Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO) decyzją z dnia [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku Skarżącej, J. B. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] nr, którą organ na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sygn. akt – jako skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie następujących ustaleń faktycznych i prawnych :

SKO decyzją z dnia [...] stwierdziło wydanie decyzji Prezydium Rady Narodowej w [...] (dalej PRN) z dnia [...] o ustanowieniu na rzecz Spółdzielni [...] "[...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] m 2 (Nieruchomość), z naruszeniem prawa tj. art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej : "dekret"), jednakże z powodu wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych, odmówiło stwierdzenia jej nieważności. Powyższa decyzja została wydana na wniosek Skarżącej, spadkobierczyni T. N. byłego właściciela nieruchomości nr hip. [...].

W dniu 1 czerwca 2012 r. wpłynął do SKO wniosek S.W. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa zakończonego decyzją SKO z dnia [...] lub o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 3 kpa.

We wniosku wskazano, że poprzedni właściciel nieruchomości, T. N. sprzedał roszczenie do przedmiotowej nieruchomości S.W. na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] zawartej w formie aktu notarialnego Repertorium Nr [...]. Do wniosku została załączona kopia umowy, poświadczona za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego E. W. Pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. SKO zawiadomiło Skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z dnia [...].

Skarżąca w toku postępowania administracyjnego wskazała, że nie miała wiedzy o sprzedaży przez T. N. jej dziadka działki gruntu objętej postępowaniem oraz wniosła o zobowiązanie S. W. do przedłożenia oryginału wypisu aktu notarialnego w celu uwiarygodnienia faktu sprzedaży nieruchomości.

SKO decyzją z dnia [...] wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt. 4 kpa stwierdziło nieważność decyzji własnej z dnia [...] - jako skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie. SKO nie uwzględniło wniosku Skarżącej o zobowiązanie S. W. do przedłożenia oryginału wypisu aktu notarialnego wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż w aktach sprawy znajduje się poświadczony za zgodność z oryginałem wypis aktu notarialnego z dnia [...] Nr [...] i brak jest podstaw, aby nie dać mu wiary.

Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucają organowi naruszenie art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 156 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez niedokonanie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych. Zdaniem Skarżącej SKO wydając decyzję bez zażądania złożenia do akt sprawy oryginału wypisu aktu notarialnego z dnia [...] naruszyło przepisy art. 7, 76 a § 4, 77 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Skarżąca podniosła, że SKO nie korzystając z tej możliwości naruszyło jej słuszny interes, gdyż nie wiedząc o istnieniu powołanej umowy z dnia [...], miała prawo zażądać do wglądu oryginału dokumentu. Zdaniem wnioskodawczyni, zgodnie z dyspozycją art. 89 § 2 k.p.a., organ rozpoznający wniosek powinien przeprowadzić rozprawę administracyjną w celu uzgodnienia interesów stron oraz wiarygodności przedłożonych dokumentów. W ocenie Skarżącej, za koniecznością okazania oryginału wypisu umowy sprzedaży z dnia [...] przemawia fakt, że złożona do akt sprawy kopia, poświadczona za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego E. W., jest w niektórych miejscach nieczytelna, a w szczególności strona 2 tej umowy. W § 2 umowy nie do odczytania jest numer działki będącej przedmiotem sprzedaży. Wobec powyższego, zdaniem wnioskodawczyni wezwanie do przedłożenia oryginału dokumentu było w pełni uzasadnione.

Rozpoznając sprawę ponownie SKO opisaną na wstępie decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję własna z dnia [...]. Organ podzielił opinię poprzedniego składu orzekającego, że w sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr jako skierowanej do osoby niebędącej stroną w sprawie – to jest do Skarżącej.

