Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Korzeniowski, Sędzia del. WSA Arkadiusz Windak (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 987/21 w sprawie ze skargi E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 19 listopada 2021 r. nr SKO-4201/1/15/21 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z 12 stycznia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 987/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi E.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 19 listopada 2021 r. nr SKO-4201/15/21 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów, oddalił skargę.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania E.O. od decyzji Burmistrza K. z 29 marca 2021 r. nr GK.6236.1.2019 w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów z działek nr [...], [...] i [...] w K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E.O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podnosząc, że organ odwoławczy nie uwzględnił, że przed wydaniem decyzji nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, o czym świadczyć ma protokół kontroli Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z 19 listopada 2021 r. nr KAL76/2021, w którym stwierdzono, że na terenie ww. działek znajduje się jedynie odpad o kodzie 17 05 04 - gleba i ziemia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na przepisy art. 3 ust. 1 pkt 6 i pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779) oraz art 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo o ochronie środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396) oraz przeprowadzone w dniu 18 stycznia 2021 r. na działkach nr [...], [...] i [...] w Krotoszynie oględziny podzielił ustalenia organów, że na terenie tych działek znajdowało się kilkanaście hałd - piasku, ziemi, tłucznia oraz hałdy ziemi z gruzem oraz maszyna do rozdrabniania/mielenia materiału. Uznano, że część ziemi może pochodzić z przedmiotowego terenu – widoczne było jedno niewielkie zagłębienie o powierzchni ok. 80 m x 20 m i głębokości ok. 0,5 m. Część materiałów (piasek, tłuczeń, kostka brukowa) została nawieziona na teren działek celem prowadzenia działalności. Do protokołu załączono obszerną dokumentację zdjęciową. Pełnomocnik strony nie posiadał informacji i dokumentów mogących pomóc w ustaleniu pochodzenia składowanych tam materiałów. W trakcie tej kontroli WIOŚ (przyp. 2020 r.) dokonano pomiarów objętości 4 brył utworzonych przez magazynowane masy ziemne. Łączna domyślna objętość brył wyniosła 9406 m3.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego, zasadnie ustaliły organy, że ziemia, gruz i kamienie znajdujące się na działkach nr [...], [...] i [...] w K. nie zostały wydobyte z ich terenu, ale - na co wskazywała sama strona w postępowaniu - pochodzą z sąsiednich nieruchomości, na których prowadzono inwestycje w postaci budowy hal magazynowych i utwardzenia parkingu. Z ustaleń organu (np. pozwolenia na budowę, braku widocznych miejsc po wydobyciu znacznych ilości ziemi z działek nr [...], [...] i [...], pomiaru objętości brył ziemnych) również wynika, że materiał znajdujący się na ww. działkach nie pochodzi z tego terenu lecz budów realizowanych na innych działkach. Dla oceny tej nie mają znaczenia wyjaśnienia skarżącego, że jedynie czasowo ziemię tą przechowuje, z zamiarem wykorzystania na cele budowlane. Zamiar ponownego, gospodarczego wykorzystania ziemi nie powoduje, że przestaje być ona odpadem.

Jako niemające znaczenia w sprawie Sąd uznał wskazania skarżącego, że od momentu złożenia odwołania minęło ponad 7 miesięcy. Jak wynika z protokołu kontroli Nr KAL 76/2021 na terenie objętym kontrolą stwierdzono obecność przesiewacza gąsienicowego z systemem taśmociągów ze śladami przesiewania. Skarżący poinformował, że materiał zgromadzony na placu (udokumentowany m.in. 3 marca 2021 r. i 6 sierpnia 2020 r.) rozprowadzany był (przemieszczany) w obrębie placu w celu wyrównania terenu kilkakrotnie w okresie od 3 marca 2021 r. do 28 maja 2021 r.

