Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka ( spr.) Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną gazową oddala skargę

Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a k.p.a. i art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s R. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] cofającą M. G. pozwolenie na broń palną gazową.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 26 października 2005 r. Komendant Wojewódzki Policji z/s R. wezwał M. G. do doręczenia aktualnych orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego, informując, iż w dniu 20 marca 2005 r. mija 5 lat od wejścia w życie ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w której ustawodawca nałożył w art. 15 ust. 4 na osoby posiadające pozwolenia na broń wydane w celu ochrony osobistej obowiązek przedstawienia właściwemu organowi Policji, raz na 5 lat, aktualnych orzeczeń - lekarskiego i psychologicznego.

W związku z nieprzedstawieniem przez M. G. powyższych orzeczeń, ww. organ wszczął z urzędu w dniu 10 marca 2006 r. postępowanie administracyjne zmierzające do cofnięcia jej pozwolenia na broń palną gazową.

W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, M. G. (dalej zwana skarżącą) wniosła pismo z dnia 3 kwietnia 2006 r., w którym stwierdziła, że przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało wszczęte bez podstawy prawnej i jako takie powinno zostać umorzone. Skarżąca zanegowała konieczność dostarczenia przez nią wymaganych orzeczeń, wskazując, iż art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie ma wobec niej zastosowania, albowiem w świetle art. 52 tejże ustawy pozwolenia na broń wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują swoją ważność.

Komendant Wojewódzki Policji z/s w R. wydał w dniu [...] kwietnia 2006 r. decyzję, którą cofnął stronie pozwolenie na broń palną gazową na podstawie przepisów art. 18 ust. 5 pkt 2 oraz art. 20 ustawy o broni i amunicji.

M. G. wniosła od tej decyzji odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania I instancji. Skarżąca zarzucała zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 52 ustawy o broni i amunicji poprzez nieprawidłowe zastosowanie przepisu art. 18 ust. 5 pkt 2 tej ustawy. Strona podnosiła, iż ubiegając się w 1990 r. o broń spełniła wszystkie przesłanki ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych. Ustawa ta nie nakładała na osoby ubiegające się o pozwolenie obowiązku płatnego uzyskania orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Taki obowiązek został wprowadzony dopiero ustawą z 1999 r. o broni i amunicji, zatem – zdaniem skarżącej – dotyczy tylko osób aktualnie ubiegających się o wydanie pozwolenia. Ponadto art. 52 ww. ustawy stanowi, że pozwolenia wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność. W ocenie strony skarżącej cofnięcie pozwolenia na broń osobie, która uzyskała je pod rządami starej ustawy jest możliwe tylko w przypadku zmiany okoliczności faktycznych, a taki stan w jej przypadku nie zaistniał, natomiast zmiana stanu prawnego spowodowana wejściem w życie ustawy o broni i amunicji nie może stanowić podstawy prawnej wydania decyzji cofającej pozwolenie wydane pod rządami poprzedniej ustawy, gdyż stanowiłoby to naruszenie zasady lex retro non agit.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu ww. odwołania, wydał w dniu [...] czerwca 2006 r., którą utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r.

