Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy w [...] na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wpłynął, wniesiony przez Fundację [...] sprzeciw, wobec podjęcia i wykonywania kontroli przez inspektora pracy.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego sprzeciwu, postanowieniem z dnia [...] marca

2025 r. inspektor pracy postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie powyższe zostało przesłane przedsiębiorcy za pośrednictwem operatora pocztowego. Z adnotacji poczty na przesyłce wynika, że przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu 27 marca 2025 r. a następnie - po raz drugi w dniu 4 kwietnia 2025 r. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłki, w dniu 11 kwietnia 2025 r. wskazana przesyłka została zwrócona do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] jako niepodjęta w terminie.

W dniu 16 kwietnia 2025 r. do Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] wpłynęło zażalenie kontrolowanego pracodawcy na postanowienie inspektora pracy o kontynuowaniu czynności kontrolnych.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2025r. Okręgowy Inspektor Pracy w [...] stwierdził niedopuszczalność powyższego zażalenia.

W uzasadnieniu organ przywołując przepis art.141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: K.p.a.) wskazał, ze niedopuszczalne jest wniesienie zażalenia od rozstrzygnięcia, które nie zostało doręczone lub ogłoszone stronie. Takie rozstrzygnięcie nie weszło bowiem do obrotu prawnego.

Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiodła Fundacja Rozwoju Przedsiębiorczości "Twój Startup" wnosząc o jego uchylenie i zarzucając organowi zignorowanie przepisu art.44 § 4 K.p.a. wprowadzającego instytucję fikcji prawnej doręczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów uznać należy, iż powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ wydając skarżone postanowienie uwzględnił całokształt regulacji zawartych w Rozdziale 8 K.p.a. W ocenie tut. Sądu na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi.

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagała okoliczność, że głównym celem twórcy w/przywołanej regulacji K.p.a. było osiągnięcie skutku w postaci dotarcia korespondencji urzędowej do adresata lub jego pełnomocnika. W celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania administracyjnego przed próbami jego torpedowania lub opóźniania, ustawodawca wprowadził do porządku prawnego instytucję fikcji prawnej doręczenia. Zgodnie z art.44 § 4 K.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu awizacji przesyłki a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Z przywołanej regulacji wprost wynika wniosek, ze opisana w niej fikcja prawna doręczenia, została zrównana w skutkach z faktycznym doręczeniem pisma adresatowi.

Stosowanie omawianej instytucji z art.44 § 4 K.p.a. nakłada oczywiście na organ dodatkowe obowiązki w zakresie ustaleń faktycznych. Organ stosując fikcje prawną doręczenia musi bowiem ustalić, czy korespondencja została nadana na właściwy adres strony, czy operator pocztowy pozostawił adresatowi opisane w art.44 § 2 K.p.a. informacje o możliwości odbioru przesyłki oraz czy operator pocztowy uczynił zadość obowiązkowi opisanemu w art.44 § 3 K.p.a. Dopiero bowiem ziszczenie się w/w przesłanek umożliwia zastosowanie fikcji prawnej doręczenia.

Przenosząc powyższe na realia faktyczne sprawy uznać należało, ze organ nie podołał w/w obowiązkom. Nie zbadał bowiem wszystkich przesłanek z art.44 K.p.a. od których łącznego ziszczenia się uzależniona była możliwość zastosowania instytucji fikcji prawnej doręczenia. Mało tego, lektura uzasadnienia skarżonego postanowienia może sugerować, iż organowi w ogóle obca jest instytucja opisana w art.44 § 4 K.p.a.

W tym miejscu przypomnieć należy organowi, że możliwość zastosowania fikcji prawnej doręczenia uzależniona jest wyłącznie od ziszczenia się przesłanek opisanych w art.44 K.p.a. Nie zależy natomiast od woli organu. Skutek opisany w art.44 § 4 K.p.a. następuje bowiem ex lege. Stąd obowiązkiem organu w niniejszej sprawie było dokonanie ustaleń w zakresie opisanym na wstępie niniejszego uzasadnienia. Dopiero bowiem ich dokonanie umożliwi ocenę skuteczności doręczenia postanowienia z [...] marca 2025r. a w dalszej części ocenę dopuszczalności zażalenia wywiedzionego od tego rozstrzygnięcia. Nie czyniąc omawianych ustaleń faktycznych organ nie rozpoznał de facto istoty sprawy. Motywy skarżonego rozstrzygnięcia pozostawały zaś w oderwaniu zarówno od owej istoty jak i regulacji normy art.44 § 4 K.p.a.

Na marginesie wyjaśnić zaś należało stronie skarżącej iż wniosek skargi wywodzony z art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) nie mógł zostać uwzględniony, gdyż wykraczał poza granice rozpoznawanej sprawy.

W związku z powyższym, uznając że skarżone postanowienie narusza prawo, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), zaś o kosztach rozstrzygnął w oparciu o normę art.200 w/powołanej ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, aby uwzględnić uwagi tut. Sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu.