Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006r znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 158 § 1, w związku z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po przeprowadzeniu na wniosek Z.W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000r., (sprostowanej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001r.), umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 1999r., zmieniającej decyzję z dnia [...] października 1993r., w sprawie udzielenia SM w P. pozwolenia na budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" w P.,

- odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000r.

W uzasadnieniu organ podał, iż kontrolowaną w ramach nadzoru decyzją z dnia [...] sierpnia 2000r., Wojewoda [...] umorzył postępowanie z odwołania H. i Z. W., J. i D. S., S. i Z. W. oraz E. K. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 1999r., zmieniającej decyzję z dnia [...] października 1993r., dotyczącą udzielenia SM w P. pozwolenia na budowę osiedla mieszkaniowego "[...]", uzasadniając swoje rozstrzygniecie cofnięciem odwołań.

Z akt postępowania wynika, że strony skarżące, nie tylko wycofały się z wniesionych odwołań od decyzji z dnia [...] sierpnia 1999r., ale przede wszystkim przez przeniesienie na SM w P. wszystkich swoich udziałów w prawie użytkowania wieczystego działek gruntu, na którym przewidziano inwestycję, przestały być stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" w P. Powyższe potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z księgi wieczystej w KW nr [...], pochodzący z dnia [...] marca 2001r., oraz akt notarialny z dnia [...] lipca 2000r. Rep. A nr [...] przenoszący prawo użytkowania wieczystego gruntu przez H. i Z. małżonków W. na SM w P.

Oznacza, to że skarżący Z.W. nie mógł skutecznie wnieść odwołania od decyzji Wojewody [...], gdyż utracił przymiot strony.

Zatem kontrolowana decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jest prawidłowa i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności, gdyż nie jest obarczona żadną kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Z.W., po rozpatrzeniu którego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak : [...] z dnia [...] lutego 2007r. na podstawie art. 138 § 1 pkt kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa

- utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2006r.

Organ powtórzył argumentację przedstawioną w swojej decyzji z dnia [...] grudnia 2006r., wskazując, iż kontrolowana decyzja Wojewody [...] nie jest wadliwa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa.

Dodatkowo podał, iż skoro na dzień wydania decyzji Wojewody [...] strony skarżące decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 1999r. nie tylko wycofały odwołanie, ale przede wszystkim przez przeniesienie na SM w P. swoich udziałów w prawie użytkowania wieczystego działek gruntu, na którym przewidziano budowę osiedla mieszkaniowego, przestały być strona postępowania w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę, to wskazana okoliczność stanowiła podstawę do umorzenia postępowania odwoławczego.

Co prawda Wojewoda [...] w uzasadnieniu swojej decyzji pominął kwestię przeniesienie tychże udziałów na rzecz Spółdzielni to uchybienie to nie czyni jednak decyzji wadliwą z racji prawidłowego rozstrzygnięcia, spowodowanego bezprzedmiotowością prowadzonego postępowania odwoławczego i prawidłowo skierowanej do wszystkich osób, od których pochodziło to odwołanie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył Z.W. wnosząc o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie przez organ sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów.

Stosownie do brzmienia art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Jest bezsporne, że prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przysługuje stronie. Wynika to z treści art. 157 § 2 kpa. Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy przy tym uwzględnić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki nieważności tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.01.1994 r., II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32).

Podkreślić także należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z wniosku osoby, która podaje się za stronę, nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 kpa, gdyż zgodnie z art. 157 § 3 kpa organ może odmówić wszczęcia postępowania. Wszczęcie i prowadzenie postępowanie zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność.

Aby zatem mógł zostać skutecznie złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej musi zostać wykazane, że podmiot który go wniósł posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa.

Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa oraz pozostałe przepisy kodeksu może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracyjnego.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania stwierdzić należy, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z naruszeniem przepisu art. 157 § 2 kpa wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000r. na wniosek podmiotu – Z.W. – który nie posiadał przymiotu strony.

W aktach postępowania znajduje się bowiem akt notarialny z dnia [...] lipca 2000r. mocą którego H. i Z. W. przenieśli na SM w P. cały swój udział w prawie użytkowania wieczystego działek gruntu objętych księga wieczystą KW [...], na których SM zrealizowała inwestycję.

Brak przymiotu strony skarżącego Z.W. trafnie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wskazując w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] lutego 2007r., iż przeniesienie na SM w P. udziałów w prawie użytkowania wieczystego działek gruntu, na którym przewidziano budowy osiedla mieszkaniowego pozbawił skarżących przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie zmiany pozwolenia na budowę i ta okoliczność zdaniem organu stanowiła główną przesłankę umorzenia postępowania odwoławczego.

Mimo tych ustaleń wskazujących na niedopuszczalność żądania przez Z.W. stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], organ wszczął to postępowanie na jego wniosek i wydał decyzję merytoryczną podczas gdy na podstawie art. 157 § 3 kpa powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania.

Zważywszy na powyższe działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji orzeczenia w pkt. II i III znajduje swoje mocowanie w przepisach art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy.