Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Warszawa, 15 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Rząsa asesor WSA Paweł Dańczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 15 października 2020 r. sprawy ze skargi Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

IV SA/Wa 1202/20

UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2020r. po rozpatrzeniu zażalenia Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o. o. z/s w [...] utrzymał w mocy postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...]lutego 2020 r., znak: [...]o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Zakładzie Usług Komunalnych Sp. z o. o. z/s w [...]- składowisko odpadów w [...].

Postanowienie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

[...]Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, zwany dalej "[...]WIOŚ", pismem z 30 stycznia 2020 r. zawiadomił Zakład Usług Komunalnych Sp. z o. o. z/s w [...], o zamiarze wszczęcia kontroli ww. Zakładzie w dniu 12 lutego 2020 r.

Spółka w piśmie z 12 lutego 2020 r. wyraziła sprzeciw przeciwko podjęciu kontroli z uwagi na podjęcie czynności kontroli z naruszeniem art. 49 ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 24 § 3 Kpa, tzn. wyznaczeniu do czynności kontroli pracownika podlegającego zdaniem spółki wyłączeniu. Ponadto Spółka wniosła o wyłącznie inspektor U.K. od udziału w przedmiotowej kontroli. Spółka w sprzeciwie wyjaśniła, że jej zdaniem ww. inspektor winien być wyłączony z czynności kontrolnych, z uwagi na spór Spółki z tym inspektorem. W związku z powyższym udział ww. inspektora w przedmiotowej kontroli budzi zastrzeżenia co do bezstronności i obiektywizmu. Zdaniem Spółki inspektor nadużywa swoich uprawnień i wykorzystuje pozycję podczas kontroli.

Jak wskazała Spółka, jej skarga na inspektor została dołączona do akt postępowania w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za wydobycie odpadów. [...] WIOŚ postanowieniem z [...]stycznia 2020 r. wyłączył pracownika od udziału w ww. postępowaniu. Natomiast skarga dotyczyła również postępowania w przedmiocie ustalenia wymiaru kary biegnącej za naruszenie warunków decyzji zatwierdzającej instrukcje prowadzenia składowiska odpadów co do sposobu składowania odpadów . W tej sprawie [...] WIOŚ nie wydał rozstrzygnięcia, a tym samym inspektor nie została wyłączona od udziału w sprawie. Skarga ówczesnego prezesa również nie została rozpatrzona przez [...] WIOŚ.

Spółka w treści pisma przywołuje również fakt, iż Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia 14 stycznia 2020 r" znak: [...] uchylił wydane uprzednio postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Zakładzie Usług Komunalnych Sp. z o. o. z/s w [...]- składowisko odpadów w [...]. Wedle Spółki oznacza to, że organ odwoławczy przychylił się do argumentów wskazanych w zażaleniu. Tym samym w ocenie Spółki jej zarzuty zostały przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska uwzględnione, tzn. postanowienie zostało uchylone, a inspektor U.K. powinna zostać wyłączona od prowadzenia czynności kontrolnych.

W związku z powyższym [...] WIOŚ postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], (data doręczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru - 18 luty 2020 r.), na podstawie art. 59 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo przedsiębiorców, postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych w Zakładzie Usług Komunalnych Sp. z o. o. z/s w [...]. W uzasadnieniu postanowienia [...] WIOŚ wskazał, że przedmiotowa kontrola nie ma żadnego związku z kontrolą prowadzoną uprzednio. Jest prowadzona na wniosek Marszałka Województwa [...] wobec wniosku Spółki związanego z pozwoleniem zintegrowanym.

Jak wskazał [...] WIOŚ obecnie nie istnieją żadne uprawdopodobnione okoliczności, które wskazywałyby na konieczność wyłączenie inspektor U.K. od czynności podczas przedmiotowej kontroli. Ze względu na treść skargi, opartej o zarzuty dotyczące konkretnych sytuacji, mających miejsce w trakcie problemowej kontroli wszczętej na wniosek min. organów ścigania, należy stwierdzić, że owa skarga może mieć odniesienie wyłącznie do tamtej kontroli.

