Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 listopada 2017 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 106/16 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 106/16 o odrzuceniu skargi Z. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 106/16 utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w [...] w przedmiocie wniosku o zapłatę postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 21 lipca 2017 r. sygn. akt III SAB/Kr 106/16 utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 6 czerwca 2017 r. oddalające wniosek Z. B. (dalej: "skarżący") o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Skarżący pismem z 7 sierpnia 2017 r. wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem powyższego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 106/16 odrzucił skargę skarżącego o stwierdzenie niezgodności z prawem postanowienia z 21 lipca 2017 r. z uwagi na niedochowanie wymogu formalnego skargi, tj. nie sporządzenie jej przez adwokata lub radcę prawnego.

Pismem z 27 września 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z 28 sierpnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 4 października 2017 r. odrzucił zażalenie skarżącego z uwagi na niespełnienie wymogu formalnego, tj. iż zażalenie nie zostało sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego.

Pismem z 31 października 2017 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie.

Przewodniczący Wydziału III zarządzeniem z 8 listopada 2017 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od ww. zażalenia w wysokości 100 zł, pod rygorem jego odrzucenia.

W zażaleniu na ww. zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie jego zażalenia na postanowienie z 4 października 2017 r. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 227 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wezwanie go do opłacenia zażalenia w przypadku, gdy zażalenie to, z uwagi na przedmiot sprawy, zwolnione jest z opłat.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 P.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle art. 220 § 3 P.p.s.a., skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.

Od zasady, iż zażalenie podlega wpisowi, ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki. Nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 P.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 P.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 220 § 4 P.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych, wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis.

W niniejszej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 4 października 2017 r., sygn. akt II SAB/Kr 106/16 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Sądu z 28 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SAB/Kr 106/16 o odrzuceniu skargi skarżącego o stwierdzeniu niezgodności z prawem postanowienia Sądu z 21 lipca 2017 r. sygn., akt III SAB/Kr 106/16 utrzymującego w mocy postanowienie referendarza sądowego, którym oddalono wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 178 w związku z art. 197 § 2 w zw. z art. 285l P.p.s.a. Wobec powyższego uznać należy, że zażalenie skarżącego nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, a zatem należy od niego uiścić wpis.

W ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1690/17 wskazać należy, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, o jakiej mowa w art. 285a P.p.s.a., jest instrumentem służącym zainicjowaniu nowego postępowania, którego celem jest wykazanie, że kwestionowane (zaskarżone) orzeczenie zostało wydane niezgodnie z prawem i z tej bezprawności orzeczenia wynikła szkoda. Przepis art. 227 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie może zatem znaleźć zastosowania. Wpis, do uiszczenia którego wezwano skarżącego, dotyczy zażalenia w zakresie sprawy o odrzuceniu skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a nie postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. Kwestia prawa pomocy w tym postępowaniu została prawomocnie rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 21 lipca 2017 r., sygn. III SAB/Kr 106/16 i w tym postępowaniu nie żądano od strony wpisu. Zaskarżone postanowienie, od którego zażądano wpisu, wydane jest w przedmiocie "stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia", a nie w przedmiocie kosztów sądowych. Na tę okoliczność nie ma wpływu fakt, że w trybie art. 285a § 1 P.p.s.a skarżący wniósł skargę w stosunku do prawomocnego postanowienie WSA z 21 lipca 2017 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika i zwolnienie od kosztów sądowych. Natomiast zgodnie z art. 227 § 2 P.p.s.a. nie pobrano od skarżącego wpisu od zażalenia od zaskarżonego zarządzenia, które jako wydane w przedmiocie kosztów sądowych na podstawie tego przepisu wolne jest od opłat sądowych.

W świetle § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł. W związku z tym uznać należy, że Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie prawidłowo zastosował przepis § 2 ust. 1 pkt 7 cyt. rozporządzenia, wzywając skarżącego do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.