Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 maja 2025 r. nr SKO.K/41.3/491/20256884/KS w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 22 maja 2025 r., nr SKO.K/41.3/491/20256884/KS, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. (dalej: organ I instancji) z 17 marca 2025 r., nr [...], w sprawie skierowania K. G. (dalej: skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AM/A/B1/B.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie faktycznym.

Komendant Wojewódzki Policji w K. wnioskiem z 3 lutego 2025 r. wystąpił do Prezydenta Miasta T. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy (skarżącego) posiadającego prawo jazdy kategorii AM/A/B1/B.

U podstaw tego wniosku było wielokrotne naruszenie przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w wyniku czego skarżący otrzymał w okresie od 9 października 2023 r. do 2 lutego 2025 r. łącznie 30 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Prezydent Miasta T. powołując się na art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 2328 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210) uwzględnił wniosek i decyzją z 17 marca 2025 r. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. AM/A/B1/B.

Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący, złożył odwołanie zarzucając organowi błędne ustalenia co do przekroczenia dopuszczalnego limitu 24 punktów karnych.

W odwołaniu wniósł o uchylenie decyzji i dokonanie ponownych ustaleń co do jego stanu punktowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie znajdując podstaw do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji, zaskarżoną decyzją z 22 maja 2025 r. utrzymało ją w mocy.

Organ wskazał, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, że starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Dalej wskazał, że wniosek organu policji jest dokumentem urzędowym, a zatem - w myśl art. 76 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: k.p.a.) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone. Starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) czy samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania i badania, czy organy kontroli ruchu drogowego dokonały właściwej kwalifikacji zachowań kierowcy, ani też, czy stwierdzonym naruszeniom przepisów ruchu drogowego przypisano właściwą liczbę punktów. To ostatnie uprawnienie przysługuje komendantowi wojewódzkiemu Policji, którego działanie może być poddane jedynie kontroli sądu administracyjnego w drodze wniesienia skargi na czynność tego organu.

Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazało, że brak jest podstaw do badania przez organ I instancji prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestia ta nie może być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia, ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. To w postępowaniu Policji dotyczącym nakładania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego można i należy zgłaszać zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów oraz ich zmniejszenia. Do organów Policji należy zatem kierować te zarzuty, jako właściwych do prowadzenia ewidencji. Natomiast domaganie się prostowania ewidencji w prowadzonym obecnie postępowaniu jest bezcelowe, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu. Organ związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji w zakresie stwierdzonych w nim faktów. W przypadku jego otrzymania zobligowany jest wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem za prawidłowe działanie organu I instancji dotyczące skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy.

Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania, a w szczególności:

1. Brak należytego ustalenia stanu faktycznego - organ nie zgromadził dokumentacji potwierdzającej faktyczne przekroczenie przez mnie 24 punktów karnych. Organ I instancji nie wskazał, na jakiej podstawie faktycznej przyjął, że taki stan miał miejsce. W aktach sprawy brak jest zestawienia wykroczeń, dat ich popełnienia, dat wpływu do ewidencji oraz liczby punktów.

2. Brak załączników od Komendanta Wojewódzkiego Policji, który to - zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 18 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym - jest inicjatorem postępowania. SKO ograniczyło się do formalnego przyjęcia wniosku bez jego weryfikacji, mimo że w aktach brak było dokumentów potwierdzających przekroczenie punktów.

3. Naruszenie zasady zaufania obywatela do organów władzy publicznej wynikającej z art. 2 Konstytucji RP - Skarżący posiadał dostęp do bieżącej liczby punktów karnych poprzez aplikację mObywatel, zgodnie z którą nie przekroczył on do dnia decyzji limitu 24 punktów. Ostatni mandat został nałożony w dniu 2 lutego 2025 r., a funkcjonariusz Policji poinformował, że posiadam 22 punkty i jeszcze 2 punkty i zostanie zatrzymane prawo jazdy". Organy nie wyjaśniły, dlaczego mimo rzekomego przekroczenia limitu decyzja o skierowaniu została wydana dopiero później, bez uprzedniego zatrzymania prawa jazdy.

4. Naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. - organy administracji powinny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Tymczasem decyzja została wydana bez zbadania stanu faktycznego, jedynie na podstawie wniosku komendanta wojewódzkiego Policji, któremu przypisano charakter wiążący - co jest niezgodne z zasadą swobodnej oceny dowodów.

5. Złą wykładnię art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. - przepis ten stanowi podstawę do wszczęcia postępowania, lecz nie zwalnia organów od obowiązku weryfikacji treści wniosku Policji ani od oceny prawidłowości ustaleń co do liczby punktów karnych.