Na powyższe rozstrzygnięcie Zakład Usług Komunalnych Sp. z o. o. pismem z dnia [...]lutego 2020 r. wniósł zażalenie. Spółka podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w sprzeciwie z dnia [...] lutego 2020 r. Ponadto Spóła wyjaśniła, że konsekwentnie we wszystkich postępowaniach podtrzymała swój wniosek o wyłączenie inspektor U.K. od czynności kontrolnych oraz o wyłączenie od udziału w postępowaniach administracyjnych. Zdaniem Spółki w niniejszej sprawie nie tylko zachodzi potencjalna możliwość wystąpienia stronniczości pracownika [...] WIOŚ, co już uzasadnia decyzję o wyłączeniu pracownika, ale w znacznym stopniu uprawdopodobnione zostało to, że wobec zainicjowanych przez Spółkę postępowań skargowych inspektor będzie podchodziła personalnie i emocjonalnie do przedmiotowej kontroli, zatem nie będzie w stanie zachować obiektywizmu, co bez wątpienia będzie miało wpływ na wynik tejże kontroli.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że według art. 48 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców organy kontroli zawiadamiają przedsiębiorcę o zamiarze wszczęcia kontroli. Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia (art. 48 ust. 2 ustawy Prawo przedsiębiorców).

Organ wskazał, że art. 48 ust. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców przewiduje możliwość wszczęcia kontroli na wniosek przedsiębiorcy przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Z uwagi na pismo Spółki z 21 stycznia 2020 r. - wniosek przedsiębiorcy o wszczęcie kontroli, organ miał prawo wszczęcia kontroli przed upływem 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 5 ustawy Prawo przedsiębiorców do pracowników organu kontroli oraz osób, o których mowa w ust. 4, stosuje się przepisy Kpa dotyczące wyłączenia pracownika, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: w której jest stroną albo pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki; swego małżonka oraz krewnych i powinowatych do drugiego stopnia; osoby związanej z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w której był świadkiem lub biegłym albo był lub jest przedstawicielem jednej ze stron, albo w której przedstawicielem strony jest jedna z osób wymienionych w pkt 2 i 3; w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji; z powodu której wszczęto przeciw niemu dochodzenie służbowe, postępowanie dyscyplinarne lub karne; w której jedną ze stron jest osoba pozostająca wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej (art. 24 § 1 Kpa). Bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika (art. 24 § 3 Kpa).

Odnosząc się do kwestii konieczności wyłączenia inspektora od czynności niniejszej kontroli organ odwoławczy zauważył, że okoliczność, że pracownik organu uczestniczył w wydaniu innych decyzji w innych sprawach skarżącego nie oznacza, że w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawnień pracownik organu jest wyłączony od udziału w tym postępowaniu. Przytoczył orzecznictwo wskazujące, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 KPA nie dotyczy wydawania innych decyzji dotyczących tej samej strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 589/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2016 r., sygn. akt I OSK 329/15).

Organ podkreślił, że kontrola składowiska odpadów w [...], prowadzona w okresie od [...] grudnia 2018 r. do [...] lutego 2019 r., w związku z którą Spółka wniosła skargę na inspektora, była kontrolą problemową pozaplanową, wszczętą na skutek wniosków Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], [...] WIOŚ i Straży Granicznej. W wyniku kontroli [...] WIOŚ wszczął postępowania administracyjne w sprawie ustalenia kary biegnącej oraz wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej. Natomiast przedmiotowa kontrola nie ma żadnego związku z kontrolą prowadzoną uprzednio. Jest prowadzona w wykonaniu wniosku Marszałka Województwa [...], wobec wniosku Spółki związanego z pozwoleniem zintegrowanym. Ze względu na treść skargi opartej na zarzutach dotyczących konkretnych sytuacji mających miejsce podczas problemowej kontroli, wszczętej na wniosek m. in. organów ścigania, należy stwierdzić, że skarga owa może mieć odniesienie wyłącznie do poprzedniej kontroli.

