Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. [...] Sp. z o.o. w Rz. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt I SA/Rz 412/20 w sprawie ze skargi H. [...] Sp. z o.o. w Rz. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 marca 2020 r. nr RP-VIII.1511.01.2020.MWK w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. [...] Sp. z o.o. w Rz. na rzecz Zarządu Województwa Podkarpackiego 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 15 września 2020 r., o sygn. akt I SA/Rz 412/20, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę H. Sp. z o.o. w R. (dalej jako: "Spółka" lub "Skarżąca kasacyjnie") na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 2 marca 2020 r., nr RP-VIII.1511.01.2020.MWK, w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

Istota sporu dotyczy zasadności określenia zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wydatkowanych z naruszeniem procedur przy realizacji projektu pn. "[...] wdrożenie innowacyjnych e-usług".

2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka, reprezentowana przez adwokata, zaskarżając powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych powołano art. 174 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a., zarzucając naruszenie prawa materialnego oraz uchybienie przepisom postępowania, a mianowicie:

1) art. 81a § 1 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy i wydanie rozstrzygnięcia na podstawie nie usuniętych wątpliwości dotyczących charakteru uchybień projektu, podczas gdy organ przy wydaniu decyzji powinien dążyć do ustalenia prawdy materialnej, a Sąd pierwszej instancji tego nie uwzględnił;

2) art. 84 w zw. z art. 7 K.p.a. w zw. z art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez niezwrócenie się przez organ do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, podczas gdy wdrożenie projektu wymagało zastosowania narzędzi i wiedzy z zakresu informatyki, informatyki gospodarczej oraz biznesu, a zatem ocena jego realizacji mogła wymagać wiadomości specjalnych, a WSA w Rzeszowie tego nie uwzględnił, jak również nie przeprowadził tego dowodu z urzędu;

3) art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 133 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez błędną ocenę charakteru stwierdzonych w toku kontroli uchybień i nieprawidłowości i uznanie ich za pozbawione możliwości podjęcia działań naprawczych, a następnie wydanie wyroku w oparciu o błędną ocenę, w sytuacji gdy zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy pozwalał na dokonanie prawidłowej oceny charakteru uchybień i nieprawidłowości;

4) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, mimo naruszenia przepisów art. 7, art. 77, art. 80, art. 81a § 1 oraz 84 K.p.a., podczas gdy z uwagi na naruszenia o charakterze proceduralnym, polegające na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, braku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym braku podjęcia należytych działań w sferze dowodowej i błędnej ocenie dowodów, których dopuścił się organ, Sąd powinien był uwzględnić skargę na decyzję i uchylić decyzję w całości;

5) art. 135 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie, poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji organu w sytuacji, gdy WSA w Rzeszowie zobligowany jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga;

6) naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 2a, ust. 12 pkt 2, ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.p."), przez niewłaściwe zastosowanie, przez nakazanie Skarżącej kasacyjnie zwrotu sumy będącej przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, mimo braku do tego podstaw prawnych.

Podnosząc powyższe zarzuty Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. Pełnomocnik Zarządu Województwa Podkarpackiego w odpowiedzi na skargę kasacyjną Strony wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

2.3. W rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie wzięli udziału pełnomocnicy stron.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a., a nadto nie zachodzi żadna z przesłanek, o których stanowi art. 189 P.p.s.a., a które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Sąd odwoławczy wziął pod uwagę zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w skardze kasacyjnej podstawami i wnioskami (w myśl art. 174 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 176 P.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie i precyzyjnie wskazane przez stronę skarżącą. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało.

Stosownie do art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz musi to być wpływ istotny. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie decyduje każde, czy jakiegokolwiek uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, co oznacza, że orzeczenie sądu byłoby odmienne, gdyby nie zaistniało wytknięte uchybienie.

3.1. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w skardze kasacyjnej nie podjęto próby wykazania istotnego wpływu uchybień proceduralnych na wynik sprawy. Za niewystarczające uznać należy przytoczenie w tym zakresie ogólnej zasady prawdy obiektywnej z art. 7 K.p.a., ale konieczna jest konkretyzacja i precyzyjne wskazanie, który przepis postępowania (w postaci pełnej jednostki redakcyjnej), będący realizacją tej zasady procesowej, został naruszony, w jaki sposób oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu.

