Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Szaro, Sędzia NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi A.D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2020 roku uchyla zaskarżoną decyzję.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] odmawiającą A.D., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowo-Produkcyjna "A" A.D. (dalej: Zobowiązany/Skarżący) prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020r.

O takie zwolnienie ubiegał się Zobowiązany we wniosku z dnia 14 stycznia 2021 r., wskazując mi.in, że w dniu 30 września 2020 r. prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.71.Z.

W uzasadnieniu wydanej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. organ powołał się na brzmienie przepisu art. 31zo ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm. - dalej: ustawa o szczególnych rozwiązaniach) oraz na informacje z rejestru REGON/CEIDG., z których wynika, że na dzień 30 września 2020r. Zobowiązany prowadził przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 96.09.Z, który nie uprawnia do zwolnienia, a zmiana na kod 47.71.Z została dokonana dopiero dnia 28 grudnia 2020 r. (z wsteczną datą zaistnienia zmiany 16 września 2009 r.).

W związku z tym organ uznał, że Zobowiązanemu nie przysługuje zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek.

Wnioskodawca nie zgodził się z rozstrzygnięciem ZUS i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oświadczył, że od dnia 12 grudnia 1999 r. prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.71.Z., która polega na sprzedaży detalicznej odzieży prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach i jest to jedyna prowadzona przez niego działalność gospodarcza, natomiast innej działalności, w tym oznaczonej kodem PKD 96.09.Z, pomimo widniejącego wpisu w ewidencji gospodarczej, nie prowadził.

Jednocześnie dodał, że zmianę w ewidencji działalności gospodarczej, dostrzegł w grudniu 2020 r. Nastąpiła ona bez jego ingerencji i wiedzy. Podkreślił, że 28 grudnia 2020 r. zaktualizował przeważający kod PKD na ten, który od zawsze posiadał tj. 47.71.Z.

Ponadto Zobowiązany wskazał, że zwrócił się do Urzędu Miasta [...] o wyjaśnienie dokonanej zmiany. W odpowiedzi dostał informację, że samoistna zmiana kodu PKD z 47.71.Z na przeważający kod PKD 96.09.Z zaistniała w dniu 9 grudnia 2011 r. podczas obowiązkowego przenoszenia wpisów przedsiębiorców z ewidencji gminnych do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przeimportowane dane były odzwierciedleniem stanu ostatniego zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2 sierpnia 2010 r.

ZUS, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2021 r. podtrzymał stanowisko zajęte w decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r.

W skardze na powyższą decyzję do tut. Sądu Skarżący zakwestionował ustalenia organu. Podniósł, że od dnia 12 grudnia 1999 r. prowadzi działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.71.Z. i do grudnia 2020 r. nie był świadomy jego zamiany. Podkreślił, że w dniu 28 grudnia 2020 r. w Urzędzie Miasta zaktualizował kod PKD 96.09.Z na ten, który od zawsze posiadał tj. PKD 47.71.Z.. Wówczas poinformowano go, że aktualizacji dokonano z datą wsteczną tj. od 16 września 2009 r.

Wskazał, że w latach 2016 -2020 dokonywał zmian w ewidencji, ale nie były one związane z przeważającym kodem.

Do skargi dołączył zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2 sierpnia 2010 r. oraz z dnia 3 sierpnia 2011 r., zaświadczenie z Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 3 sierpnia 2010 r. oraz poświadczenie z Biura Podatkowego w [...] z dnia 9 lutego 2021 r., a także odpowiedź z Biura Ewidencji Działalności Gospodarczej i Zezwoleń Urzędu Miasta [...] z dnia 5 lutego 2021 r.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.

Stosownie do treści art. 31zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, na wniosek płatnika składek prowadzącego na dzień 30 września 2020 r. działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 53.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A,79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90,02.Z, 90.04.Z, 91.02,Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r., wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r.

Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności wg stanu na dzień 30 września 2020r. Istotne zatem jest ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność. Wprawdzie w myśl art.31zo ust.11 tej ustawy, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 10, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 września 2020 r., lecz danych tych organ nie może przyjmować bezkrytycznie. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w CEDIG/REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności.

