cofnął swojego żądania, po przekazaniu jego sprawy organowi do rozpoznania przez sąd powszechny, organy Policji były zobowiązane do jego merytorycznego rozpoznania. Prawidłowo więc KPP oraz KWP wydali merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Na marginesie stronie pozostaje wyjaśnić, że wbrew zarzutowi skargi, w niniejszej sprawie organy nie naruszyły przepisów o właściwości rzeczowej; oceny tej nie zmienia przywołana

w skardze uchwała Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt III PZP 1/05 (publ. OSNP 2006/15-16/227). W uchwale tej mowa jest bowiem

o odsetkach za opóźnienie w wypłacie uposażenia (nie zaś o uposażeniu). Roszczenie odsetkowe oparte jest na cywilnoprawnej konstrukcji opóźnienia

w spełnieniu świadczenia pieniężnego i należy do drogi przed sądem powszechnym. To żądania odsetkowe, które nie są przedmiotem niniejszej sprawy, nie należą do drogi administracyjnej (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1467/13, CBOSA).

Zasadnie natomiast w skardze wywiedziono, że co do zasady niedopuszczalne jest działanie przez organ z urzędu w sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony. Zgodnie bowiem z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W obu przypadkach czynności powodujące wszczęcie postępowania powinny odpowiadać określonym w przepisach wymaganiom i być podjęte przez podmioty uprawnione. Przy czym podkreślić trzeba, że art. 61 § 1 k.p.a. musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania stosunku materialnoprawnego danej treści. Jeśli zatem przepisy szczególne wyraźnie określają przypadki wszczęcia postępowania na wniosek bądź z urzędu, organ jest związany tymi regulacjami (z wyjątkiem art. 61 § 2 k.p.a.). Przyjęte w art. 61 § 1 k.p.a. rozwiązanie oznacza, że organ administracji obowiązany jest do przestrzegania przepisów regulujących inicjatywę wszczęcia postępowania. Zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i w doktrynie, przyjmuje się bowiem zgodnie, że naruszenie zasady skargowości stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego w związku z przepisem prawa materialnego, co obwarowane jest sankcją nieważności decyzji (zob. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009, s. 280 oraz wyrok NSA z 25 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 2786/24, LEX nr 4069764). Słusznie również wywiedziono, że organ administracji ma obowiązek wyjaśnienia rzeczywistej woli podmiotu wnoszącego podanie, jeśli jest ono niejasne lub zakres żądania budzi wątpliwości. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że o tym, jaki charakter ma mieć ostatecznie podanie decyduje strona, która je wniosła.

W przypadkach gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ administracji nie jest więc uprawniony do samodzielnego precyzowania czy zmiany treści żądania, gdyż mogłoby to prowadzić do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. Jeżeli zatem pismo zostało zredagowane w sposób niezręczny, niezrozumiały, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony, obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie rzeczywistej intencji wnoszącego podanie. Konsekwentnie, jeśli z pisma wprost wynika wola strony, organ nie ma obowiązku aby żądać sprecyzowania pisma (zob. np. wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., sygn. akt I OSK 2522/23 oraz wyrok NSA

z 16 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2214/20, CBOSA).

Podkreślić jednak należy, że w kontrolowanej sprawie – wbrew zarzutom skargi – również te reguły nie zastały naruszone. KPP miał bowiem wszelkie podstawy, aby uznać się za właściwy i rozpoznać merytorycznie pozew (przekazany temu organowi przez sąd powszechny prawomocnym postanowieniem), jako wniosek o wszczęcie postępowania w zakresie waloryzacji uposażenia. Natomiast nawet gdyby uznać, że organy Policji nie były właściwe w sprawie to przywołać należy treść przepisu art. 66 § 4 k.p.a., w którym ustawodawca wprost przewidział, że organ nie może zwrócić podania z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w tej sprawie sąd uznał się już za niewłaściwy. Z taką sytuacją bezspornie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, co oznacza, że KPP nie był uprawniony

do zwrotu skarżącemu podania (pozwu), nawet gdyby nieprawidłowo uznał się za niewłaściwy. Na marginesie tylko można dodać, że uwzględnienie żądania skarżącego i zastosowanie przez KWP art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uchylenie zaskarżonej decyzji KPP w całości i w tym zakresie umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości albo stwierdzenie przez tutejszy Sąd nieważności obu decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, spowodowałoby, że skarżący zostałby całkowicie pozbawiony drogi sądowej i merytorycznej kontroli przedmiotowej sprawy.

