Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Anna Fyda- Kawula po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2684/16 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. D. na rzecz Ministra Sprawiedliwości 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

I

Wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 2684/16), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę R. D. (dalej jako: "Skarżący") na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym.

WSA orzekał w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 25 kwietnia 2016 r. Skarżący wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w P. o ustanowienie go biegłym sądowym w dziedzinie medycyny, w specjalności "medycyna ratunkowa". Do wniosku załączył szereg dokumentów na okoliczność wykazania wiedzy i doświadczenia w dziedzinie medycyny, w specjalności "medycyna ratunkowa".

Pismem z 9 czerwca 2016 r. Skarżący został wezwany przez organ (pismo podpisane przez Wiceprezesa Sądu) do wykazania teoretycznych i praktycznych wiadomości specjalnych w zakresie medycyny ratunkowej wobec faktu, że dyplom poświadczający specjalizację z medycyny ratunkowej uzyskał ledwie [...] kwietnia 2016r.

Skarżący w odpowiedzi z dnia 13 czerwca 2016 r. na pismo z dnia 9 czerwca 2016 r. wystosował wiadomość mailową m.in. o treści: "Jakim dorobkiem naukowym dysponuje Pan Wiceprezes Sądu, chciałbym zapoznać się z rozprawą doktorską, artykułami naukowymi i innymi szczególnymi dziełami zanim udzielę odpowiedzi. Proszę też o informację, z jaką datą Pan Wiceprezes został mianowany na ten zaszczytny urząd i po ilu latach od otrzymania dyplomu magistra prawa". Następnie Skarżący wniósł kolejne pismo (14 czerwca 2016 r.), w którym znalazły się m.in. następujące stwierdzenia: "odbieram to jako wyraz troski i zdziwienia, że osoba zarabiająca miesięcznie trzykrotność Pańskiej pensji, przy głodowej stawce godzinowej za opracowanie opinii biegłego sądowego pragnie być organem pomocniczym dla niezawisłego sądu", "z wielką skromnością informuję, iż mój czas godzinowy przepracowany w dziedzinie medycyny ratunkowej prawdopodobnie przewyższa Pański staż godzinowy sędziowski...".

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Prezes Sądu Okręgowego w P. odmówił ustanowienia Skarżącego biegłym sądowym. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. Nr 15, poz. 133; dalej jako: "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych") (w sentencji omyłkowo podano pkt 3). Skarżący – jak ocenił organ I instancji - nie daje nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. W ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w P. za uznaniem, iż Skarżący nie spełnia przesłanki określonej w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych przemawiają miejsce zamieszkania kandydata, miejsce jego pracy, ilość obowiązków zawodowych, jak i zachowanie kandydata w trakcie postępowania w przedmiocie ustanowienia biegłym sądowym. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż Skarżący zamieszkuje w Szczecinie, zaś obowiązki zawodowe świadczy na podstawie kontraktu w Szpitalu Wielospecjalistycznym w P. w wymiarze ok. 200 godzin miesięcznie. Zarówno więc odległość od siedziby sądu, jak i wynikające z dużego obciążenia pracą zmęczenie psychiczne i fizyczne ograniczają jego dyspozycyjność i stanowić będą obiektywną przeszkodę w należytym wykonywaniu obowiązków biegłego, zwłaszcza w obliczu innych planów zawodowych wnioskodawcy (przewód doktorski, II stopień specjalizacji, zaoczne studia prawnicze). Ponadto Prezes Sądu Okręgowego uznał, że w odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia materiału dowodowego Skarżący zareagował nieadekwatnie i emocjonalnie. W ocenie organu I instancji, nieadekwatna reakcja na zobowiązanie do uzupełnienia dowodów stwarza obawę, że w toku przewodu sądowego wnioskodawca "nie sprosta emocjonalnie i osobowościowo roli stałego biegłego sądowego".

