Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 515/15 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na pismo Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] A. K. z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej - postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 515/17, wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku P. D. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, odmówiono wyżej wymienionemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie udzielił pełnej i jasnej odpowiedzi na kierowane do niego wezwanie w zakresie wyjaśnienia jego sytuacji majątkowej. Brak podania informacji o jego możliwościach finansowych uniemożliwił pozytywne rozpatrzenie wniosku.

Sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia złożył P. D. wskazując na zbytni formalizm Sądu, co w jego ocenie uniemożliwi rozpatrzenie jego skargi. Wyjaśnił, że utrzymuje się za kwotę 660 zł, nie posiada samochodu dlatego nie musiał podawać informacji dotyczących wydatków na ten cel. Finansowo pomaga mu brat, który wspomaga go w zakupach żywności, płaci część rachunków za media. Nadto wskazał na postępowanie komornicze i wyjaśnił, że jego wynagrodzenie nie wpływa na konto (odbiera je w gotówce), po to by "komornik nie zabrał ich" i by mógł zapłacić zasądzone alimenty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - określanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a") rozpatrując sprzeciw od zarządzenia

i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (w tym od postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że w niniejszej sprawie wniosek

o udzielenie pomocy prawnej dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych

i ustanowienia adwokata, tj. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego).

Orzeczenie w tej sprawie sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym. Instytucja prawa pomocy ma zatem na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych

z postępowaniem sądowym. Zasadą jest bowiem, że strona powinna partycypować

w kosztach postępowania. Stanowi o tym art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie ponoszą strony, od której to zasady instytucja przyznania prawa pomocy stanowi wyjątkowe odstępstwo. Strona składając wniosek o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest przedstawić wszelkie okoliczności dowodzące, że mimo podjęcia wszelkich starań, nie jest

w stanie, ze względu na swoją sytuację majątkową i rodzinną, ponieść jakichkolwiek, czy też pełnych kosztów postępowania. Sąd rozpoznający taki wniosek obowiązany jest interpretować ściśle przesłanki zastosowania omawianej instytucji.

Na podstawie złożonego przez skarżącego wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz informacji zawartych w dodatkowym oświadczeniu i sprzeciwie Sąd ustalił, że P. D. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe w domu o pow. 180 m2, położonym na działce o pow. 4,5 ar, zabezpieczonym przez prokuraturę na poczet przyszłej kary. Nadto jest współwłaścicielem budynku magazynowo-biurowego na działce o pow. 27 ar, który także został zabezpieczony przez prokuraturę. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1413,98 zł. Płaci alimenty na syna, które wynoszą 750 zł miesięcznie. Wnioskodawca podniósł, że funkcjonuje tylko dzięki pomocy finansowej brata. Z dodatkowych informacji wynika, że nie podejmuje prac dorywczych z uwagi na zły stan zdrowia. Nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. Co miesiąc pozostaje mu kwota ok. 660 zł i z tych pieniędzy oraz przy pomocy brata (żywieniowej i na media) utrzymuje się.

Po dokonaniu analizy zawartych w aktach sprawy informacji, Sąd uznał, że nie potwierdzają one spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy

w zakresie całkowitym, a sam wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonywujący i rzetelny, że spełnia wymogi pozwalające na skorzystanie ze zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo uznał, że skarżący nie wyjaśnił wszystkich okoliczności umożliwiających pozytywne rozpoznanie wniosku.

Przede wszystkim przedstawione przez skarżącego dane o wysokości uzyskiwanych dochodów, z jedyną podaną kwotą wydatków - 750 zł (alimenty na syna), wskazują, że do dyspozycji pozostaje wolna kwota 660 zł. Wnioskodawca, mimo wezwania referendarza sądowego, nie podał poszczególnych kwot przeznaczanych na wydatki, jak również nie wskazał wysokości pomocy finansowej jaką otrzymuje od brata. Skarżący poza płaconymi na rzecz syna alimentami nie wymienił żadnych dodatkowych obciążeń. W ocenie Sądu powyższe świadczy o tym że wnioskodawca zaspokaja swoje bieżące potrzeby, bez zaciągania zobowiązań, ma stałe źródło utrzymania oraz zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Dodatkowo posiada majątek w postaci współwłasności budynku magazynowo-biurowego na działce o powierzchni 27 arów. Pomimo oświadczenia o zabezpieczeniu tej nieruchomości, w rubryce dotyczącej zobowiązań nie wskazał obciążenia.

Sąd podkreśla, że to strona wstępująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania

i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny

i rzetelny a także kompleksowy, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym względzie zasadami słuszności. Bada jedynie stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy, przy czym musi on nie budzić wątpliwości.

Przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa, dawała referendarzowi sądowemu podstawę do odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stanowisko zawarte w orzeczeniu referendarza sądowego z dnia 16 sierpnia 2017 r. Sąd w pełni podziela.

Zauważyć także należy, co zasadnie zauważył referendarz sądowy, że mimo wcześniejszego przyznawania skarżącemu prawa pomocy w innych sprawach to każda ze spraw ma byt samodzielny i przyznanie tego prawa w jednej, nie przesądza automatycznie o wydaniu identycznego orzeczenia w innych (postanowienie NSA

z dnia 4 stycznia 2011 r. I OZ 978/10).

Z tych względów na mocy art. 260 w zw. z art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.