Formułując w zarzutach skargi kasacyjnej twierdzenie o niewłaściwym zastosowaniu przepisów postępowania, powołano m.in. art. 77 K.p.a., 84 K.p.a. i art. 133 P.p.s.a., ale bez podania pełnej jednostki redakcyjnej owych regulacji prawnych (brak numeru lub numerów §). Tymczasem związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie i w sposób pełny wskazane przez stronę. Sąd odwoławczy nie może zatem poprawiać podstaw zaskarżenia skargi kasacyjnej i domniemywać, który paragraf lub które paragrafy danego artykułu miały zostać naruszone, gdyż oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle przepisów P.p.s.a. jest niedopuszczalne. Zatem wadliwość skonstruowania podstaw skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, polega na braku wskazania, o który § z art. 77 K.p.a., 84 K.p.a., czy art. 133 P.p.s.a. chodzi, co uniemożliwia Sądowi kasacyjnemu pełne rozważenie racji Spółki w tym zakresie i zasługuje na krytykę. Wobec powyższego, uwzględniając związanie zarzutami skargi kasacyjnej, brak było możliwości dokonania pełnej kontroli zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji.

W sytuacji, gdy autor środka odwoławczego zarzuca naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia tych ostatnich przepisów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że został skutecznie podważony, bądź też po ustaleniu, czy nie nastąpiło naruszenie innych przepisów procesowych powodujących wadliwość wydanego wyroku, można przejść do skontrolowania prawidłowości wykładni prawa lub subsumcji stanu faktycznego do zastosowanego przepisu prawa materialnego.

3.2. W niniejszej sprawie poprzez multiplikację zarzutów proceduralnych Spółka kwestionuje prawidłowość ustaleń faktycznych, przy czym formułując powyższe zarzuty, nie wykazała, aby ewentualne uchybienia miały istotny, a nie jakikolwiek, wpływ na wynik sprawy, co czyni te zarzuty nieuzasadnionymi. Jako niewystarczające uznać należy powołanie w petitum, że opisane w zarzutach naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bez wykazania ich wagi jako istotnych dla stanowiska Sądu pierwszej instancji.

Skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z ustaleniami organów, zaakceptowanymi przez Sąd pierwszej instancji, że nie zrealizowała, jako beneficjent, zakresu rzeczowego projektu w terminie określonym umową o dofinansowanie i nie osiągnęła zakładanych wskaźników projektu oraz nie wywiązania się z obowiązków w zakresie promocji projektu. Tymczasem z akt sprawy wynika jednoznacznie, że główny cel projektu polegający na wprowadzeniu innowacyjnych e-usług w postaci dwóch serwisów internetowych - [...]1.com oraz [...]2.com dla klientów biznesowych i prywatnych odbiorców, gdzie każdy z tych portali składać się miał z określonej liczby modułów, nie działał w pełnym zakresie. Spółka miała możliwość zaprezentowania oprogramowania stanowiącego zakres rzeczowy projektu w 4 terminach, a mianowicie:

- w dniu 20 listopada 2018 r. w miejscu realizacji projektu, kiedy stwierdzono brak zakupionych wartości niematerialnych i prawnych – 9 modułów stanowiących całość platformy [...]1.com (brak modułu: emisji voucherów, wymiany voucherów, realizacji voucherów, sprzedaży voucherów, oceny transakcji, programu rekomendacji, wizytówek, wyszukiwarki voucherów, aplikacji mobilnej);

- w dniu 14 grudnia 2018 r. podczas oględzin Spółka nie zaprezentowała w pełni działających modułów portalu [...]1.com (spośród 9 modułów programu działał tylko portal wizytówek, nie działał moduł emisji voucherów);

- w dniu 14 lutego 2019 r. stwierdzono, że stanowiące zakres rzeczowy projektu portale [...]1.com oraz [...]2.com działają, ale z licznymi zastrzeżeniami;

- w dniu 28 maja 2019 r. podczas dodatkowej weryfikacji wykazano brak funkcjonalności portali, które nie działają zgodnie z przeznaczeniem i żaden z portali nie został wprowadzony na rynek.

Uwzględniając powyższą chronologię oględzin i kontroli oraz prezentacji, w terminach uzgadnianych ze Spółką, nie sposób podzielić zarzutu, że Spółka została pozbawiona możliwości podjęcia działań naprawczych, a sprawa nie została wyjaśniona wszechstronnie i nie podjęto należytych działań w sferze dowodowej. Skarżąca kasacyjnie oczekując wyznaczania kolejnych terminów na poprawę projektu, nie wykazała, że w efekcie wywiązała się z zobowiązań ciążących na niej, a wynikających z umowy o dofinansowanie, którą podpisała.

Reasumując organ miał podstawy uznać, że Spółka nie zrealizowała zakresu rzeczowego projektu w terminie określonym umową i nie wywiązała się z obowiązków w zakresie promocji projektu. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie było potrzeby powołania w sprawie biegłego lub biegłych z zakresu informatyki, informatyki gospodarczej oraz biznesu. Okoliczność czy e-usługi w postaci dwóch serwisów internetowych - [...]1.com oraz [...]2.com dla klientów biznesowych i prywatnych odbiorców - działają jako aktywne i czy mogą z nich korzystać w określony sposób klienci, nie wymaga wiadomości specjalnych. Przeprowadzone oględziny, prezentacje i kontrole wykazały ponad wszelką wątpliwość, że Spółka nie osiągnęła zakładanych wskaźników projektu, naruszając przy tym zasady w zakresie informacji i promocji projektu i co istotne nie zrealizowała projektu w terminie. W skardze kasacyjnej nie podważono zasadnego stanowiska organu, zaakceptowanego przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżąca kasacyjnie nie osiągnęła w efekcie zakładanych wskaźników projektu w zakresie:

1) wskaźników produktu: - liczby podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne (Spółka nie wykorzystywała zakupionej technologii),

2) wskaźników rezultatu: - liczby wdrożonych systemów TIK w przedsiębiorstwach; portale internetowe nie zostały wdrożone i nie zaimplementowano w Spółce systemu informatycznego wykorzystywanego bezpośrednio w jej działalności, - liczby wprowadzonych innowacji; nie zrealizowano zakresu rzeczowego projektu (portali) nie wprowadzono zakładanych innowacji.

Wobec powyższego uzasadnione jest stanowisko organu, że Spółka nie osiągnęła celu projektu, jakim było wprowadzenie innowacyjnych e-usług w postaci dwóch serwisów internetowych przeznaczonych dla prywatnych odbiorców oraz klientów biznesowych. Wbrew podnoszonym w skardze kasacyjnej wątpliwościom dotyczących charakteru uchybień projektu, stanowiące przedmiot projektu oprogramowanie nie zawiera zakładanych funkcjonalności oraz jest obciążone licznymi usterkami. W rezultacie platformy internetowe [...]1.com oraz [...]2.com, choć były w 2019 r. dostępne pod wskazanymi adresami w sieci internetowej, to nie działały i nie mają klientów.

Mając na uwadze powyższe, brak było podstaw do zarzucenia organom uchybienia przepisom postępowania z K.p.a. Powołane w skardze kasacyjnej, choć nieprecyzyjnie, przepisy dotyczące powstępowania dowodowego nakazują organowi w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a więc zrealizować zasadę prawdy obiektywnej, a tym samym wypełnić zobowiązanie płynące z nakazu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, stosownie do art. 7 K.p.a. Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy uznać uwzględnienie wszystkich przeprowadzonych w sprawie dowodów i okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Stwarza to w sposób oczywisty konieczność uzasadnienia zajętego stanowiska, aby wyraźnie z niego wynikało, że zostało ono oparte na prawidłowo zrealizowanej zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.), a nie ma charakteru rozstrzygnięcia dowolnego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, stosownie do art. 7 i art. 80 K.p.a. W niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia powyższych zasad postępowania administracyjnego, albowiem organy obu instancji podjęły wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i w sposób wyczerpujący nie tylko zebrały, ale i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, odnosząc się także do twierdzeń podnoszonych przez Spółkę. Jak wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu, działania podejmowane w ramach wskazanych powyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2015 r., o sygn. akt II GSK 1449/14). Uwzględniając powyższe, uznać należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie dokonał pozytywnej oceny wywiązania się przez organy z powyższych obowiązków. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż oczekiwała tego Skarżąca kasacyjnie, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wzięto pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który jednoznacznie potwierdza, że w istocie nie doszło do pełnej realizacji umowy o dofinansowanie, zawartej w dniu 20 grudnia 2017 r. dotyczącej realizacji projektu "[...] wdrożenie innowacyjnych e-usług".

