Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2020 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.N. (N.) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r. p o s t a n a w i a skargę odrzucić.

W.N. (dalej: Skarżący, Strona skarżąca) w piśmie z dnia 13 stycznia 2020 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2014 r.

Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 lutego 2020 r. wezwano Stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia, poprzez: podanie numeru PESEL Strony skarżącej oraz podpisanie skargi, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 zł., również pod rygorem odrzucenia skargi.

Jak wynika z akt sądowych, przesyłka pocztowa zawierająca wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego była dwukrotnie awizowana. Pierwsza awizacja miała miejsce w dniu 5 marca 2020 r., natomiast drugiej awizacji operator pocztowy dokonał w dniu 13 marca 2020 r. Następnie opisana wyżej przesyłka pocztowa została wydana Skarżącemu w dniu 20 marca 2020 r.

W piśmie z dnia 26 marca 2020 r., nadanym za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 27 marca 2020 r., Strona skarżąca zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania. Braki formalne skargi w postaci podania numeru PESEL oraz podpisania skargi nie zostały usunięte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: P.p.s.a.), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym.

Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a w przypadku skargi pod rygorem jej odrzucenia), chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. pismo powinno zawierać, gdy jest pierwszym pismem w sprawie, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go nie mając takiego obowiązku.

Natomiast w myśl art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

Równocześnie, zgodnie z art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w art. 230 § 1 P.p.s.a. są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Jednocześnie na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

W rozpatrywanej sprawie Strona skarżąca została w prawidłowy sposób wezwana do usunięcia braków formalnych wniesionej skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że stosownie do treści art. 73 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65–72 cytowanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy.

W niniejszej sprawie przesyłka pocztowa zawierająca odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi była dwukrotnie awizowana, wpierw w dniu 5 marca 2020 r., a następnie w dniu 13 marca 2020 r., po czym została wydana adresatowi w dniu 20 marca 2020 r.

W świetle omówionej wyżej regulacji, wyrażonej w art. 73 § 4 P.p.s.a., oznacza to, że skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił w dniu 19 marca 2020 r. W konsekwencji niezbędnym staje się stwierdzenie, że termin, do którego Skarżący mógł skutecznie usunąć braki formalne i fiskalne skargi upływał z dniem 26 marca 2020 r. Jak wynika z akt sprawy braki formalne skargi nie zostały przez Skarżącego usunięte, natomiast przesyła pocztowa zawierająca wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania została wniesiona za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 27 marca 2020 r., a więc już po upływie terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu sądowego od skargi.

Podkreślić w tym miejscu potrzeba, iż Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd prawny wyrażony w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym spóźniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na swoją bezskuteczność w ogóle nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (tak: H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, s. 720; WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 836/07, orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji zważyć należy, iż złożony przez Skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania został wniesiony po upływie terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu sądowego, zgodnie z wystosowanym zarządzeniem, w konsekwencji czego nie mógł odnieść skutku w postaci przerwania terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zwraca ponadto uwagę, że w niniejszej sprawie nie doszło do zawieszenia terminów procesowych, z uwagi na panującą w kraju epidemię. Zgodnie bowiem z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm., dalej: "ustawa") w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jakkolwiek stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r. (a od 20 marca 2020 r. stan epidemii) to jednak powołany przepis wszedł w życie dopiero 31 marca 2020 r. Ustawodawca natomiast nie wprowadził regulacji przejściowych nadających normie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy charakter retroaktywny. W konsekwencji hipotezą art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy objęte mogą być wyłącznie terminy, które biegły w chwili jego wejścia w życie – skutek zawieszający bieg terminu oraz terminy, których bieg miał się dopiero rozpocząć – skutek wstrzymujący rozpoczęcie biegu terminu (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 12 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Wr 225/20). Przepis z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy nie dotyczy terminów, które upłynęły przed jego wejściem w życie.

Z uwagi na nieusunięcie braków formalnych skargi w przewidzianym prawem terminie oraz nieuiszczenie należnego wpisu sądowego od skargi należało odrzucić skargę, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 220 § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.