Skarżący złożył odwołanie od tej decyzji.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w P. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, organ odwoławczy potwierdził, że zachowanie Skarżącego w toku postępowania budzi uzasadnione wątpliwości co do dawania przez niego rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego. Wskazał, że pełnienie tej funkcji wiążące się ze sporządzaniem ekspertyz, udziałem w czynnościach wykonywanych przed sądem lub organami ścigania (np. składanie dodatkowych wyjaśnień co do treści opinii na rozprawie) wiąże się z tym, że biegły często narażony jest na krytykę i zarzuty dotyczące zarówno treści opinii, jego kwalifikacji czy bezstronności. Dlatego od kandydatów na biegłych sądowych należy oczekiwać umiejętności zachowania dystansu wobec negatywnych ocen własnej pracy, a także rzeczowego, spokojnego i wyważonego oraz poprawnego pod względem językowym przedstawiania argumentów i odpierania ewentualnej krytyki. Emocjonalne reakcje biegłego mogą bowiem budzić u stron postępowania wrażenie stronniczości i braku rzetelności, podważając wiarygodność eksperta, a także znacznie utrudnić jego współpracę z sądem. Organ odwoławczy potwierdził, że przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych obligowały organ I instancji, jako organ administracji publicznej, do starannej weryfikacji kwalifikacji wnioskodawcy. Stąd, w wyniku wątpliwości związanych z niedawno uzyskanym przez niego tytułem specjalisty w dziedzinie medycyny ratunkowej, organ I instancji obowiązany był wezwać Skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie posiadanych wiadomości specjalnych. Organ odwoławczy, podzielił stanowisko organu I instancji, iż wystąpienie przez Skarżącego, w odpowiedzi na wezwanie, z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dotyczącej osiągnięć zawodowych osoby występującej w imieniu organu, jak również treść odpowiedzi Skarżącego udzielonej pismem z 14 czerwca 2016 r., muszą być uznane za podyktowaną emocjami i nieadekwatną do sytuacji reakcję na konieczność realizacji obowiązków związanych z udziałem w postępowaniu administracyjnym. Organ II instancji podobnie ocenił także treści odwołania, zawierającego krytyczne uwagi odnoszące się do osoby występującej w imieniu organu. Zachowanie takie świadczy – w ocenie organu odwoławczego - nie tylko o niezrozumieniu przez Skarżącego celu postępowania administracyjnego o ustanowienie biegłym sądowym, ale również o braku wymienionych przymiotów, niezbędnych do pełnienia tej funkcji. Budzi ono także uzasadnione wątpliwości co do możliwości harmonijnej współpracy Skarżącego z prezesem sądu okręgowego oraz sądami zlecającymi opinie.

Za pozbawioną znaczenia okoliczność organ odwoławczy uznał to, że wnioskodawca, będąc zatrudnionym w Laboratorium Komendy Wojewódzkiej Policji w S. uczestniczył w badaniach kryminalistycznych i występował jako biegły ad hoc. Organ podkreślił, że sytuacja ta miała bowiem miejsce ok. 10 lat temu, ponieważ w 2007 r. zwolniono Skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355, ze zm.). Niezależnie zatem od sposobu wywiązywania się z ówcześnie wykonywanych obowiązków, obecnie prezentowana przez Skarżącego postawa przemawia za odmową ustanowienia go biegłym sądowym.

Podzielił również przedstawiony przez organ I instancji pogląd, że odległość miejsca zamieszkania Skarżącego od sądów okręgu p. oraz obciążenie pracą zawodową budzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości wywiązywania się z obowiązków biegłego, bowiem mogą negatywnie wpłynąć na jego dyspozycyjność oraz utrudnią - z uwagi na czas i koszty dojazdu - przeprowadzenie ewentualnych badań uczestników postępowania. Organ odwoławczy podkreślił także, że okoliczności te mają charakter obiektywny i nie naruszają zasady równości wobec prawa.

W ocenie organu II instancji, podniesiony w odwołaniu fakt braku biegłych sądowych w dziedzinie medycyny ratunkowej na liście Sądu Okręgowego w P. pozostaje bez znaczenia w sytuacji, gdy Skarżący nie daje rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego wobec niespełnienia przesłanki określonej w § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych.

