Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2022 r. sprawy ze skargi G. O. (O.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2022 r. nr SKO.PSŚ/41.5/980/2022/4760 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą G.O., uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia 10 marca 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania wyżej wymienionej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką i jednocześnie orzekło o przyznaniu skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną - matką C.S. od 1.01.2022 r. - na stałe i odmówiło przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1.10.2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony z dnia 8 października 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką C.S.. Decyzja organu I instancji została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy w związku z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 10.01.2022 r. Jednocześnie z akt sprawy (w szczególności z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego) wynika, że strona sprawuje osobistą opiekę nad matką i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia. W ocenie Kolegium, w sytuacji strony zachodzi bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym, matką. Z akt sprawy wynika również, że skarżąca uprawniona była do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad matką, przyznanego na czas nieokreślony decyzją Prezydenta Miasta J. z dnia 16.07.2014 r., zmienioną decyzją z dnia 6.11.2018 r. Organ podniósł, że strona złożyła wniosek o uchylenie przedmiotowej decyzji w związku z ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne. Ostateczną decyzją z dnia 10.02.2022 r., decyzja przyznająca zasiłek dla opiekuna została uchylona, a ostatnie świadczenie zostało wypłacone za grudzień 2021 r. Strona pobrała zasiłek dla opiekuna za okres od 1.10.2021 r. do 31.12.2021 r. W odniesieniu do decyzji z dnia 10.02.2022 r. uchylającej prawo do zasiłku dla opiekuna, strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa do wniesienia odwołania, w szczególności, co do okresu, od którego świadczenie zostało uchylone. Organ odwoławczy podkreślił, że rozpatrując odwołanie strony będące przedmiotem niniejszego postępowania, związany był treścią decyzji ostatecznej z dnia 10.02.2022 r., która rzutowała bezpośrednio na możliwość przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego nie od daty złożenia wniosku, ale od miesiąca, w którym strona nie była już uprawniona do konkurencyjnego świadczenia, tj. zasiłku dla opiekuna. Następnie organ przytoczył art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych i podkreślił, że strona od stycznia 2022 r. spełnia wszystkie ustawowe kryteria przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Dodał, że w związku z tym należało odmówić stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od 1 października 2021 r. do 31 grudnia 2021 r., gdyż w tym okresie zachodziła negatywna przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika – zakwestionowała decyzję w części, w jakiej nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego, tj. za okres od dnia 1 października 2021r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego tj. art. 17 ust 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna, a także zarzuciła naruszenie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce.

Mając powyższe zarzuty na uwadze wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 kwietnia 2022 r. w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 października 2021 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a.) - na wniosek skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz zasadami postępowania administracyjnego.

Organ odwoławczy uchylił w całości decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką i jednocześnie orzekł o przyznaniu jej prawa do tego świadczenia od 1.01.2022 r. oraz odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1.10.2021 r. do 31.12.2021r., w którym pobierała zasiłek dla opiekuna.

Podstawę powyższego rozstrzygnięcia w części dotyczącej odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres wymieniony w decyzji, stanowił art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), zgodnie z którym, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że w okresie, za który odmówiono skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, skarżąca miała ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

Prawidłowo zatem organ ustalił, że w powyższych okolicznościach zaistniała negatywna przesłanka przyznania za wymieniony okres, świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Podkreślenia przy tym wymagało, że we wniosku z dnia 7 października 2021 r., inicjującym niniejsze postępowanie, skarżąca – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – wniosła o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego i w przypadku wydania decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne – z dniem jej wydania wniosła o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania zasiłku dla opiekuna.

Według twierdzeń zawartych w skardze, skarżąca we wniosku o przyznanie świadczenia, dokonała wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wobec tego nie może zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku.

Powyższa argumentacja skargi nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako przyczynę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazuje sytuację, w której osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna. Samo zaś dokonanie wyboru, o którym stanowi art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie pozbawia prawa do zasiłku dla opiekuna. Dopiero uchylenie decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna prowadzi do tego, że przestaje istnieć negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b cytowanej ustawy. Błędne jest zatem zawarte w skardze przekonanie, według którego, od daty dokonania wyboru świadczenia, zaistniały podstawy przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego.

W skardze podniesiono również, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. W tym zakresie wskazać należało, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w dacie, w której wpłynął wniosek, występowała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, uniemożliwiająca przyznanie tego świadczenia. Wobec tego, przytoczony argument skargi również nie zasługiwał na uwzględnienie. Na marginesie wskazać należało, że pełnomocnik strony skarżącej nie kwestionował decyzji o uchyleniu decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, w tym również co do daty, od której świadczenie zostało uchylone.

W związku z tym, że w wymienionym w decyzji okresie istniała negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasadnie organ odmówił w tym zakresie przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Wobec tego, nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, spełniającego warunki określone m.in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W tych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, wydanej na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 k.p.a.).

W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.