Ustosunkowując się do argumentów zawartych w odwołaniu strony skarżącej organ wskazał, że zgodnie z ustawą o broni i amunicji do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego zobowiązane są wszystkie osoby mające pozwolenie na broń wydane w celu m.in. ochrony osobistej, i to niezależnie od tego, czy pozwolenie na broń uzyskały pod rządami starej czy aktualnie obowiązującej ustawy. Zdaniem organu przyjęcie punktu widzenia skarżącej oznaczałoby, że organy Policji w ogóle nie maja prawa ingerować w pozwolenia na broń wydane pod rządami ustawy z 1961 r., tzn. nie mogłyby cofać pozwoleń na broń takim osobom ani też sprawdzać sposobu przechowywania przez nie broni. Zdaniem organu poprzez treść przepisu art. 52 ustawy o broni i amunicji ustawodawca nałożył na posiadaczy pozwoleń wydanych na podstawie ustawy z 1961 r. obowiązki wynikające z przepisów aktualnie obowiązującej ustawy. Jednym z tych obowiązków jest okresowe (co 5 lat) potwierdzanie zdolności zdrowotnej i psychicznej do dysponowania bronią, wynikające z art. 15 ust. 4 omawianej ustawy. Nie jest to bowiem kwestią obojętną z punktu widzenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego zdaniem Komendanta Głównego Policji nie jest słusznym i celowym zachowanie pozwolenia na broń osobie, która nie wykonała ustalonego przez ustawodawcę tak szczególnego obowiązku, jakim jest potwierdzenie orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi zdolności do posiadania i używania broni.

Organ podkreślił, że prawo do posiadania broni palnej ma szczególny charakter, dostęp do niego podlega administracyjnej reglamentacji, nie może więc być żadnych wątpliwości, choćby natury medycznej, że osoba, której takie prawo przyznano, daje gwarancje bezpiecznego posługiwania się bronią. Jednym z elementów tej gwarancji jest spełnienie przez posiadacza broni ustawowo określonego obowiązku aktualizacji orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Skarżąca tego obowiązku nie wykonała i – co wynika z jej odwołania – nie zamierza go zrealizować, nie jest więc możliwe zachowanie jej pozwolenia ze względu na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Ponadto organ, ustosunkowując się do wniosku skarżącej o umorzenie postępowania, wskazał, iż w świetle art. 105 k.p.a. brak jest przesłanek do umorzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję M. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W skardze strona skarżąca ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto zdaniem skarżącej obywatel nie może być zaskakiwany przez później tworzone prawo, które nakłada na niego dotkliwe finansowo obowiązki. Przedstawiona w zaskarżonej decyzji interpretacja aktualnie obowiązujących przepisów narusza konstytucyjna zasadę państwa prawnego, albowiem jeśli konieczna byłaby weryfikacja osób, które pod rządami ustawy z 1961 r. uzyskały pozwolenie na broń, w zakresie potwierdzania zdolności zdrowotnych i psychicznych, to badanie tych osób powinno być nieodpłatne.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się zarzutów złamania przez organ ustawy zasadniczej wskazano, iż prawo do posiadania broni nie jest uprawnieniem konstytucyjnym, a zatem odebranie jego w prawem przepisanej formie w żaden sposób Konstytucji nie narusza. Brak jest ponadto podstaw prawnych do zwolnienia posiadaczy pozwoleń z ponoszenia opłat związanych z omawianymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punki widzenia powyższych zasad Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd nie stwierdził naruszenia prawa.

Wydając rozstrzygnięcie Sąd zważył, że stan faktyczny sprawy jest niesporny między stronami. Sporna jest natomiast interpretacja przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3-5 ustawy tj. wydawanych przez upoważnionych – lekarza i psychologa i stwierdzających, że osoba badana nie należy do osób z zaburzeniami psychicznymi, wykazujących istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionych od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych.

W przepisach przejściowych obowiązującej od dnia 20 marca 2000 r. ustawy o broni i amunicji, która uchyliła (z wyjątkami niemającymi znaczenia w rozpatrywanej sprawie) ustawę z dnia 31 stycznia 1961 r. o broni, amunicji i materiałach wybuchowych, w art. 52 zagwarantowano zachowanie ważności pozwoleń na broń i legitymacji noszących nazwę "pozwolenia na broń" wydawanych na podstawie dotychczasowych przepisów. Oznacza to – w ocenie Sądu – iż podmioty, które otrzymały takie pozwolenia mają prawo do legalnego posługiwania się tą bronią, którą nabyły zgodnie z obowiązującymi do czasu wejścia w życie nowej ustawy przepisami. Nie oznacza natomiast, że osoby te nie obowiązują regulacje wynikające z nowych przepisów. Dotyczy to zwłaszcza obowiązku wynikającego z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji a dotyczącego konieczności przedstawiania właściwemu organowi Policji aktualnego orzeczenia lekarskiego i psychologicznego. Ustawodawca zachowując w mocy "stare" pozwolenia nie zwolnił ich posiadaczy z obowiązku poddawania się okresowym badaniom lekarskim i psychologicznym. Obowiązek ten wynika niewątpliwie z potrzeby gwarantowania bezpiecznego posiadania i posługiwania się bronią przez wszystkich posiadaczy pozwoleń na broń, a nie tylko przez tych z nich, którzy pozwolenie otrzymali pod rządami nowej ustawy.