Zarzuty Spółki wobec inspektora prowadzącego (wraz z drugim inspektorem) poprzednią kontrolę nie zostały potwierdzone. Skarga została rozpatrzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w treści decyzji administracyjnej z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za wydobycie odpadów niezgodnie z przepisami, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o odpadach. Ww związku z faktem, iż w ramach prowadzonego postępowania miała zostać rozpoznana skarga na inspektor U.K., w celu uniknięcia jakichkolwiek zastrzeżeń co do bezstronności organu, została ona wyłączona zarówno z postępowania, w ramach którego miała być rozpatrzona skarga, jak i postępowania prowadzonego równolegle. Zarzut nierozpoznania skargi L.M. — byłego Prezesa Zarządu Spółki, z [...] marca 2019 r. jest bezzasadny. Z akt sprawy wynika, że została ona wycofana pismem z dnia [...] czerwca 2019 r.

W podsumowaniu organ odwoławczy wyraził ocenę, że nie istnieją żadne podstawy do wyłączenia inspektor od czynności podjętych podczas toczącej się kontroli. Wbrew twierdzeniom Spółki nie zaszły żadne zdarzenia uzasadniające wyłączenie pracownika.

Na marginesie organ wskazał, że zarzut jakoby inspektor podjął inicjatywę w celu wydania decyzji nakładających na Spółkę kary jest bezpodstawny. Inspektor nie jest upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych i nie decyduje o wszczęciu lub o zakończeniu postępowania administracyjnego. Decyzje administracyjne wydawane są przez organy Inspekcji Ochrony Środowiska.

Odnosząc się do stanowiska Spółki, w myśl którego Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z 14 stycznia 2020 r. podzielił zdanie Spółki przedstawione w zażaleniu z [...] listopada 2019 r. organ wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie [...] WIOŚ z [...] listopada 2019 r. w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych w Zakładzie Usług Komunalnych Sp. z o. o. z/s w [...] - składowisko odpadów w [...], zostało uchylone z przyczyn czysto proceduralnych i nie zostało rozpatrzone merytorycznie. Skoro organ II instancji nie rozpoznał zażalenia w terminie 7 dni od jego wniesienia, ww. postanowienie organu I instancji o kontynuacji czynności kontrolnych z mocy prawa upadło i zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Powyższe wynika wprost z treści art. 59 ust. 10 ustawy Prawa przedsiębiorców, który stanowi, że nierozpatrzenie zażalenia w terminie, o którym mowa w ust. 9, jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych. Bezpodstawne jest więc twierdzenie, jakoby Główny Inspektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko Spółki przedstawione w zażaleniu z [...] listopada 2019 r.

/

[...], [...] maja 2020 r.

Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

i zarzuciła postanowieniu:

I. Naruszenie art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 15 kpa, poprzez ich niezastosowanie i:

- prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego,

- prowadzenie postępowania w sposób budzący wątpliwości co do bezstronności Organu.

- niewyjaśnienie jakichkolwiek okoliczności sprawy, sprowadzenie rozpoznania sprawy do powielenia stanowiska Organu I instancji bez żadnej kontroli merytorycznej.

- przyjęcie za udowodnione okoliczności, które nawet nie wynikają z niniejszego postępowania (brak na ich potwierdzenie jakichkolwiek dowodów), a opisane zostały w toku zupełnie innego postępowania, do którego materiałów dowodowych Organ II instancji nie miał wglądu;

2. Naruszenie art. 49 ust. 5 ustawy prawo przedsiębiorców w zw. z art. 24 § 3 kpa. poprzez ich niezastosowanie i bezzasadne uznanie, że pracownik WIOŚ w [...] Delegatura w [...], który wyznaczony był do przeprowadzenia kontroli nie podlega wyłączaniu od czynności kontrolnych, w sytuacji gdy, pracownik ten pozostaje w personalnym sporze ze Skarżącym i uprawdopodobnione zostały okoliczności sprawy, które wywołują wątpliwość co do bezstronności Inspektor.