Zdaniem organu, z akt sprawy niewątpliwie wynika, że Skarżąca nie była stroną postępowania zakończonego decyzją SKO z dnia [...] skoro na mocy umowy cesji, prawa do przedmiotowej nieruchomości nabył S. W. W ocenie organu, Skarżąca nie wykazała także, by okoliczności sprawy uzasadniały zażądanie przez organ oryginału przedmiotowej umowy. Organ wskazał, że podnoszona przez Skarżącą okoliczność, że w jej ocenie w § 2 umowy "nie do odczytania jest numer działki, będącej przedmiotem sprzedaży" jest bezzasadny. Z treści § 2 umowy wynika bowiem, że T. N. przenosi wszystkie swoje prawa do opisanej wyżej działki, czyli do działki opisanej szczegółowo (zarówno przez numer działki, jak i oznaczenia hipoteczne) w § 1 umowy sprzedaży. Organ zaznaczył, że powyższe ustalenia potwierdza przedłożony przez pełnomocnika S. W., notarialnie poświadczony za zgodność z oryginałem odpis ww. umowy sprzedaży z dnia [...] zawartej pomiędzy T. N. a S. W. Z przedłożonego dokumentu jednoznacznie wynika, że umowa taka istnieje. Organ stwierdził zatem, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzja SKO z dnia [...], którą stwierdzono nieważność decyzji organu z dnia [...] jest wadliwa.

Skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję do tutejszego sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji zarzucając obu decyzjom naruszenie przepisów mających wpływ na wynika sprawy, to jest art. 7,76 a z § 4, 77 § 1, 107 § 3, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, że wskazana przez nią okoliczność, że w jej ocenie w § 2 umowy "nie do odczytania jest numer działki, będącej przedmiotem sprzedaży" jest bezzasadny. Skarżąca podniosła, że w jej ocenie niezbędne jest zażądanie przez organ od S.W. oryginału umowy sprzedaży roszczeń.

Podkreśliła, że aż do czasu poinformowania jej przez SKO o złożeniu w dniu 1 czerwca 2012 r. wniosku S.W. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lub o stwierdzenie nieważności tej decyzji, pozostawała w nieświadomości, że jej poprzednik prawny (dziadek) – T. N. sprzedał S.W. roszczenia dotyczące Nieruchomości. Zaznaczyła, że kopia umowy sprzedaży roszczeń, dokumentu niezwykle ważnego dla niej (została na jego mocy pozbawiona praw do przedmiotowej nieruchomości), nie może więc być nieczytelna w zakresie jakiegokolwiek fragmentu dotyczącego istotnych elementów tej umowy. Oznaczenie zaś nieruchomości, której dotyczy wyżej wymieniona umowa, z pewnością zalicza się do elementów istotnych umowy sprzedaży roszczeń.

Skarżąca zarzuciła, że organ nie ustosunkował się także do jej wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej na podstawie art. 89 § 2 kpa w celu uzgodnienia interesów stron oraz ustalenia wiarygodności prawdziwości przedłożonej umowy sprzedaży roszczeń.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymała swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Uczestnicy postępowania, S. W. oraz M.M. i O.E. wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje :

Skarga jest niezasadna.

W ocenie sądu istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia, czy SKO dokonało prawidłowych ustaleń faktycznych, co do przysługiwania Skarżącej przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji PRN z dnia [...] o ustanowieniu na rzecz Spółdzielni [...]"[...]" w [...] prawa użytkowania wieczystego do Nieruchomości.

Innymi słowy mówiąc, ustalić należało, czy po stronie Skarżącej występował interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy dla udzielenia odpowiedzi na powyższe pytanie konieczne było ustalenie, czy Skarżącej przysługiwały uprawnienia wynikającej z art. 7 ust. 2 dekretu w dacie wydania w dacie wydania decyzji z [...].

SKO uznało, że Skarżącej uprawnienia takie nie przysługiwały a sąd ustalenia te w pełni podziela z następujących przyczyn.

Do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z [...] dołączona została poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika S. W, radcę prawego E. W., kopia odpisu aktu notarialnego obejmującego akt umowy kupna sprzedaży z dnia [...] zawartej pomiędzy T. N. a S.W. Następnie do pisma z dnia 12 lutego 2014 r. S.W. dołączył sporządzony przez K. K., notariusza w [...], uwierzytelniony odpis odpisu umowy sprzedaży.

W paragrafie 1 powołanej umowy wskazane zostało że T. N. jest właścicielem działki budowlanej w [...], na [...] przy ul. [...] wchodzącej w skład nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] o powierzchni [...] m 2, oznaczonej nr [...] na planie sporządzonym w sierpniu 1935 r. przez mierniczego przysięgłego. W powołanego paragrafu wynika, że T.N. złożył w dniu 5 października 1949 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do powyższej działki. W paragrafie 2 umowy wskazane zostało, że T.N., wszystkie swoje prawa do opisanej wyżej działki wypływające z cytowanego wyżej dekretu ustępuje i przelewa na rzecz S. W. W paragrafie 5 aktu S. W. wskazał, że znane mu są prawa do zbywanej działki nr [...].