Przechodząc natomiast do oceny zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazać należy, że podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy u.o.P, przepisy ustawy okołobudżetowej oraz przepisy ustawy budżetowej z dnia 17 grudnia 2021 r. na rok 2022.

Uposażenie policjanta, zgodnie z art. 100 u.o.P., składa się z uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia. Stosownie zaś do art. 99 ust. 1 i 2 u.o.P. prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe; z tytułu służby policjant otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Przeciętne uposażenie policjantów stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa (art. 99 ust. 3 u.o.P.). Przez przeciętne uposażenie,

o którym mowa w ust. 3, należy rozumieć uposażenie wraz z miesięczną równowartością nagrody rocznej (art. 99 ust. 3a u.o.P.). Wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 3, określa Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art. 99 ust. 4 u.o.P.). Natomiast w myśl art. 106 ust. 3 u.o.P., prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podkreślić należy, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą osób, które pozostają w służbie. Możliwość kształtowania przez organy Policji uposażenia funkcjonariusza zakreślają ramy czasowe określone w art. 99 ust. 1 i art. 106 ust. 3 ustawy o Policji. Przepisy te wskazują w sposób jednoznaczny, że czynności związane z ustalaniem składników uposażenia dotyczą wyłącznie osób, które są czynnymi funkcjonariuszami Policji. Nie można zatem ustalić waloryzacji uposażenia

w sytuacji, gdy po stronie osoby zainteresowanej brak jest prawa do uposażenia. Uposażenie jest bowiem świadczeniem przysługującym z tytułu stosunku służbowego, w jakim osoba zgłaszająca roszczenie z tytułu uposażenia pozostaje (por. m.in. wyrok NSA z 24 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 3269/23, CBOSA).

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.o.P. wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. W myśl ust. 2 tego artykułu minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi,

w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady otrzymywania oraz wysokość uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania

i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat. Stosownie zaś do art. 102 ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach.

Na podstawie ww. upoważnień ustawowych Minister Spraw Wewnętrznych

i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 28 lutego 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U.

z 2023 r. poz. 385). Zgodnie z § 1 cytowanego rozporządzenia, w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, z późn. zm.) załącznik nr 1 do rozporządzenia otrzymał brzmienie określone w załączniku do tego rozporządzenia. Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 marca 2023 r.

Z kolei w myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia

15 grudnia 2022 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 256 z późn. zm.), zgodnie

z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń

w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1533) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy

– w wysokości 1.740,64 zł. Przy czym, zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej, kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2023 dla żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej stosuje się do obliczenia ich uposażeń w okresie od dnia 1 marca 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Do obliczenia uposażeń żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej należnych od dnia

1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. stosuje się kwoty bazowe ustalone

w ustawie budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 r. Stosownie natomiast do art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej z dnia 17 grudnia 2021 r. na rok 2022, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1658) ustala się kwoty bazowe dla żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy

– w wysokości 1.614,69 zł.

Z powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że nowa kwota bazowa

w wysokości 1.740,64 zł obowiązywała przy obliczaniu uposażeń funkcjonariuszy Policji w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Natomiast w okresie od

1 stycznia 2023 do 28 lutego 2023 r. – a więc w czasie, gdy skarżący został zwolniony ze służby – do obliczenia tych uposażeń obowiązywała kwota bazowa

w wysokości 1.614,69 zł, ustalona w ustawie budżetowej na rok 2022.

Organy Policji obu instancji prawidłowo uznały, że przytoczone wyżej przepisy nie przewidują podstaw prawnych umożliwiających uwzględnienie żądania skarżącego, w sytuacji gdy został on zwolniony ze służby w Policji z dniem

[...] stycznia 2023 r., a nowa podwyższona kwota bazowa obowiązywała do obliczenia uposażeń funkcjonariuszy dopiero od 1 marca 2023 r. Podkreślić przy tym należy, że skarżący otrzymał uposażenie za styczeń 2023 r. na takich samych zasadach, jakie obowiązywały w tym czasie ogół funkcjonariuszy, którym za służbę w styczniu 2023 r. przysługiwało prawo do otrzymania uposażenia. Wysokość uposażenia – wobec wszystkich uposażeń wpłacanych za styczeń 2023 r. – była bowiem zdeterminowana dla każdego funkcjonariusza tą samą wysokością kwoty bazowej na poziomie 1.614,69 zł w związku z art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ustawodawca nie przewidział żadnych regulacji prawnych, na podstawie których możliwe byłoby wypłacenie funkcjonariuszom, którzy odeszli ze służby przed 1 marca 2023 r., wypłaty "wyrównania" wypłaconego uposażenia