3. Naruszenie art. 59 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców, poprzez jego błędną interpretację, co doprowadziło do wydania przez Organ II instancji dwóch rożnych rozstrzygnięć w takim samym stanie prawnym i faktycznym - za pierwszym razem Organ uchylił zaskarżone postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych, a następnie (w II postępowaniu) utrzymał je w mocy twierdząc, że stosując art. 59 ust. 10 prawo przedsiębiorców nie uwzględnia żądania strony, a jedynie uchyla zaskarżone postanowienie ze względów "czysto proceduralnych'*.

4, Naruszenie art. 59 ust. 9 pkt. 1 ustawy prawo przedsiębiorców poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy, postanowienie WIOŚ w [...] Delegatura w [...] znak [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych powinno zostać uchylone wobec wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki do wyłączenia pracownika od udziału w czynnościach kontrolnych.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia GIOS z [...] marca 2020r. i poprzedzającego jego wydanie postanowienia WIOŚ w [...] Delegatura w [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych i umorzenie postępowania w sprawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że spółka pismem z 28 października 2019r. oraz w dniu 8 listopada 2019r. (drogą emailową) otrzymała zawiadomienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w [...] o zamiarze przeprowadzenia kontroli składowiska odpadów w [...] określonej w zawiadomieniu Organu z dnia [...].10.2019r. w związku z wnioskiem Marszalka Województwa [...] z [...] października 2019r. o przeprowadzenie kontroli składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w [...].

Spółka [...] listopada 2019r. złożyła do WIOŚ w [...] Delegatura w [...], w tym do wiadomości [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, wniosek o wyłączenie Inspektor U.K. od udziału w kontroli.

W odpowiedzi na wniosek o wyłączenie inspektora. WIOŚ w [...] Delegatura w [...] wskazał, że nie przychyla się do wniosku i odmówił wyłączenia Inspektor.

Skarżąca 12 listopada 2019r. wniosła sprzeciw wobec podjęcia i wykonania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisu art. 49 ust. 5 ustawy prawo przedsiębiorców w związku z art. 24 § 3 kpa, tj. przez pracownika podlegającemu wyłączeniu.

Następnie WIOŚ w [...] Delegatura w [...] w dniu [...].11.2019r. postanowił kontynuować czynności kontrolne. Wobec powyższego. Spółka [...] listopada 2019r. wniosła zażalenie do GIOŚ na w/w postanowienie Organu kontroli. W uzasadnieniu Spółka wskazała, że organ kontroli naruszył przepisy art. 49 ust. 5 ustawy prawo przedsiębiorców w zw. z art. 24 § 3 kpa wobec odmowy wyłączenia Inspektor tj. pracownika podlegającego wyłączeniu.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z 14 stycznia 2020r. wskazał, że postanowienie WIOŚ upadło i zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, co wynika wprost z treści art. 59 ust. 10 ustawy Prawa przedsiębiorców.

Tymczasem. Skarżący pismem z 30 stycznia 2020r. (odebrane w dniu 12 lutego 2020r.) otrzymał informację o rozpoczęciu kontroli związanej z wnioskiem Marszalka Województwa [...] z [...] października 2019r.. Kontrolę ponownie miała prowadzić ta sama Inspektor.

Skarżąca wskazała, że informację o rozpoczęciu kontroli otrzymała dopiero 12 lutego 2020r., a w tym samym dniu rozpoczęła się w/w kontrola.

Spółka [...] lutego 2020r. ponownie złożyła sprzeciw zarzucając Organowi kontroli naruszenie art. 49 ust. 5 ustawy praw o przedsiębiorców w związku z art. 24 § 3 kpa. i wniosła o wyłączenie od czynności kontrolnych Inspektora.