Ponadto uzasadniając skargę domagał się stwierdzenia nieważności lub uchylenia w całości decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z 3 lutego 2025 r. w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny. Podkreślił, że skierowanie na kontrolny egzamin może nastąpić wyłącznie w przypadku przekroczenia 24 punktów karnych w ciągu jednego roku liczonego od dnia popełnienia pierwszego z naruszeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest wyłącznie zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w ramach posiadanych uprawnień – prawo jazdy kategorii AM/A/B1/B w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Zgodnie z art. 18 pkt 1 ustawy z 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w komunikacie ministra właściwego do spraw informatyzacji wydanym na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 14, starosta wydaje decyzję o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów - na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Zatem z treści cytowanego art. 18 pkt 1 ustawy wynika, że decyzja Starosty o skierowaniu na takie kontrolne sprawdzenie ma charakter związany, co wynika ze sformułowania "starosta wydaje decyzję", a nie "może wydać".

Starosta w ramach postępowania wyjaśniającego nie jest uprawniony do tego, aby podważać skuteczność wpisów w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Próbę kwestionowania prawidłowości dokonanych wpisów, osoba naruszająca przepisy ruchu drogowego może podejmować w postępowaniu prowadzonym przed organami Policji. Wpis do ewidencji prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji, lecz następuje to w odrębnym w stosunku do niniejszego postępowaniu. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji. Natomiast wysokość wpisu punktów karnych w ewidencji i prawidłowość ich usunięcia może być kwestionowania odrębnym postępowaniu. Zaskarżeniu podlega wówczas pismo właściwego organu prowadzącego ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w sprawie ustalenia liczby punktów karnych. Warto również podkreślić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1087/05, wyrok NSA z dnia 31 marca 2011 r., sygn. I OSK 1013/10). Kwestia ta nie może natomiast być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, jest przesłanką rozstrzygnięcia (np. w sprawie skierowania kierowcy na badanie psychologiczne, o jakim mowa w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b u.k.p.), ani też w postępowaniu sądowym prowadzonym ze skargi na decyzje wydane w takich sprawach. W sprawie tej organ i sąd badają tylko formalną, a nie merytoryczną poprawność wniosku organu policji.

Informacja Policji w tej sprawie ma walor dokumentu urzędowego.

Należy przy tym wskazać, że zgodnie z przepisem art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Oznacza to, że zawarty w odwołaniu, a następnie w skardze zarzut, że punkty karne winny już ulec wykreśleniu nie mógł odnieść skutku. Takiej czynności mógłby bowiem dokonać jedynie Komendant Wojewódzki Policji, a Starosta nie ma uprawnień, aby prowadzić własne ustalenia co do liczby punktów karnych albo modyfikować ją niezgodnie z treścią wniosku Policji czyli dokumentu urzędowego.

Powyższe prowadzi do wniosku, że organy administracji obu instancji związane były informacją Policji co do liczby punktów karnych zgromadzonych przez stronę. Natomiast konsekwencją przekroczenia liczby 24 punktów karnych jest obligatoryjne skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Odnosząc się do zarzutu, że zgodnie z obowiązującymi przepisami punkty karne winny być skasowane po upływie 12 miesięcy od dnia popełnienia wykroczenia stwierdzić należy, że z przepisów ustawy z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2023 poz. 1123), w szczególności z art. 8 pkt 2 wynika, że okres przechowywania punktów karnych w ewidencji dopiero z dniem wejścia w życie tej ustawy został skrócony z 2 lat do 1 roku. Przepisy te weszły w życie 17 września 2023 roku, po ogłoszeniu przez ministra właściwego do spraw informatyzacji terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających usuwanie punktów karnych po upływie 1 roku - ( Minister Cyfryzacji komunikat z 24 sierpnia 2023 r. w Monitorze Polskim, poz. 904).

Jednak ta okoliczność nie podlega ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu zakończonym decyzją mającą charakter związany wnioskiem Policji, który skarżący błędnie nazwał decyzją.

Z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wynikało, że skarżący w okresie od w okresie od 9 października 2023 r. do 2 lutego 2025 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego za co otrzymał łącznie 30 punktów karnych, a organy w kontrolowanej sprawie związane były powyższą informacją co do liczby punktów karnych. Prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy nie miały kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. W szczególności nie były uprawnione do oceny podnoszonego przez skarżącego zarzutu kasacji punktów karnych. Tylko komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do ewidencji, a więc w drodze czynności materialno-technicznych ujawnia w ewidencji punkty karne przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a zainteresowany kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności. Jak już wyżej wskazano, kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być jedynie rozważana w sprawie ze skargi na taką czynność w odrębnym postępowaniu, a jego pozytywne zakończenie może stanowić podstawę wznowienia niniejszego postępowania. Natomiast w postępowaniu w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy organy związane są liczbą punktów.

Sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, jak również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Organy działały zgodnie z przepisami prawa (art. 6 k.p.a.), ustaliły stan faktyczny w zakresie pozwalającym na rozstrzygnięcie sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) Na tej podstawie, zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a., organy ustaliły, że w sprawie zaistniały podstawy do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, ze względu na uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji, co znalazło wyjaśnienie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Organy orzekające w sprawie nie miały samodzielnych uprawnień do oceny kwalifikacji skarżącego i ustalania czy liczba punktów podana w zawiadomieniu przez komendanta Policji została ustalona prawidłowo, a tym bardziej do obniżania liczby punktów.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.