i innych świadczeń związanych z odejściem ze służby. Brak stosownych przepisów prawa w tym zakresie uniemożliwia organowi dokonywanie naliczeń, a następnie "wyrównanie" uposażeń i innych świadczeń pieniężnych, według innych kwot bazowych, niż przewidziane w art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wobec brzmienia art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej, przewidziany w tym przepisie mechanizm nie stanowił waloryzacji płac za styczeń 2023 r. dla funkcjonariuszy pozostających w służbie po 1 marca 2023 r., ale przyjętą przez ustawodawcę formę zmiany zasad płacowych, obowiązujących od 1 marca 2023 r., którą należy widzieć w kategorii podwyżki płac od tej daty, a nie jako waloryzacji i "wyrównania" wypłaconych już uposażeń za styczeń i luty 2023 r. W przepisie art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej ustawodawca przewidział bowiem, że uposażenie funkcjonariuszy wypłacane

w okresie od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. podlega każdorazowemu zwiększeniu o 1/5 kwoty różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. obliczonym na podstawie kwoty bazowej ustalonej dla funkcjonariuszy

w ustawie budżetowej na rok 2023, a uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r. obliczonym zgodnie z ust. 41 ust. 2 tej ustawy – a więc na podstawie poprzednio wprowadzonej w 2022 r. kwoty bazowej.

Analizując powyższy mechanizm należy wskazać, że nie dochodzi tu do prostego i jednorazowego wyrównania różnicy pomiędzy uposażeniem należnym na dzień 1 stycznia 2023 r., a uposażeniem należnym na dzień 1 marca 2023 r. Jest to mechanizm służący podwyższeniu płac od 1 marca 2023 r. w systemie comiesięcznym, stanowiący element zachęty dla pozostawania w służbie, a nie mechanizm waloryzacji wcześniejszych uposażeń. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że pomiędzy 1 stycznia 2023 r. a 1 marca 2023 r. funkcjonariusze pozostający

w służbie po 1 marca 2023 r. mogli zmienić grupę zaszeregowania i choćby dla tej grupy funkcjonariuszy podwyżka wynagrodzenia nie była w żaden sposób powiązana z wynagrodzeniem wypłaconym pomiędzy 1 stycznia 2023 r. a 28 lutego 2023 r. Podwyżka ta nie była bowiem liczona od różnicy pomiędzy wynagrodzeniem rzeczywiście wypłaconym za styczeń i luty 2023 r., a wynagrodzeniem hipotetycznym, jakie byłoby funkcjonariuszowi wypłacone za ten okres, gdyby ustawodawca wprowadził waloryzację wynagrodzeń od 1 stycznia 2023 r., a nie od

1 marca 2023 r. Natomiast funkcjonariusze, którzy nie zmienili grupy zaszeregowania w tym okresie, aby uzyskać kwotowe "wyrównanie", musieli pozostawać w służbie do końca 2023 r. Nie jest zatem tak, że funkcjonariusz odchodzący ze służby 1 marca 2023 r. powinien otrzymać waloryzację uposażenia za styczeń i luty. Wprowadzenie mechanizmu podwyżki wynagrodzenia funkcjonariusza Policji zawsze spowoduje różnice w sytuacji osoby zwalnianej ze służby przed dniem wprowadzenia tej podwyżki w porównaniu z sytuacją osoby zwalnianej z dniem wprowadzenia podwyżki. Wolą skarżącego nie jest zatem doprowadzenie do pełnej równości wszystkich funkcjonariuszy Policji w zakresie kwot nominalnych uzyskiwanych

w chwili zwolnienia ze służby, ale do przesunięcia momentu zmiany sytuacji funkcjonariuszy z 1 marca 2023 r. na 1 stycznia 2023 r., aby zmiana ta objęła także

i jego. Sam skarżący słusznie zauważył, że mechanizm ustanowiony w art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej miał zachęcać w wymiarze finansowym m.in. funkcjonariuszy Policji, aby nie obchodzili ze służby. W uzasadnieniu do projektu tej ustawy podkreślano, że celem tego mechanizmu jest skłonienie do pozostania

w służbie. Ponieważ jednak dotyczy on jedynie uposażeń wyliczanych i wypłacanych począwszy od marca 2023 r., art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej nie mógł mieć zastosowania w odniesieniu do skarżącego, który został zwolniony ze służby

w styczniu 2023 r. Z tego też względu wobec skarżącego nie może mieć zastosowania art. 41 ust. 1 ustawy okołobudżetowej, który wiąże możliwość zastosowania wyższej kwoty bazowej jedynie do obliczania uposażeń funkcjonariuszy od 1 marca 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. W tym czasie jednak skarżący nie pozostawał już w służbie w Policji, co jest okolicznością bezsporną.