W toku postępowania wywołanego wniesieniem przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy do akt administracyjnych złożony został notarialnie uwierzytelniony odpis powołanego wyżej odpisu z [...].

Rzeczywiście, zarówno w przedstawionej kopii poświadczonej przez pełnomocnika S. W. jak i w odpisie notarialnym odpisu z [...] w paragrafie 2 umowy numer działki do której przelewane są prawa wynikające z dekretu jest zatarty.

Tym niemniej z treści całego aktu notarialnego w tym również z przywołanej wyżej treści paragrafu 1 i 5 (w którym S. W. wprost stwierdza, że znane są mu prawa do działki nr [...]) wynika bezsprzecznie, że T.N. w dniu [...] dokonał przeniesienia na rzecz S. W. wszystkich praw wynikających z dekretu w zakresie dotyczącym działki nr [...].

W tej sytuacji, w ocenie sądu SKO prawidłowo ustaliło, że Skarżącej nie mógł przysługiwać przymiot strony w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...].

Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i sądowego zarzucała organowi zaniechania zobowiązania S. W. do przedłożenia oryginału umowy z [...].

W ocenie sądu, SKO w zaskarżonej decyzji wyjaśniło, z jakich przyczyn uznało, że brak jest podstaw aby nie dać wiary przedstawionemu przez S. W. odpisowi dokumentu. Okoliczność ta wyłączała konieczność zastosowania przez SKO art. 76 a § 4 k.p.a. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na fakt, że samo już poświadczenie kopii odpisu aktu notarialnego przez fachowego pełnomocnika nadało temu dokumentowi walor dokumentu urzędowego (art. 76a § 3 k.p.a.). Następnie, jak już wyżej wskazano, do akt administracyjnych złożony został notarialnie uwierzytelniony odpis odpisu umowy sprzedaży, sporządzony [...] przez K. K., notariusza w [...].

W dacie sporządzenia aktu notarialnego z dnia [...] obowiązywały przepisy Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 października 1933 r. - Prawo o notariacie. Zgodnie z przepisem art. 88 ww. rozporządzenia akt notarialny stanowił dokument publiczny, o ile został uczyniony w myśl przepisów regulujących formę i warunki sporządzania aktów notarialnych. Zatem dowód z odpisu takiego aktu lub poświadczonej jego kopii stanowił (w myśl zasad dowodzenia z dokumentów urzędowych) dowód tego, co w nim zostało urzędowo zaświadczone.

Wobec powyższego w ocenie sądu uznać należało, że za pomocą dokumentów urzędowych wykazane zostało przeniesienie przez poprzednika prawnego Skarżącej na rzecz S. W. praw wynikających z dekretu do działki nr [...].

Jeżeli intencją Skarżącej było doprowadzenie do złożenia do akt administracyjnych oryginału umowy z [...] rozumianego jako dokument zaopatrzony w oryginalne podpisy stron to żądanie takie było niemożliwe do zrealizowania.

Stosownie do obowiązującego obecnie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 kwietnia 1991 r. w sprawie prowadzenia ksiąg notarialnych oraz przekazywania na przechowanie dokumentów sądom rejonowym (Dz. U. z 1991, nr 33 poz. 147) księgi i akty notarialne przechowywane są przez właściwe sądy rejonowe, które uprawnione są do wydawania odpisów z aktów notarialnych. Sądy uprawnione są również do wydawania innych dokumentów przekazane do archiwum ksiąg wieczystych oraz udzielania informacji pisemnych i ustnych w tych sprawach z uwzględnieniem przepisów dotyczących aktów notarialnych i innych dokumentów (§ 10). Z powyższych przepisów wynika, że brak jest prawnych możliwości wydania przez Sąd Rejonowy prowadzący obecnie archiwum, oryginału umowy z dnia [...] rozumianego jako pismo sporządzone [...] i podpisane przez obie strony.

Wobec powyższego, podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 7,76 a z § 4, 77 § 1, 107 § 3, oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy sąd uznaje za nieuzasadnione.

Końcowo Sąd wskazuje, że istotnie, w zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do wniosku Skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Uchybienie to nie może być jednak uznane za naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.