W uzasadnieniu sprzeciwu Skarżąca wskazała, że [...] czerwca 2019r. wniosła skargę na Panią Inspektor, która kontrolowała składowisko odpadów w [...] (w toku innych postępowań), dlatego ponowne przeprowadzenie przez Panią Inspektor kontroli składowiska odpadów w [...], budzi zastrzeżenia co do bezstronności i stanowi podstawę do wyłączenia Pani Inspektor od udziału w czynnościach kontrolnych w niniejszej sprawie. Skarżąca szczegółowo uzasadniła swoje stanowisko, wymieniła też szereg niedozwolonych działań Pani Inspektor, które budzą podejrzenia co do braku obiektywizmu po jej stronie w przypadku przeprowadzenia ponownej kontroli.

Organ I instancji [...] lutego 2020r. ponownie postanowił o kontynuowaniu czynności kontrolnych. W uzasadnieniu postanowienia Organ wskazał, że przedmiotowa kontrola nie ma żadnego związku z kontrolą prowadzoną uprzednio.

Skarżąca na powyższe postanowienie wniosła zażalenie. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że skoro GIOŚ pismem z 14 stycznia 2020r. podzielił stanowisko Spółki, to oznacza, że zarzuty Spółki przez GIOŚ zostały uwzględnione - postanowienie zostało uchylone, a Pani Inspektor powinna zostać wyłączona od prowadzenia czynności kontrolnych.

Organ II instancji, w dniu [...] marca 2020r. postanowił jednak o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia WIOŚ w [...] Delegatura w [...].

Z postanowieniem Organu II instancji nie sposób się zgodzić. Stan faktyczny sprawy nie zmienił się od daty pierwszego zawiadomienia Organu o zamiarze przeprowadzenia kontroli w związku z wnioskiem Marszałka Województwa [...] tj. od dnia [...] października 2019r.

Organ kontroli, pomimo pisma GIOŚ o uchyleniu postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych (rozpoznanie I zażalenia), ponownie do przeprowadzenia kontroli wyznacza tego samego pracownika, który podlega wyłączeniu.

Organ wydał dwa różne rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach faktycznych sprawy. Organ błędnie interpretuje przepis art. 59 ust. 10 wskazując, że rozstrzygnięcie sprawy w tym trybie (nierozpoznanie w terminie) nie oznacza przyznania racji zarzutom Skarżącej. Zdaniem Skarżącej, nierozpoznanie zażalenia w terminie jest de facto milczącym załatwieniem sprawy - oznacza to, że Organ stosując te rozwiązanie, podziela zarzuty skarżącego i rozstrzyga sprawę na korzyść Skarżącego.

Nierozpatrzenie sprawy w terminie wskazanym w art. 59 ust. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców jest równoznaczne w skutkach z wydaniem postanowienia o uchyleniu zaskarżonego postanowienia, a takie rozstrzygnięcie wydaje się wyłącznie w przypadku uznania zarzutów skarżącego.

Spółka konsekwentnie we wszystkich postępowaniach podtrzymywała wniosek o wyłączenie Pani Inspektor U.K. od czynności kontrolnych oraz o wyłączenie od udziału w postępowaniach administracyjnych.

Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zarzuty spółki wobec inspektora prowadzącego poprzednią kontrolę nie zostały potwierdzone.

Skarżąca wskazała, że od decyzji o nałożeniu kary administracyjnej za wydobycie odpadów zostało przez stronę wniesione odwołanie. Zupełnie bezpodstawnie Organ II instancji stwierdza, że nie istnieją żadne podstawy do wyłączenia inspektor, tym bardziej, że jedynie powiela opinię WIOŚ. nie przeprowadzając w tym zakresie żadnych dowodów. Zdaniem Skarżącej, Organ II instancji nie może przyjmować ustaleń Organu I instancji jak za własne, w sytuacji gdy nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, opiera się wyłącznie na decyzji wydanej w innym postępowaniu, która została zaskarżona w terminie i nie jest ani prawomocna ani ostateczna.

Zdaniem Skarżącej, Organ II instancji w ogóle nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, co za tym idzie, naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli wyrażoną w art. 7 kpa - Organ nie podjął żadnej czynności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Przyjmując niczym niepoparte ustalenia Organu I instancji jak za swoje, naruszył również zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego określoną w art. 15 kpa.