Zdaniem Sądu I instancji, powyższego nie potwierdza analiza dokumentacji fotograficznej wykonanej podczas kontroli w dniach 22 czerwca 2020 r. i 6 sierpnia 2020 r. oraz w dniach 3 marca 2021 r., 28 maja 2021 r. i 10 czerwca 2021 r., a także analiza dokumentacji fotograficznej przekazanej 13 sierpnia 2021 r. Nie potwierdza tego też wizja lokalna przeprowadzona przez WIOŚ dnia 3 marca 2021 r. rejestrująca załadunek i wywóz przesianej frakcji na pojazd MAN przez operatora koparki, ani jego zeznania (notatka służbowa z dnia 3 marca 2021 r. w aktach WIOŚ). Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających źródło pochodzenia materiałów zgromadzonych na placu. Twierdzenie kontrolowanego, że masy ziemne zgromadzone w pryzmach po przesianiu zostały rozłożone na całym terenie również nie jest wiarygodne. Jak ustalił organ, nieutwardzona część działek o nr ew. [...], [...]oraz [...] zajmuje pow. ok. 1,7 ha. Stwierdzona objętość zgromadzonych mas ziemnych w dniu 6 sierpnia 2020 r. wyniosła 9406 m3. Równomierne rozłożenie mas ziemnych o tej objętości na całej nieutwardzonej pow. działek podniosłoby poziom terenu o ok. 55 cm. Analiza dokumentacji fotograficznej wskazuje jednoznacznie, że podniesienie poziomu terenu nie nastąpiło.

Od opisanego wyroku skargę kasacyjną wniósł E.O., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżając wyrok w całości wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego i o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Jako podstawy kasacyjne wskazał:

1) Art. 174 pkt 2 i naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niepełnym i nieprawidłowym ustaleniu i przedstawieniu stanu faktycznego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego kasacyjnie, organy nie dokonały dokładnych ustaleń i nie wyjaśniły sprawy w następującym zakresie:

- jaki był stan faktyczny działek nr [...], [...], [...] na dzień 19 listopada 2021 r., tj. na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Od wniesienia odwołania minęło ponad 7 miesięcy. W tym okresie nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego, co potwierdza protokół kontroli WIOŚ z dnia 19 listopada 2021 r., w którym stwierdzono, że na terenie znajduje się jedynie "odpad" o kodzie "17 05 04" - gleba i ziemia; kontrolerzy WIOŚ nie stwierdzili istnienia odpadów o kodzie "17 01 07". W tym zakresie decyzja stała się niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.);

- kto był na dzień wydania zaskarżonej decyzji posiadaczem domniemanych odpadów. Zaskarżona decyzja nie uwzględnia faktu, że od 1 stycznia 2020 r. przedmiotowy teren, w części obejmującej działkę nr [...] o powierzchni 3780 m2, jest wykorzystywany przez firmę D. Spółka z o.o. na potrzeby własnej działalności gospodarczej. Umowa najmu nieruchomości została doręczona Sądowi Wojewódzkiemu w dniu 23 grudnia 2021 r., a do WIOŚ już w dniu 15 listopada 2021 r. Potwierdzeniem użytkowania terenu przez firmę D. Spółka z o.o. są zdjęcia dołączone do protokołu kontroli, na których są widoczne pojazdy tej właśnie firmy. Skarżący kasacyjnie powołał art. 336 Kodeksu cywilnego i podkreślił, że w zakresie działki nr [...] decyzja nakazowa Burmistrza jest także niewykonalna (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.).

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, organ wadliwie przyjął, że zgromadzone masy ziemi i inne tego typu materiały zostały przywiezione z zewnątrz. Na terenie około 40 tys. m2 od wielu lat (od 2010 r.) prowadzone są inwestycje. Skarżący wymienił decyzje o pozwoleniu na budowę hal magazynowych i hurtowni z 2010 r., zjazdu z drogi publicznej (działki nr [...], [...]), rozbudowę hali magazynowej (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...]) z 2011 r., budowę stacji paliw (działka nr [...]) i parkingu (działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) z 2013 r. Zaznaczył, że składowane materiały były również materiałami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą firmy D. Spółka z o.o. i tym samym nie stanowią żadnych odpadów. Według skarżącego kasacyjnie, co do materiałów rozbiórkowych, to żaden przepis prawa nie zabrania ich składowania na własnym terenie (terenie przemysłowym) i przemieszczania ich w obrębie tej samej nieruchomości, jeśli tylko nie stanowią zagrożenia, a nie stanowią ani dla środowiska, ani dla ludzi.