Ostatecznie należy wskazać, że w realiach niniejszej sprawy tutejszy Sąd nie znalazł podstaw, aby dokonać kontroli konstytucyjności przepisu art. 41 ustawy okołobudżetowej i stwierdzić jego niezgodność z Konstytucja RP.

Przede wszystkim należy podnieść, że niedopuszczalne jest domaganie się od sądu administracyjnego, aby ten pominął korzystające z domniemania konstytucyjności regulacje prawne o randze ustawowej i przyjął za podstawę rozstrzygnięcia przepisy Konstytucji RP, kierując się wyrażoną w art. 8 zasadą nadrzędności ustawy zasadniczej i jej bezpośredniego stosowania (por. wyrok NSA

z 26 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1013/06 czy wyrok NSA z 12 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 548/06, CBOSA). W polskim modelu kontroli konstytucyjności prawa domniemanie zgodności przepisu ustawy z Konstytucją RP może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a związanie sędziego ustawą,

o którym mowa w art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązuje dopóty, dopóki ustawie tej przysługuje moc obowiązująca. Jeżeli sąd jest przekonany o niezgodności przepisu z Konstytucją lub ma w tym względzie wątpliwości, powinien – na podstawie art. 193 Konstytucji RP – zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z odpowiednim pytaniem prawnym. Zgodnie z art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją. Wprawdzie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP wynika obowiązek sądu stosowania postanowień Konstytucji we wszystkich sytuacjach, gdy będą one dotyczyły rozpoznawanej sprawy, jednakże brak jest podstaw do przyjęcia, aby powołany przepis mógł być również wykorzystywany do usuwania niezgodności między ustawami a Konstytucją. Ewentualne pominięcie określonego przepisu ustawy przez sąd administracyjny

w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw (art. 8 ust. 2 Konstytucji RP) musi być więc ograniczone do sytuacji wyjątkowych i niebudzących wątpliwości interpretacyjnych co do naruszenia norm Konstytucji RP (por. wyrok NSA

z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OSK 174/24, CBOSA). Sytuacja taka może zachodzić szczególnie, gdy porównywane przepisy ustawy i Konstytucji RP dotyczą regulacji tej samej materii i są ze sobą sprzeczne, a norma konstytucyjna jest skonkretyzowana w stopniu pozwalającym na jej samoistne zastosowanie, gdy ustawodawca wprowadził regulację identyczną, jak norma objęta już wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, gdy Trybunał stwierdził niekonstytucyjność określonej normy prawnej zamieszczonej w przepisie tożsamym, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem lub gdy sposób rozumienia przepisu ustawy wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego

z 8 stycznia 2009 r., sygn. akt I CSK 482/08, publ. OSNC-ZD 2009/4/95 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 17 marca 2016 r., sygn. akt V CSK 377/15, publ. OSNC 2016/12/148). Konkludując nie jest możliwe odmówienie zastosowania przepisu ustawy w danej sprawie, bez uprzedniego generalnego stwierdzenia, że przepis ten jest sprzeczny w Konstytucją RP.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że żaden z ww. przypadków odmowy zastosowania przepisu ustawy nie miał miejsca. Tym samym, niezasadne jest stanowisko skarżącego, że w przypadku art. 41 ustawy okołobudżetowej miała miejsce oczywista niezgodność z Konstytucją. Żaden przepis Konstytucji nie wprowadza obowiązku waloryzowania świadczeń

od 1 stycznia danego roku, a jednocześnie zakazu ich waloryzowania od innej daty. Zauważyć należy, że np. zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1749), obowiązującym od 1 stycznia 2004 r., emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia 1 marca.

W skardze wywiedziono również, że art. 41 ustawy okołobudżetowej narusza konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz równości i zakazu dyskryminacji (art. 32 Konstytucji RP). Ze stanowiskiem skarżącego nie sposób się jednak zgodzić, a ww. przepis ustawy okołobudżetowej nie ma charakteru dyskryminującego i spełnia wymogi konstytucyjne.

