Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi E. W. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. oddala skargę

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga E. W. (dalej także jako: "wnioskodawca", "skarżący") na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ", "Prezes ZUS") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania

w sprawie przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1270; dalej także jako : "ustawa"). Jako podstawę prawną organ wskazał art. 61a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.")

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Prezes ZUS odmówił E. W. przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy.

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2018 r. wnioskodawca wystąpił ponownie

o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy. Wniosek ten skarżący motywował tym, że w kwietniu 2019 r. kończy odbywanie kary pozbawienia wolności.

We wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie postanowieniu z [...] sierpnia 2018 r. Prezes ZUS przytoczył brzmienie art. 61 § 1 i art. 61 a § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że sprawa uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku została w sposób ostateczny rozstrzygnięta decyzją odmowną z [...] czerwca 2017 r. Nadto organ wskazał, że skarżący nie powołał żadnych nowych okoliczności faktycznych mających wpływ na zmianę stanowiska zajętego w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W związku z powyższym Prezes ZUS uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia nowego postępowania w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy

w drodze wyjątku.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] września 2018 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] sierpnia 2018 r. Wniósł o zmianę wydanego rozstrzygnięcia.

W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów wobec wydanego postanowienia. Opisał swoją dotychczasową sytuację zawodową, jednocześnie przedstawiając argumentację odnoszącą się do decyzji organu z [...] czerwca 2017 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS podtrzymał argumenty podniesione

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że kontrolowane postanowienie organu nie narusza przepisów postępowania w sposób uzasadniający jego uchylenie.

Istota sprawy sprowadza się do ustalenia prawidłowości odmowy wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego z [...] lipca 2018 r. w sprawie przyznania mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Zdaniem Sądu organ orzekający poczyniły w tej sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne i zastosował właściwe przepisy obowiązującego w tym zakresie prawa,

a skarżący nie podważył ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania.

Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie zaś z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw postanowień organów, gdy żądanie,

o którym mowa w art. 61, nie pochodzi od strony lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ustanawia dwie autonomiczne podstawy wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, z których pierwsza obejmuje wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a druga – zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się przy tym, że "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w powołanym przepisie, to sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania (zob. wyrok NSA z 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17, LEX nr 2424216), to przypadki tzw. "pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania"

a więc np.: a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych; b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją; d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego

w ustawie dla dochodzenia określonych praw (zob. Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211 – 212). Jedną więc z "uzasadnionych przyczyn" zobowiązujących organ administracji publicznej do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest uprzednie rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną (zob. wyrok NSA z 9 października 2014 r., sygn. akt I OSK 493/13; wyrok NSA z 15 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1395/12 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z taką też sytuacją, mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem sprawa o przyznanie skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją ostateczną Prezesa ZUS z [...] czerwca 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Decyzja ostateczna ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku

z podstawą prawną stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, tj. podstawy prawnej, podstawy faktycznej i treści żądania strony. Res iudicata następuje więc w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Przy czym przez stan faktyczny sprawy należy rozumieć, stan faktyczny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc mieszczący się w ramach hipotezy normy prawnej, która stanowiła podstawę do rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Pomiędzy sprawą rozstrzygniętą prawomocną decyzją ostateczną Prezesa ZUS z [...] czerwca 2017 r. a wnioskiem skarżącego z [...] lipca 2018 r.

w zakresie dotyczącym przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy

w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ustawy istnieje tożsamość podmiotowa, przedmiotowa i tożsamość stanu prawnego i stanu faktycznego.

Jednocześnie Sąd zauważa, że postanowieniem z 7 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 102/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego wniesioną na wskazaną decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. rozstrzygnięcie Sądu I instancji (postanowienie NSA z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OZ 351/19). Skarżący nie przedstawił żadnych nowych argumentów przemawiających za przyznaniem mu wnioskowanego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd działając z urzędu, nie dopatrzył się żadnych uchybień, które powodowałyby konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zasadnie zatem organ orzekający odmówił wszczęcia postępowania

w kontrolowanej sprawie.

Dlatego też, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak

w sentencji wyroku.