Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na czynność Prezesa Rady Ministrów postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 18 czerwca 2020 r. D. J. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na czynności Prezesa Rady Ministrów z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że pismem z 13 maja 2020 r. złożył skargę, na podstawie art. 246 k.p.a., do Prezesa Rady Ministrów na sposób załatwienia wniosku i zaniechanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wobec naruszenia prawa. W odpowiedzi organ pismem z 25 maja 2020 r. poinformował skarżącego, że jego skarga jest bezzasadna.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że przedmiotowa sprawa dotyczy skargi na czynności organu (znak sprawy: [...]) dotyczącej uprawnień i obowiązków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Podniósł, że skarga z dnia 13 maja 2020 r. została rozpatrzona przez Prezesa Rady Ministrów, a o sposobie jej rozpatrzenia poinformowano skarżącego w piśmie z 25 maja 2020 r. Skarga ta została więc złożona i rozpatrzona w trybie uregulowanym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (§ 2a) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest czynność Prezesa Rady Ministrów dotycząca uprawnień i obowiązków Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Skarga ta została złożona na podstawie Działu VIII k.p.a. (art. 246 k.p.a., na który powołuje się skarżący). Przepis ten przewiduje prawo wnioskodawcy do otwarcia postępowania skargowego w trzech przypadkach: niezadowolenia ze sposobu załatwienia wniosku, niezałatwienia wniosku w terminie określonym w art. 244 i niezałatwienia wniosku w terminie wskazanym w zawiadomieniu. Dwa ostatnie przypadki otwierają drogę postępowania zażaleniowego w razie dalszego milczenia organu, pierwszy jedynie w przypadku milczenia po wniesieniu skargi. Nie służy jednak następnie skarga do sądu administracyjnego (por. Jaśkowska Małgorzata. Art. 246. [w:] Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 2020).

Pogląd ten jest również ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie wskazuje się, że postępowanie w sprawie skarg i wniosków odbywa się w ramach przepisów umiejscowionych w k.p.a., dotyczy działań organów administracji publicznej i oparte jest na uprawnieniu konstytucyjnym do inicjowania takich postępowań przez każdy zainteresowany podmiot. Nie może być ono jednak utożsamiane z jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym, które decyduje o prawach i obowiązkach stron, jest sformalizowane, dwuinstancyjne i prowadzi do określenia sytuacji prawnej zewnętrznego - wobec organu administracji - adresata normy prawnej w jego indywidualnej sprawie administracyjnej poprzez wydanie aktu władczego. Stąd też sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem są akty zapadające w tym trybie. Postępowanie skargowo – wnioskowe uregulowane w Dziale VIII k.p.a. ma charakter odrębny od postępowania administracyjnego i w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2759/17, LEX nr 2430300).

Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd analizując przedmiotową sprawę stwierdził, że nie należy ona do właściwości sądów administracyjnych, bowiem nie mieści się w katalogu spraw rozpatrywanych przez sądy administracyjne. Sąd nie jest więc w tym przypadku uprawniony do badania zasadności i legalności czynności podjętych, bądź też niepodjętych przez Prezesa Rady Ministrów.

Równocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Odrzucenie skargi następuje w formie postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym (§ 3 omawianego przepisu).

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.