W przedmiotowej sprawie przez "teren" należy rozumieć nie tylko działki [...], [...], [...], ale obszar wszystkich kilkunastu działek inwestycyjnych będących w jego użytkowaniu wieczystym. Żaden dowód nie potwierdza nawiezienia gleby i ziemi, kamieni i gruzu z terenu innego niż objęty inwestycjami. Wybudowane między innymi hale magazynowe (nr 1 i 2) zajmują powierzchnię ponad 5.477 m2 (3.287+2.190), a powierzchnia utwardzona (parking) 12.895 m2, co razem stanowi powierzchnię

18.372 m2. Zakładając tylko grubość 0,5 m zdjętej, istniejącej warstwy po terenach przemysłowych (tartak) daje ona ponad 9.000 m3 zgromadzonych mas ziemnych i taką też wartość ustalono w protokole z kontroli (9.406 m3). Nie bez znaczenia jest także to, że przedmiotowe działki stanowią teren przemysłowy i oznaczone są symbolem Ba.

2) Art. 174 pkt 2 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. i naruszenie przepisów postępowania polegające na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rzetelnie stanu sprawy, tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku całkowicie pominięto wniosek dowodowy dot. umowy najmu zawartej z firmą D. Spółka z o.o. z 1 stycznia 2020 r., a zatem argumenty zawarte w pierwszej podstawie skargi kasacyjnej mają zastosowanie także i w tej podstawie skargi kasacyjnej.

3) Art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego zastosowanie (niewłaściwe zastosowanie). W czasie orzekania przez SKO skarżący kasacyjnie nie był zobowiązany do usunięcia odpadów (nie był ich posiadaczem), ani też nie został właściwie określony rodzaj odpadów (brak odpadów o kodzie 17 01 07).

4) Art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c oraz art. 151 p.p.s.a. polegające na nie uchyleniu zaskarżonego orzeczenia pomimo tego, że orzeczenie to nie odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona wnosząca ten środek zaskarżenia zarzucając naruszenie konkretnych przepisów prawa w określonej formie, sama wyznacza obszar kontroli kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

Kontroli Sądu I instancji podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z 19 listopada 2021 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Krotoszyna z 29 marca 2021 r. nakazującą E.O. usunięcie odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia) i o kodzie 17 01 07 (zmieszane odpady gruzu betonowego) z działek, których jest użytkownikiem wieczystym o numerach ewidencyjnych [...], [...] i [...] w K.

Przedmiotowy nakaz został wydany w trybie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779). Zgodnie z art. 26 ust. 1, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W myśl art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach, z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania w stosunku do skarżącego kasacyjnie decyzji nakazującej usunięcie odpadów z terenu wymienionych działek znajdujących się w jego władaniu, nieprzeznaczonych do składowania odpadów.

Poza sporem w sprawie pozostaje okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie posiadał zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, o którym mowa w art. 41 ust. 1 ustawy o odpadach, na działkach nr [...], [...] i [...] w K.

Nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty związane z naruszeniem przepisów postępowania ze względu na błędne ustalenia stanu faktycznego w sprawie i ostatecznie zarzut niewykonalności decyzji organu I instancji nakazującej usunięcie odpadów o kodach 17 05 04 i 17 01 07, o czym świadczyć mają ustalenia opisane w protokole kontroli z 19 listopada 2021 r. nr KAL 76/2021. Akcentowana okoliczność usunięcia w toku postępowania pewnej części odpadów, o kodzie 17 01 07, nie oznacza, że nakaz usunięcia tych odpadów stał się bezprzedmiotowy (niewykonalny). Z ww. protokołu kontroli z 19 listopada 2021 r. wynika, że zmiany w objętości brył utworzonych przez masy ziemne były zmienne w różnych dniach przeprowadzanych oględzin. Stwierdzone w protokole przywożenie, wywożenie na przedmiotowe działki zanieczyszczonych mas ziemi w okresie poprzedzającym kontrolę w 2020 r. oraz w trakcie kontroli a także praca przesiewacza ANACONDA polegająca na przesiewaniu mas ziemnych w celu wyodrębnienia kamieni, gruzu ceglanego, betonu i innych substancji, którymi masy ziemne były zanieczyszczone, niewątpliwie powodowały zmienny stan ilości i rodzaju odpadów w poszczególnych dniach prowadzonej działalności. Nakaz usunięcia z działek o nr [...], [...] i [...] odpadów w postaci zanieczyszczonej gleby i ziemi (kod 17 05 04), których istnienie potwierdzono w protokole kontroli z 19 listopada 2021 r., również nie stracił na swej aktualności.