Zgodnie z art. 32 Konstytucji RP wszyscy są równi wobec prawa (ust. 1), zakazuje się dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym

z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). Konstytucyjna zasada równości nakazuje nakładać jednakowe obowiązki, względnie przyznawać jednakowe prawa, podmiotom odznaczającym się tą samą cechą istotną, a jednocześnie dopuszcza, lecz nie wymaga, aby nakładać różne obowiązki, względnie przyznawać różne prawa podmiotom, które taką cechę posiadają, oraz podmiotom, które jej nie posiadają.

W każdym przypadku podmioty należące niewątpliwie do tej samej kategorii, muszą więc być traktowane równo, a podmioty należące do istotnie różnych kategorii mogą być traktowane różnie (por. wyrok TK z 6 marca 2007 r., sygn. akt P 45/06, publ. OKK ZU nr 3/A/2007, poz. 22 i wyrok TK z 23 listopada 2010 r., sygn. akt K 5/10, publ. OTK ZU nr 9/A/2010, poz. 106).

Jeżeli zatem prawodawca różnicuje podmioty prawa, które charakteryzują się wspólną cechą istotną, to wprowadza odstępstwo od zasady równości. Różnicowanie podmiotów prawa, charakteryzujących się wspólną cechą istotną, jest dopuszczalne (nie narusza zasady równości), ale warunkiem sine qua non, jest jasno sformułowane kryterium, na podstawie którego zróżnicowanie jest dokonywane. Nie wolno dokonywać zróżnicowania według dowolnie ustalonego kryterium. Kryterium to musi mieć charakter relewantny, czyli pozostawać w bezpośrednim związku z celem

i zasadniczą treścią przepisów, w których zawarta jest kontrolowana norma oraz ma służyć realizacji tego celu i treści. Innymi słowy - wprowadzone różnicowanie musi mieć charakter racjonalnie uzasadniony. Kryterium zróżnicowania musi pozostawać w odpowiedniej proporcji do wagi interesów, które zostają naruszone w wyniku nierównego traktowania podmiotów podobnych. Musi ponadto pozostawać

w związku z zasadami, wartościami i normami konstytucyjnymi, uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych. Wszelkie odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę

w odpowiednio przekonujących argumentach (zob. np. wyrok TK z 19 kwietnia

2011 r., sygn. akt P 41 /09, publ. OTK ZU nr 3/A/2011, poz. 25; wyrok TK

z 18 czerwca 2013 r., sygn. akt K 37/12, publ. OTK ZU, nr 5/A/2013, poz. 60 czy wyrok TK z 17 czerwca 2014 r., sygn. akt P 6/12, Dz.U. z 2014 r. poz. 898).

Z powyższego wynika, że nierówne traktowanie podmiotów nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania, skutkującego oceną o naruszeniu standardu określonego w art. 32 Konstytucji. Zasada równości nie oznacza swego rodzaju zakazu zróżnicowania przez prawodawcę podmiotów, znajdujących się w podobnej sytuacji faktycznej lub prawnej. Zróżnicowanie może, a nawet powinno być wprowadzane, jeżeli jest uzasadnione innymi wartościami konstytucyjnymi (por. np. wyrok NSA z 24 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2792/17, LEX nr 2551046). Ustawodawca ma bowiem prawo wykorzystywania dostępnych mu instrumentów finansowych, aby zachęcić funkcjonariuszy do pozostania w służbie, jeżeli takie są aktualne potrzeby państwa. Wprowadzenie podwyżki uposażeń dla wszystkich funkcjonariuszy pozostających po 1 marca 2023 r. w służbie nie narusza więc zasady równości.

Konkludując, należy zgodzić się z organami Policji, iż prawo do uposażenia za dany miesiąc i prawo do świadczeń jednorazowych związanych ze zwolnieniem ze służby (odprawa, ekwiwalent za urlop, nagroda) powstają i są realizowane według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia,

z którym prawa te są związane (a więc w chwili przejścia skarżącego na emeryturę), a brak normy prawnej wyklucza możliwość wstecznej waloryzacji wypłaconych prawidłowo świadczeń.

Ostatecznie wyjaśnić należy, że tutejszy Sąd nie dopuścił wnioskowanego

w skardze dowodu z załączonego do skargi wniosku podmiotu trzeciego kierowanego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności ustawy

z Konstytucją, gdyż nie było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Natomiast odpis pozwu (z załącznikami), który stanowił akta sprawy [...], został przekazany wraz z ww. postanowieniem sądu o przekazaniu sprawy KPP

i stanowił następnie część akt sprawy administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargę oddalił.