Skarżąca zdaje sobie sprawę, że prowadzenie uprzednio kontroli przez tego samego pracownika Organu nie stanowi podstawy do wyłączenia tego pracownika od udziału w czynnościach kontrolnych, jednakże już złożenie oficjalnej, personalnej skargi na pracownika (nie na Organ), wykazanie szeregu uchybień i niedozwolonych praktyk podczas kontroli, a wreszcie - poinformowanie pracownika o wystąpieniu Spółki z powództwem o odszkodowanie za działanie na niekorzyść Spółki, uzasadnia podejrzenie stronniczości pracownika Organu, który ponownie ma przeprowadzić kontrolę i ocenić działalność Spółki.

Skarżąca ponownie wskazała, że jest w personalnym sporze z Panią Inspektor Skarżąca wniosła personalną, indywidualną skargę na Panią Inspektor, w której zarzuciła jej szereg nieprawidłowości przy prowadzeniu kontroli i wymieniła niedozwolone działania Pani Inspektor. Nie jest to skarga na działania Organu- Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] , a wyłącznie na konkretnego inspektora, który swoimi działaniami, pozbawionymi zresztą jakiejkolwiek podstawy prawnej spowodował, że wobec Spółki wszczęto postępowania o ustalenie wymiaru kary biegnącej za naruszenie warunków decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska co do sposobu składowania odpadów, postępowanie o wymierzenie kary administracyjnej za wydobycie odpadów, a także zostało wszczęte postępowanie administracyjne wobec Spółki przez Marszałka Województwa [...] celem naliczenia opłaty podwyższonej za deponowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczony.

Zatem od momentu oficjalnego zgłoszenia (złożenia skargi) niedopuszczalnych metod działania Pani Inspektor, Spółka i Pani Inspektor pozostają w sporze.

Organ II instancji nie posiada żadnych dokumentów związanych ze skargą Spółki - skarga jest "częścią" postępowania dot. wydobycia odpadów, a te dokumenty nie zostały Organowi II instancji przedstawione przez WIOŚ (jest to inne postępowanie). Jednak Organ II instancji pozwala sobie na stwierdzenie, że skarga Spółki jest bezzasadna. W takim stanie faktycznym powstaje pytanie, w oparciu o jakie dowody wydawał swoje rozstrzygnięcie Organ II instancji wskazując, że nie ma podstaw do wyłączenia pracownika od czynności podjętych podczas toczącej się kontroli, skoro postępowanie dowodowe w tym zakresie Organ I instancji rzekomo prowadził w toku zupełnie innego postępowania?

Nie sposób również pominąć w niniejszym postępowaniu istotnego argumentu przedstawionego przez Spółkę w odwołaniu od decyzji dot. wydobycia odpadów - rozpoznanie skargi na pracownika Organu nastąpiło w toku postępowania w przedmiocie wymierzenia Spółce administracyjnej kary pieniężnej za wydobycie odpadów, a jednak brak jest jakichkolwiek śladów prowadzenia tego postępowania. Nie ma żadnych dokumentów, zeznań świadków czy innych dowodów świadczących o tym, że Organ chociaż przeczytał skargę Spółki.

Z uwagi na dotychczasowe działania Pani Inspektor, jak również fakt pozostawania w sporze z kontrolowaną Spółką w wyniku złożonych skarg, formułowania poważnych zarzutów wobec sposobu działania Pani Inspektor, zachodzą uzasadnione podstawy do żądania wyłączenia Pani Inspektor z czynności kontrolnych.