Nie mógł ulec uwzględnieniu najdalej idący zarzut nienależytego ustalenia przez organy posiadacza odpadów, co miałoby wynikać z pominięcia umowy najmu terenu działek nr [...], [...], [...], [...], zawartej z firmą D. Spółka z o.o. w L. dnia 1 stycznia 2020 r.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ww. umowa cywilnoprawna, której dysponentem od dnia jej sporządzenia (1 stycznia 2020 r.) był E.O., została przez niego przedstawiona już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego, na etapie postępowania sądowego. W konsekwencji umowa ta nie mogła stanowić przedmiotu analiz i ocen organów prowadzących postępowanie administracyjne. Co więcej, w toku trwającego od 2019 r. postępowania w sprawie odpadów znajdujących się na terenie działek [...], [...] i [...] w K., zakończonego decyzją z 19 listopada 2021 r., na żadnym z jego etapów, skarżący nie wskazał na istnienie jakiejkolwiek umowy najmu ww. działek.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że co prawda obowiązek dokonania ustaleń faktycznych ciąży, co do zasady, na organie prowadzącym postępowanie, jednak strona biorąca czynny udział w postępowaniu powinna współdziałać z organem w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, przejawiać inicjatywę dowodową, w tym przedłożyć posiadane dokumenty, w szczególności jeżeli w oparciu o nie zamierzać wyprowadzić pozytywne dla siebie skutki prawne. Takim logicznym i uzasadnionym działaniem byłoby przedstawienie przez skarżącego kasacyjnie w trakcie postępowania umowy najmu ww. nieruchomości, wykorzystywanych przez inny podmiot do przetwarzania odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w trakcie postępowania administracyjnego skarżący kasacyjnie nie tylko nie kwestionował swojego udziału w sprawie w zakresie podmiotowym. Ustalenia z kontroli przedsiębiorstwa E.O. ujęte zostały w protokołach z 7 sierpnia 2020 r. i z 19 listopada 2021 r. bez żadnych uwag i zastrzeżeń osób reprezentujących firmę skarżącego kasacyjnie, które takie uprawnienie posiadały (vide: pouczenia i zapisy ostatnich stron protokołów). Co więcej, w protokole nr 76/2021 z kontroli przestrzegania przepisów ustawy o odpadach, na którego ustalenia powołuje się skarżący kasacyjnie, przytoczono wyjaśnienia A.O. z 10 czerwca 2021 r., z których wprost wynika, że działki o nr [...], [...], [...] nie były w okresie od 1 stycznia 2020 r. do co najmniej 10 czerwca 2021 r. przedmiotem najmu, dzierżawy czy też umowy użyczenia innym podmiotom gospodarczym i osobom trzecim. Odnotowano też, że skarżący kasacyjnie w odpowiedzi na zapytanie z 10 maja 2021 r., czy na terenie działek nr [...], [...] oraz [...] prowadzą lub prowadziły działalność inne podmioty gospodarcze lub osoby fizyczne, w piśmie z 18 maja 2021 r. poinformował, że na tych działkach nie była prowadzona działalność przez inne podmioty lub osoby fizyczne.

Uwzględniając takie wyjaśnienia organy prowadzące postępowanie miały wszelkie podstawy do uznania skarżącego za władającego działkami o nr [...], [...] oraz [...].

Skarżący kasacyjnie wraz z wnioskiem dowodowym złożył do akt sądowych w dniu 23 grudnia 2021 r. kopię umowy najmu na czas nieokreślony zawartą z firmą D. Spółka z o.o. w L. z dnia 1 stycznia 2020 r. obejmującą działki o numerach [...], [...], [...], [...]. Zarzucając w skardze kasacyjnej jej pominięcie przez Sąd Wojewódzki, ponownie dołączył do skargi kasacyjnej dokument rzeczonej umowy najmu z 1 stycznia 2020 r., ale o innej treści. Dokument dołączony do skargi kasacyjnej jako przedmiot najmu wskazuje wyłącznie działkę [...].

W sytuacji przedkładania odmiennych wersji umowy lub różnych, obowiązujących w tym samym czasie umów obejmujących częściowo te same działki gruntu, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokumentom tym nie można przypisać istotnej mocy dowodowej, która miałaby uwiarygodnić obecne twierdzenia skarżącego kasacyjnie, jakoby działki na których ujawniono odpady od 1 stycznia 2020 r. nie były w jego władaniu.

Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Obalenie powyższego domniemania prawnego polega na udowodnieniu (w toku postępowania), że rzeczywisty stan faktyczny lub prawny jest inny niż wskazany w przyjętym domniemaniu (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 3123/18).

