Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Włodzimierz Kubiak, Jan Grzęda, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 lipca 2006 r. sygn. akt I SA/Ke 87/06 w sprawie ze skargi Z. [...] S.A. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego podatku i należnych odsetek za zwłokę 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach, 1) zasądza od Z. [...] S.A. z siedzibą w S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

II FSK 1486/06

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w sprawie o sygnaturze akt I SA/Ke 87/06, uchylił zaskarżone przez "T" Spółka Akcyjna postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lutego 2006 roku oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległego podatku i należnych odsetek za zwłokę. Sąd stwierdził także, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości. Zaskarżonym do sądu administracyjnego postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku w sprawie zaliczenia wpłaty w kwocie 319.656,82 złote dokonanej w dniu 27 lipca 2005 roku przez "T" Spółka Akcyjna, proporcjonalnie na poczet zaległego podatku i odsetek za zwłokę. W toku postępowania podatkowego ustalono, że spółka złożyła korektę deklaracji podatkowych na podatek od nieruchomości za lata 2000-2005, w związku z czym powstała zaległość w tym podatku. Podatnik od 2000 roku składał od niektórych nieruchomości deklaracje na podatek od nieruchomości do niewłaściwego organu, to jest Wójta Gminy S. i na rachunek tego organu dokonywał wpłat podatku, podczas gdy właściwym organem pozostawał cały czas Prezydent Miasta K. W dniu 27 lipca 2005 roku spółka dokonała wpłaty zaległego podatku bez należnych odsetek na konto właściwego organu występując jednocześnie z wnioskiem o umorzenie odsetek od zaległości. Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 8 listopada 2005 roku wpłatę tę zaliczył proporcjonalnie na poczet zaległego podatku oraz odsetek, stosownie do art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zmianami). W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji nadmienił także, ze decyzją z dnia 4 października 2005 roku odmówił spółce umorzenia odsetek od zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2000-2005. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpoznając zażalenie od powyższego postanowienia wskazało, że organ pierwszej instancji nie naruszył prawa zaliczając wpłaconą przez spółkę w dniu 27 lipca 2005 roku sporną kwotę proporcjonalnie na poczet kwoty istniejącej zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę, stosownie do art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w zaskarżonym wyroku z dnia 19 lipca 2006 roku ocenił, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia 2 lutego 2006 roku zostało wydane z naruszeniem prawa uzasadniającym uchylenie tego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu bowiem, w rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, gdyż nie zebrały i nie rozpoznały materiału dowodowego w celu ustalenia okoliczności sprawy sposób wyczerpujący. Sąd zarzucił także zaskarżonemu postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. naruszenie art. 217, art. 219 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. Braki te dotyczyć miały, w ocenie Sądu zarówno postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lutego 2006 roku jak i poprzedzającego to rozstrzygnięcie postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku. Sąd argumentował w dalszej kolejności, iż z treści postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku nie wynika, w jaki sposób przedmiotowa wpłata została rozliczona ani nie wskazano w nim daty do której naliczono odsetki. Sąd wyraził również pogląd, że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe miały obowiązek rozważyć okoliczność czy do powstania zaległości podatkowej doszło z winy strony czy też, przyczyną tego były uchybienia organów podatkowych. W ocenie Sądu kwestie te powinny były zostać rozważone przed podjęciem postanowienia w trybie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Braki w tym zakresie uniemożliwiały, w ocenie Sądu, dokonanie kontroli prawidłowości zastosowania przez organy podatkowe norm art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej w zaskarżonych postanowieniach. Wskazując na powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) dalej u.p.p.s.a. oraz orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lutego 2006 roku oraz poprzedzającego to rozstrzygnięcie postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku.

3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżyło w całości w skazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 lipca 2006 roku zarzucając mu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do naruszenia tego przepisu dojść miało poprzez błędne uznanie Sądu, że samorządowy organ podatkowy pierwszej instancji nie był upoważniony do proporcjonalnego zaliczenia wpłaty na poczet zaległości wynikających z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku podatnika o umorzenie odsetek za zwłokę. Wskazując na powyższy zarzut autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji wyrażonym w zaskarżonym wyroku. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. stan faktyczny rozpoznawanej sprawy został ustalony w sposób kompletny. Skoro, w ocenie autora skargi kasacyjnej, poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje kwestia istnienia zaległości spółki w podatku od nieruchomości, to wobec wpłaty przez spółkę w dniu 27 lipca 2005 roku na ich poczet kwoty 319.656,82 złote na rzecz właściwego organu, należało zastosować art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej oraz wydać postanowienie o proporcjonalnym zaliczeniu tej wpłaty na poczet zaległości oraz odsetek. Kwestie związane z ustaleniem przyczyny powstania zaległości podatkowej spółki w tym podatku, jak również toczące się postępowanie w sprawie umorzenia odsetek od tej zaległości pozostawały, w ocenie autora skargi kasacyjnej bez znaczenia, dla wydania postanowienia w trybie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej przez Prezydenta Miasta K. w dniu 8 listopada 2005 roku.

4. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a zatem zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach podlega uchyleniu, a sprawa powinna zostać ponownie rozpoznana przez ten Sąd. W myśl art. 183 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (u.p.p.s.a.), poza niewystępującymi w rozpoznawanej sprawie przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w art. 183 § 2 u.p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie Sądu kasacyjnego podstawami zaskarżenia oraz jego zakresem. Kontrola instancyjna Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na treść art. 183 § 1 u.p.p.s.a. ogranicza się zatem jedynie do badania wskazanych w środku odwoławczym kwestii spornych. Sąd kasacyjny nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, jak również samodzielnego formułowania jej zarzutów. Oznaczałoby to działanie tego sądu z urzędu, co w świetle powołanego art. 183 § 1 u.p.p.s.a. jest niedopuszczalne. Z tej przyczyny najistotniejszym elementem skargi kasacyjnej są jej podstawy oraz zarzuty formułowane pod adresem sądu pierwszej instancji, którego orzeczenie jest przedmiotem skargi kasacyjnej. Decydują one o charakterze tego sformalizowanego środka zaskarżenia oraz składają się na jego granice.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. jako jedyny zarzut rozpoznawanej skargi kasacyjnej wskazało na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do naruszenia tego dojść miało, jak podniósł autor skargi kasacyjnej, w wyniku błędnego przyjęcia przez Sąd, że samorządowy organ podatkowy nie był upoważniony, w stanie faktycznym ustalonym przez organy, do proporcjonalnego zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, na podstawie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten należało uznać za uzasadniony. Przedmiotem kontroli dokonanej, na zasadzie art. 3 § 1 i § 2 punkt 2 u.p.p.s.a., przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w zaskarżonym wyroku wszczętej na skutek skargi spółki akcyjnej "T" było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lutego 2006 roku. W postanowieniu tym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku wydane w sprawie zaliczenia wpłaty dokonanej w dniu 27 lipca 2005 roku przez skarżącą spółkę w kwocie 319.656,82 złote proporcjonalnie na poczet zaległego podatku i należnych odsetek za zwłokę, na podstawie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd rozpoznając skargę miał zatem obowiązek zbadać, czy w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe prawidłowo zastosowały normy art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, w szczególności czy istniały okoliczności uzasadniające wydanie przez organy podatkowe postanowienia o zaliczeniu proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim, w dniu wpłaty pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż w dniu 8 listopada 2005 roku, to jest w dniu wydania przez Prezydenta Miasta K. postanowienia, w którym dokonano proporcjonalnego zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości podatkowej oraz odsetek od tej zaległości, istniała zaległość podatkowa "T" Spółka Akcyjna z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 2000 roku do lipca 2005 roku. Równie niekwestionowanym przez strony elementem stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie pozostaje okoliczność dokonania w dniu 27 lipca 2005 roku przez skarżącą spółkę wpłaty na konto Prezydenta Miasta K. kwoty 319.656,82 złotych, tytułem zaległego podatku od nieruchomości (karta 1 akt administracyjnych). Okoliczności te nie stanowią przedmiotu sporu w rozpoznawanej sprawie i pozwalają na dokonanie przez wojewódzki sąd administracyjny oceny prawidłowości wydania przez organy podatkowe uchylonych rozstrzygnięć wydanych w oparciu o art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Słusznie bowiem podnosi autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu, iż bez znaczenia dla wydania przez organy podatkowe postanowienia w trybie art. 55 § 2 pozostaje kwestia ustalenia przyczyn powstania zaległości podatkowej skarżącej spółki, jak również toczące się postępowanie w przedmiocie umorzenia odsetek od tej zaległości. Okoliczności te w żaden sposób nie mogły wpłynąć na treść uchylonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w zaskarżonym wyroku rozstrzygnięć, to jest postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2006 roku oraz poprzedzającego to rozstrzygnięcie postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 8 listopada 2005 roku. Nie istnieje więc w rozpoznawanej sprawie konieczność, na co błędnie wskazuje Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, przeprowadzenia przez organy podatkowe postępowania w celu ustalenia przyczyn powstania zaległości spółki w podatku od nieruchomości, jak również zakończenia postępowania z wniosku spółki o umorzenie odsetek od zaległości w tym podatku.

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego postanowiono natomiast w oparciu o art. 203 punkt 2 tej ustawy oraz § 14 ustęp 2 punkt a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 roku Nr 163, poz. 1349).