Na podkreślenie zasługuje fakt, iż zgodnie z wymogami ustawy orzeczenia te winny być przedkładane co pięć lat, celem uaktualnienia wiedzy organów Policji na temat stanu zdrowia osób dysponujących pozwoleniem na broń, co ma niewątpliwie wpływ z punktu widzenia ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Uznanie, że posiadaczy "starych" pozwoleń nie dotyczy powyższy obowiązek prowadziłoby w efekcie do nieograniczonego w czasie stosowania ustawy, która utraciła już moc obowiązującą i byłoby sprzeczne z celem nowej ustawy, która charakteryzuje się zaostrzonymi wymaganiami do uzyskania pozwoleń na broń. Celem tym jest zwiększenie kontroli nad posiadaną bronią.

Wskazać jednocześnie należy, że obowiązek przedkładania ww. badań nie pozostaje w związku z ważnością pozwoleń (ich bezterminowością), albowiem niewywiązanie się z obowiązku nie powoduje utraty ważności pozwoleń. Może natomiast skłonić właściwe organy Policji do wszczęcia procedury zmierzającej do cofnięcia pozwolenia.

W rozpoznawanej sprawie organy Policji jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego wezwały skarżącą, pomimo iż nie ciążył na nich taki obowiązek, do złożenia wymaganych prawem orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Skarżąca z obowiązku tego nie wywiązała się i dlatego też – w ocenie Sądu – zasadnym było cofnięcie pozwolenia na broń palną gazową. Przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy stanowi wprawdzie, że właściwy organ Policji "może" cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym. Jednakże w ustalonym przez organ i niespornym między stronami stanie faktycznym, zaskarżona decyzja znajduje uzasadnienie. Komendant Główny Policji szczegółowo przedstawił argumentację swojego rozstrzygnięcia, uzasadniając je zindywidualizowanymi przesłankami. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania stanowiska organu, zważywszy zwłaszcza, że skarżąca nigdy nie wykonywała badań lekarskich i psychologicznych, przeprowadzonych pod kątem możliwości posługiwania się bronią palną gazową, która służy mu do ochrony osobistej, a zatem może być użyta przeciwko drugiej osobie.

Zdaniem Sądu działanie organów Policji było nie tylko legalne, oparte na prawidłowej wykładni przepisów obowiązującej ustawy o broni i amunicji, ale również rzetelne i wolne od arbitralności i dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi przedmiotowej sprawy. Organy Policji swoim działaniem nie naruszyły zasad wynikających z art. 7 k.p.a., gdyż w sposób właściwy wyważyły słuszny interes skarżącego oraz interes społeczny.

Ponadto w ocenie Sądu trafne są argumenty organu odnoszące się do zarzutu nałożenia na osoby, które uzyskały pozwolenie na broń pod rządami ustawy z 1961 r., kosztów finansowych związanych z uzyskaniem przez nie omawianych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Zdaniem Sądu brak jest podstaw prawnych do zwolnienia posiadaczy pozwoleń z ponoszenia opłat związanych z omawianymi orzeczeniami lekarskimi i psychologicznymi.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zarzuty skargi są nieuzasadnione, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.