W przedstawionych realiach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy w trakcie postępowania administracyjnego, w szczególności przytoczone wyżej wyjaśnienia z 10 czerwca 2021 r. i 18 maja 2021 r., dawały wszelkie podstawy do przyjęcia, że odpowiedzialnym za gospodarowanie odpadami na terenie działek nr [...], [...], [...] jest skarżący kasacyjnie.

Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. są bezpodstawne, a w zakresie naruszenia art. 10 k.p.a. nie zostały nawet uzasadnione.

Skarżący kasacyjnie kwestionuje również kwalifikację ujawnionych na działkach nr [...], [...] i [...] mas ziemnych jako odpadu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki dokonał wszechstronnej analizy materiału dowodowego, w tym także odniósł się do protokołu z kontroli 19 listopada 2021 r. oraz przedstawionych przez stronę dokumentów w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że z całokształtu okoliczności nie wynika, aby zanieczyszczona ziemia znajdująca się na działkach nr [...], [...] i [...] w K., została wydobyta z terenu na którym zalega. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, zarówno udokumentowane wyniki kontroli, jak i zdjęcia terenu wykonane w latach 2019-2021 (k. 5-15; k. 24-48; k. 92-93; k. 172-181 akt administracyjnych), zeznania świadka, protokoły z oględzin z 17 października 2019 r. i z 18 stycznia 2021 r. potwierdzają status odpadu mas ziemnych, zgromadzonych i przemieszczanych na terenie działek skarżącego kasacyjnie. Trafnie zauważył Sąd Wojewódzki, że skarżący kasacyjnie w toku postępowania sam wskazywał, że ujawnione masy ziemi i gleby na terenie ww. działek pochodzą z inwestycji realizowanych przez niego ale na innych nieruchomościach.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o odpadach, przepisów ustawy nie stosuje się do "niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty". A zatem każdy inny rodzaj mas ziemnych należy traktować jako odpad. W orzecznictwie podkreśla się, że masa ziemna jest traktowana jak odpad, gdy została przetworzona lub wykorzystana do innych celów lub gdzie indziej, np. nastąpiło usunięcie lub przemieszczanie, przetransportowanie mas ziemnych w związku z realizacją jakiejś inwestycji, czy w sytuacji zdeponowania ziemi w innym miejscu niż miejsce wydobycia lub wytworzenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 1918/16). Gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, staje się odpadem.

Skoro nawieziona ziemia nie została wydobyta na działkach na których zalega, lecz pochodziła z innego miejsca, zasadnie uznano, że należy ją traktować jako odpad.

Dla rozstrzygnięcia sprawy irrelewantny pozostaje przemysłowy status działek. Gospodarowanie odpadami (zbieranie, magazynowanie) reglamentowane jest stosownymi zezwoleniami, których skarżący kasacyjnie nie posiadał.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., mający polegać na nieprzedstawieniu w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku rzetelnie stanu faktycznego sprawy i niewłaściwą jego ocenę oraz niewyjaśnieniu istotnych okoliczności.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu sądowej oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Norma ta określa obligatoryjne elementy uzasadnienia sądowego orzeczenia, a zatem może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów w nim wymienionych. Mowa tu o przedstawieniu stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. W orzecznictwie podkreśla się, że o naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku braku w uzasadnieniu orzeczenia sądu I instancji wymaganych prawem części, w tym także gdy wyrok nie zawiera stanowiska co do przyjętego przez sąd stanu faktycznego lub gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej.

Taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie. Sąd I instancji rzetelnie przedstawił istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które wynikają z akt administracyjnych i przedstawił logiczną ich ocenę, przeprowadzoną z uwzględnieniem argumentów podniesionych w skardze, z odniesieniem się do ustaleń protokołu nr 76/2021, który dołączył skarżący kasacyjnie.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wprawdzie Sąd I instancji pominął w sprawie wniosek dowodowy skarżącego, jednakże z racji przedstawionych powyżej argumentów i wniosków nie miało to jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując, Sąd Wojewódzki miał wszelkie podstawy do uznania za niewadliwych ustaleń i wniosków przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w dacie wydania tej decyzji, E.O., jako władający powierzchnią ziemi (działkami będącymi w jego użytkowaniu wieczystym), był w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach posiadaczem odpadów obowiązanym do ich niezwłocznego usunięcia.

W rezultacie powyższych ocen nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Z przedstawionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem, o czym orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a.