W skardze kasacyjnej Spółka nie podważyła poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, z których wynika, że nie osiągnięto wszystkich obligatoryjnych wskaźników produktu oraz rezultatu określonych we wniosku o dofinansowanie, tym samym nie osiągnięto założonych celów projektu i nie zrealizowano jego promocji. Kwestionując wnioski wypływające z akt sprawy, Skarżąca kasacyjne bezzasadnie oczekuje przeprowadzenia z urzędu dowodów przez Sąd pierwszej instancji, powołując art. 106 § 1 i 5 P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej, oczekując powołania biegłego w sprawie, nie podważył ani przyjętej metodologii oględzin i kontroli, ani ich wyników. W tym stanie rzeczy zasadne jest stanowisko, że Spółka nie zrealizowała w całości projektu zgodnie z wnioskiem oraz umową o dofinansowanie, nie osiągając jego celu, w tym założonych wskaźników produktu, dopuszczając się nieprawidłowości, co skutkowało koniecznością dochodzenia, w trybie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zwrotu wypłaconego Spółce dofinansowania.

Reasumując, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie nie doszło do uchybienia przepisom K.p.a., gdyż przeanalizowano cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wzięto pod uwagę wszelkie istotne okoliczności, w należyty sposób wyjaśniając Skarżącej kasacyjnie motywy, jakimi kierowały się organy obu instancji, podejmując rozstrzygnięcia.

3.3. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadne uznać należy zarzuty uchybienia art. 145 § 1 (bez powołania punktów czy liter) i art. 151 P.p.s.a., które stanowią regulacje wynikowe i jednocześnie prawną podstawę orzeczenia odpowiednio uchylającego decyzję, albo oddalającego skargę. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zastosował art. 151 P.p.s.a., uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Skuteczność zarzutu naruszenia obu przepisów wynikowych zależy od wykazania w skardze kasacyjnej zasadności pozostałych jej zarzutów, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło.

3.4. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., którego naruszenie zdaniem Spółki miało polegać na niewłaściwym zastosowaniu. Przy czym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie powołano żadnego argumentu na poparcie tego zarzutu, uznając że stanowi ono konsekwencję naruszeń proceduralnych. Z regulacji zawartych w art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika, iż wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE winny być dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, przy czym te "inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 powyższej ustawy, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2017 r., o sygn. akt II GSK 2420/15 i z dnia 9 stycznia 2014 r., o sygn. akt II GSK 1546/12). Za naruszenie owych procedur można uznać wszelkie odstępstwa od zapisów umowy lub też naruszenie przepisów prawa unijnego czy krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym UE. Z tego powodu wszelkie nieprawidłowości, które potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone, w myśl warunków umowy lub przepisów prawa, są traktowane jako nieprawidłowość. W tym stanie rzeczy organ zasadnie w niniejszej sprawie uznał, że Spółka dopuściła się naruszeń prawa, które mogły spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżąca kasacyjnie nie zdołała podważyć ustaleń organów obu instancji, które skonfrontowały działania Spółki z punktu widzenia zgodności z konkretnym wzorcem zachowania w celu ustalenia, czy doszło do jego naruszenia, a następnie po potwierdzeniu tego naruszenia, zastosowały odpowiednie konsekwencje. Wobec niezasadności zarzutów przepisów postępowania ustalony w sprawie stan faktyczny uznać należy za niepodważony, co w konsekwencji bezzasadnym czyni zarzuty uchybienia prawu materialnemu. W świetle jednoznacznie ustalonego stanu faktycznego w skardze kasacyjnej nie zdołano zakwestionować podstaw zwrotu dofinansowania określonych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co skutkowało obowiązkiem odzyskania wypłaconych środków. Wszystkie te okoliczności zostały prawidłowo ocenione przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku, czego Skarżącej kasacyjnie nie udało się zdyskwalifikować.

3.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną Spółki jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na rzecz organu, na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. § 2 pkt 6 i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

M. Bejgerowska D. Dudra B. Sobocha-Holc