W rozpoznawanej sprawie kwestionowana jest okoliczność, że Skarżący na dzień 30 września 2020 r. faktycznie prowadził działalność gospodarczą oznaczoną kodem 47.71.Z., polegającą na sprzedaży detalicznej odzieży prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach.

Sąd zauważa, że z dołączonych do skargi kopii zaświadczeń o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 2 sierpnia 2010 r., 3 sierpnia 2011 r. i o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 3 sierpnia 2010 r. wynika, że jako przeważający przedmiot działalności Wnioskodawcy wskazany jest kod 47.71.Z tj. sprzedaż detaliczna odzieży i obuwia prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach.

Ponadto w aktach sprawy znajduje się informacja Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 lutego 2021 r. wyjaśniająca przyczynę zmiany ww. kodu na kod PKD 96.09.Z. Wynika z niej, że nie była to zmiana dokonana na wniosek Skarżącego, lecz została dokonana przy migracji wpisów z ewidencji gminnych do CEIDG w 2011 r. Tymczasem organ w uzasadnieniu decyzji w ogóle nie odnosi się do tej okoliczności.

W ocenie Sądu, powyższa okoliczność ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, w sytuacji, gdy Skarżący wskazuje, że nigdy nie prowadził działalności oznaczonej kodem 96.09.Z, a błędny wpis dokonany przez urząd nie był przez niego wcześniej dostrzeżony. Podkreślić należy, że Skarżący po zauważeniu nieprawidłowego przeważającego kodu prowadzonej działalności gospodarczej w dniu 28 grudnia 2020 r. zaktualizował go na ten, który posiadał od jej rozpoczęcia tj. PKD 47.71.Z.

W tej sytuacji, skoro nie było kwestionowane spełnienie pozostałych warunków zwolnienia określonych w cyt. wyżej przepisie, brak było podstaw do odmowy zwolnienia Skarżącego z opłacania składek ubezpieczeniowych za listopad 2020 r., dlatego wydana decyzja narusza art. 31 zo ust. 10 ustawy o szczególnych rozwiązaniach.

Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że pod zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. podpisała się nie tylko p.o. Dyrektor E.P. ale również starszy specjalista Z.S., która wydała i podpisała z upoważnienia Prezesa ZUS decyzję pierwszoinstancyjną. Okoliczność ta budzi wątpliwości co do zgodności z prawem procedowania w II instancji, ponieważ – stosownie do treści art.24 § 1 pkt 5 k.p.a. – Z.S. podlegała wyłączeniu od udziału w tym postępowaniu, skoro brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji (podpisała decyzję wydaną w I instancji). Podkreślić też należy, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek upoważnienia dla tego pracownika do podpisywania decyzji w imieniu Prezesa ZUS.

W myśl art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. decyzja zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji. Na podstawie § 2 ust. 2 pkt 2 statutu ZUS Prezes Zakładu, który jest osobą uprawnioną do podpisywania decyzji, może upoważnić pracowników Zakładu do wydawania decyzji w określonych sprawach. Oznacza to, że pracownicy ZUS mogą być upoważnieni do wydawania decyzji, lecz osoby te uprawnione są wówczas do podpisywania decyzji "z upoważnienia Prezesa ZUS", ponieważ nie mogą wydawać decyzji we własnym imieniu.

W tym miejscu należy zwrócić również uwagę, że wykazanie umocowania określonych osób do działania imieniem organu nie może być przedmiotem ustaleń sądu, czynionych z urzędu, gdyż okoliczności te winny wynikać w sposób jasny i jednoznaczny z akt sprawy. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na treść wydanej decyzji, gdyż w ich efekcie istnieje wątpliwość czy decyzja została należycie podpisana i wobec tego weszła do obrotu prawnego. Wątpliwości tych i uchybień nie usunął organ odwoławczy, dlatego zaskarżona decyzja została usunięta z obrotu prawnego.

Ponadto Sąd zauważa, że w decyzji organu II instancji błędnie określono podstawę prawną wskazując m.in. na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., która jest sprzeczna z treścią podjętego rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ ma obowiązek uwzględnić poczynione wyżej uwagi.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.