Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Małgorzata Górecka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 czerwca 2020r. przy udziale sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2020r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę

Dyrektor ZUS I Oddziału w P. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. oddalił skargę strony skarżącej na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej (wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku w Urzędzie Skar4bowym [...]) u dłużnika zajętej wierzytelności dokonaną zawiadomieniami z dnia [...] października 2019 r.

Po rozpatrzeniu zażalenia strony Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w ustalonym poniżej stanie faktycznym.

Organ egzekucyjny – Dyrektor I Oddziału ZUS w P. na podstawie tytułów egzekucyjnych o numerach [...] do [...] z dnia [...] września 29018 wystawionych przez ten sam organ wszczął egzekucję i dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności – Naczelnika Urzędu Skarbowego [...].

W skardze na zajęcie egzekucyjne, kierowanej do organu wniesiono o uchylenie lub wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, wstrzymanie przyszłych postępowań egzekucyjnych, ograniczenie zaspokojenia wierzyciela w kwotach wskazanych w zajęciach, wskazanie podstawy prawnej dla przeprowadzenia egzekucji z rachunku firmy prowadzonej przez skarżącego i zwrot na konto tejże firmy nielegalnych zajęć. W uzasadnieniu skargi skarżący twierdził, że w terminie wykonał wszystkie wymagane opłaty w czasie gdy prowadził działalność gospodarczą.

Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że stosownie do postanowień art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm. ), dalej : u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.

Organ odwoławczy ocenił, że organ egzekucyjny zastosował prawidłowo środek egzekucyjny działając w trybie art. 89 u.p.e.a.

Strona podniosła ponadto okoliczności dotyczące braku zaległości w składkach ubezpieczeniowych ( zarzut wygaśnięcia obowiązku ), stanowiące podstawę zarzutów wskazanych w art. 33 u.p.e.a lub wniosku składanego w trybie art. 59 u.p.e.a., które nie mogą być rozpatrywane w trybie art. 54 u.p.e.a.

Organ I i II instancji w odrębnym postępowaniu uznały zarzut wygaśnięcia obowiązku za nieuzasadniony. Z kolei wniosek o wstrzymanie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ rozpoznał odmownie.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, żądając uchylenia lub zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Dokonując kontroli działania organów w przedmiotowej sprawie Sąd analizował, czy organy egzekucyjne prowadziły swoje postępowanie prawidłowo w oparciu o przepisy regulujące kwestię wnoszenia i rozpatrywania skargi na czynności egzekucyjne.

Podstawą prawną wniesienia skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego jest art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6).

Treść art. 54 § 1 u.p.e.a. nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem skargi wnoszonej na jego podstawie mogą być jedynie czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, ewentualnie przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przez czynność egzekucyjną zgodnie z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne – stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego – ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia [tak: wyrok NSA z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu.

Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej – opisany wyżej – ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Jeżeli przysługuje dłużnikowi środek zaskarżenia w postaci zarzutów (środkiem tym można się posłużyć w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego – zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego – art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ) to skarga na czynności egzekucyjne, o której mowa w art. 54 omawianej ustawy, nie może stanowić takiego właśnie konkurencyjnego środka zaskarżenia. Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego [tak: wyrok NSA z dnia 02 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl].

Wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów obu instancji zostały podjęte w związku z rozpoznaniem skargi na czynność egzekucyjną. Z uwagi na powyższe rozpoznając skargę organ I jak i II instancji zobligowane były do rozpoznania podnoszonych przez stronę skarżącą zarzutów związanych z zajęciem innej wierzytelności dokonanej wskazanymi zawiadomieniami.

W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo oddalił skargę na przedmiotową czynność egzekucyjną, ponieważ działanie organu egzekucyjnego w zakresie zastosowania i zrealizowania wskazanego środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami. Tym samym za zgodne z prawem należało również uznać zaskarżone rozstrzygnięcie, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji. Dokonana przez organ egzekucyjny czynność egzekucyjna - zajęcie innej wierzytelności jest więc prawidłowe i znajduje swoją podstawę w art. 89 u.p.e.a.

W tej sytuacji wydając zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszono art. 54 u.p.e.a.

Strona podniosła okoliczności, które mogły stanowić przedmiot zarzutów egzekucyjnych wniesionych w trybie art. 33 u.p.e.a. lub wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wnoszonego na podstawie art. 59 u.p.e.a. Nie mogą być one zatem analizowane w sprawie z przedmiotowej skargi na czynności egzekucyjne.

Organ I i II instancji w odrębnym postępowaniu uznały zarzut wygaśnięcia obowiązku za nieuzasadniony.

Biorąc pod uwagę powyższe, skargę jako bezzasadną należało oddalić zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ), o czym orzeczono w sentencji wyroku.