Ponad wszelką wątpliwość, w sytuacji sporu pomiędzy Spółką a Panią Inspektor. Pani Inspektor nie jest bezstronna, a jej personalne podejście do spraw administracyjnych, będzie miało duży wpływ na wynik kontroli składowiska odpadów, co niesie dla Spółki określone konsekwencje prawne. Nie ulega też wątpliwości, że w takim stanie rzeczy Organ, odmawiając Spółce wyłączenia Pani Inspektor (utrzymując postanowienie Organu I instancji) naruszył przepisy dotyczące wyłączenia pracownika. W niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 24 § 3 kpa. bowiem występują okoliczności, które wywołują wątpliwości co do bezstronności pracownika.

Zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie (II SA/WA 597/12), zgłoszenie wniosku o wyłączenie zobowiązuje wskazanego w przepisie przełożonego do rozpoznania wniosku o wyłączenie, (wyrok NSA z 20 grudnia 2007 r., 1 OSK 281/07). Przy czym dla zastosowania cytowanego przepisu wystarczy uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących wywoływać wątpliwość, co do bezstronności, a nie okoliczności powodujących stronniczość. Wystarczy zatem, że z uwagi na konkretną okoliczność nie jest pewne i jasne czy dana czynność procesowa zostanie wykonana w sposób bezstronny (wyrok WSA w Gdańsku z 12 lutego 2015 r. III SA/Gd 859/14).

Zdaniem Spółki, w niniejszej sprawie nie tylko zachodzi potencjalna możliwość wystąpienia stronniczości pracownika Organu, co już uzasadnia decyzję o wyłączeniu pracownika, ale w znacznym stopniu uprawdopodobnione zostało to, że wobec zainicjowanych przez Spółkę postępowań skargowych Pani Inspektor będzie podchodziła personalnie i emocjonalnie do prowadzonej kontroli, nie będzie w stanie zachować obiektywizmu, co bez wątpienia będzie miało wpływ na wynik tejże kontroli.

Spółka nie uchyla się od kontroli i jest na nią przygotowana. Spółka wnioskowała o zmianę pozwolenia zintegrowanego i zależy jej na jak najszybszym przeprowadzeniu kontroli, ale przez osobę, która nie jest zaangażowana osobiście w spór ze Spółką, którą nie będą kierowały niechęć i prywatne animozje i która w sposób całkowicie bezstronny oceni działalność Spółki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, co mogło wpłynąć na wynik sprawy.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy Prawa przedsiębiorcy.

Stosownie do treści art. 45. Ust. 1 tej ustawy kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorców jest przeprowadzana na zasadach określonych w niniejszej ustawie, chyba że zasady i tryb kontroli wynikają z ratyfikowanych umów międzynarodowych albo bezpośrednio stosowanych przepisów prawa Unii Europejskiej. W zakresie nieuregulowanym w tym rozdziale stosuje się odrębne przepisy (ust. 2).

Według ust. 3 tego przepisu zakres przedmiotowy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy objętej kontrolą oraz organy upoważnione do jej przeprowadzenia określają odrębne przepisy, z uwzględnieniem przepisów art. 40 i art. 43 ust. 7.

W przedmiotowej sprawie ze względu na treść ww. przepisu zastosowanie znalazł art. 41a ust. 1 i 7 ustawy o odpadach. Według art. 41a ust. 1ustawy o odpadach zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów oraz pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów są wydawane po przeprowadzeniu przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, z udziałem przedstawiciela właściwego organu, kontroli instalacji, obiektu budowlanego lub jego części lub miejsc magazynowania odpadów, w których ma być prowadzone przetwarzanie odpadów lub zbieranie odpadów, w zakresie spełniania wymagań określonych w przepisach ochrony środowiska. Z kolei z uwagi na treść art. 41 a ust. 7 tej ustawy do kontroli, o której mowa w ust. 1, 1a i 6, nie stosuje się art. 48 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424).

W niniejszej sprawie oznacza to, choć wyłączenia tego nie dostrzegł organ odwoławczy, że nie miała znaczenia dla oceny prawidłowości postanowienia organu I instancji kwestia wszczęcia kontroli przed upływem 7 dni od daty doręczenia spółce zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia , ani to, że wniosek spółki o przeprowadzenie kontroli został złożony zanim otrzymała ona zawiadomienie o wyznaczonym terminie kontroli.

Skarżący zarówno w sprzeciwie, jak też w zażaleniu wniesionym od postanowienia organu I instancji kwestionuje przede wszystkim prawidłowość wszczętej kontroli z uwagi na naruszenie art. 49 ust. 5 ustawy w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. Ten zakres żądania mieści się w zakresie naruszeń, które przedsiębiorca uprawniony jest podnieść w sprzeciwie, a następnie w zażaleniu na wydane przez organ II instancji postanowienie (art. 59 ust. 1 ustawy).

Według art. 49 ust. 5 ustawy do pracowników organu kontroli oraz osób, o których mowa w ust. 4, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej.

Z kolei z art. 24 § 3 k.p.a. wynika, że to bezpośredni przełożony pracownika, a nie organ w rozstrzygnięciu załatwiającym daną sprawę jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika.

Wyłączony pracownik powinien podejmować tylko czynności niecierpiące zwłoki ze względu na interes społeczny lub ważny interes stron (§ 4).

Co prawda powyższy przepis nie określa w jakiej formie ma nastąpić rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia pracownika, jednak w orzecznictwie przyjmuje się, że prawidłową formą jest postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie. W wyroku z 7 marca 2005 r., P 8/03 Trybunał Konstytucyjny wyraził stanowisko, że "Ustawodawca poddał tę instytucję kontroli sądowej, wzmacniając zasadę obiektywizmu postępowania w postępowaniu administracyjnym. Ta kontrola odbywa się jednak dopiero przy rozstrzyganiu odwołania od orzeczenia, kończącego postępowanie w danej instancji, a nie w postępowaniu wpadkowym na podstawie zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia pracownika organu administracji publicznej.".

Oznacza to, że organ odwoławczy uprawniony jest do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w przedmiocie wyłączenia pracownika przez jego bezpośredniego przełożonego w ramach rozpoznania w postępowaniu zażaleniowym legalności postanowienia o odstąpieniu lub kontynuowaniu czynności kontrolnych, nie zaś do rozpoznania złożonego przez przedsiębiorcę wniosku o wyłącznie pracownika prowadzącego czynności kontrolne. Taka sytuacja jednak miał miejsce w przedmiotowej sprawie, a zatem organ odwoławczy wydał postanowienie z naruszeniem art. 49 ust. 5 ustawy w zw. z art. 24 § 3 k.p.a. Organ mógł i powinien wyłącznie ocenić czy pracownik, który otrzymał upoważnienie do przeprowadzenia czynności kontrolnych był wyłączony od wykonywania tych czynności i czy wydane rozstrzygnięcie w tym zakresie nie narusza przepisów prawa. Tym samym organ odwoławczy nie ustalił także w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego w sprawie w zakresie wyjaśnienia, czy do przeprowadzenia czynności kontrolnych został upoważniony pracownik, który podlegał wyłączeniu.

Nie ma racji skarżąca spółka, że w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy wydał dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia w tej samej sprawie. Organ wydał zaskarżone postanowienie na skutek zażalenia złożonego od postanowienia o kontynuowaniu czynności kontrolnych przeprowadzanych na wniosek Marszałka Województwa [...], jednak wyznaczonych zawiadomieniem organu z [...] stycznia 2020 r. Nie jest to więc ta sama kontrola, co wyznaczona poprzednim zawiadomieniem organu z 2019 r. W wyniku nierozpoznania przez organ odwoławczy w ustawowym terminie zażalenia złożonego przez spółkę na postanowienie z [...] listopada 2019 r. o kontynuowaniu czynności kontrolnych, wobec postanowienia z mocy prawa nastąpił skutek jak w przypadku uchylenia zaskarżonego postanowienia i odstąpienia od czynności kontrolnych. Wymagana przez przepisy prawa kontrola (art. 41a ust. 1 ustawy o odpadach) została więc zainicjowana na nowo i zaskarżone postanowienie dotyczy wyłącznie tej nowej kontroli.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie przepisu prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.