Odnosząc się do zarzutu wyłączenia Wiceprezesa Sądu Okręgowego w P. od udziału w niniejszej sprawie stwierdził natomiast, że ani w toku postępowania przed organem I instancji, ani w odwołaniu wnioskodawca nie wskazał jakiejkolwiek okoliczności, która uzasadniałaby takie rozstrzygnięcie. W szczególności o zaistnieniu przesłanek wymienionych w art. 24 § 1-3 i 25 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") nie może przesądzać wskazany przez wnioskodawcę fakt, że Wiceprezes Sądu Okręgowego w P. był osobą, której dorobku zawodowego i naukowego dotyczył złożony przez Skarżącego wniosek o udzielenie informacji publicznej. Akceptacja stanowiska Skarżącego, w ocenie organu II instancji, oznaczałaby możliwość sparaliżowania działalności organu administracji publicznej poprzez składanie wniosków o udzielenie informacji dotyczących wszystkich jego pracowników. Ocenił także organ odwoławczy, wbrew zarzutom podniesionym w odwołaniu, że organ I instancji nie był zobligowany do wysłuchania wnioskodawcy celem oceny posiadanych przez niego kwalifikacji. Wymogu takiego nie przewidują przepisy rozporządzenia - w odniesieniu do postępowania administracyjnego w przedmiocie ustanowienia biegłym sądowym (w przeciwieństwie do postępowania w sprawie zwolnienia z tej funkcji). W § 12 ust. 2 ustanowiono jedynie, że posiadanie wiadomości specjalnych powinno być wykazane dokumentami lub innymi dowodami. Obowiązek wysłuchania wnioskodawcy, zakładający ustną formę składanych przez niego wyjaśnień, nie wynika również z przewidzianej w art. 10 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym.

Skarżący złożył do WSA skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości. Zarzucił naruszenie następujących przepisów:

– § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych polegające na przedwczesnym podjęciu decyzji o odmowie ustanowienia go biegłym sądowym z uwagi na brak rękojmi należytego wykonywania obowiązków, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy w żaden sposób nie pozwala na stwierdzenie, że jakoby nie dawał rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego,

– art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, sprzecznej z zasadą prawdy obiektywnej, poprzez arbitralne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania przyjęcie, że Skarżący nie daje gwarancji należytego wykonywania obowiązków biegłego,

– art. 8 i 11 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy.

WSA oddalił skargę.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze, WSA stwierdził, że organy obu instancji dokonały wyczerpującej analizy prawnej i faktycznej zarzutów i twierdzeń podniesionych w toku postępowania. WSA podkreślił, że bez żadnych wątpliwości można prześledzić tok rozumowania organu rozstrzygającego wniosek o ustanowienie biegłym sądowym. Brak jest także jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zarówno ustaleń jak i dokonanej oceny organu odwoławczego bazującego na materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. Sąd I instancji zwrócił także uwagę na to, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, wyjaśnił w dostatecznie jasny sposób przesłanki prawne i przyczyny faktyczne uzasadniające odmowę ustanowienia Skarżącego biegłym sądowym wobec uzasadnionych wątpliwości co do spełnienia przez niego przesłanki określonej w § 12 ust. 1 pkt 4 r. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych. Ustalone okoliczności wynikały wprost z treści pism składanych przez Skarżącego w toku postępowania, a nie z zastrzeżeń co do posiadanych przez kandydata wiadomości specjalnych. Odnosząc się zarzutu Skarżącego, WSA wskazał, iż z ustaleń organu I instancji, potwierdzonych przez organ odwoławczy wynikało, że Skarżący spełniał wymagania do ustanowienia biegłym sądowym z punktu widzenia posiadania ponadprzeciętnej wiedzy teoretycznej i przygotowania praktycznego w dziedzinie medycyny o specjalności medycyny ratunkowej. Jednakże § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych wymaga, by wymienione w nim przesłanki w pkt 1-5 spełnione były kumulatywnie. Jedną z przesłanek jest zaś rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego. O jej posiadaniu, bądź nie, stanowią nie tylko przedłożone dokumenty czy opinie zawodowe, ale i inne okoliczności, które mogą dać podstawę do oceny działania, postępowania, zachowania, czy postawy kandydata na biegłego – także w prowadzonej na jego wniosek sprawie administracyjnej. W ocenie WSA, zachowanie Skarżącego jako strony postępowania administracyjnego zostało prawidłowo ocenione jako budzące uzasadnioną wątpliwość w zakresie posiadania rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Emocjonalna reakcja kandydata na biegłego na pismo organu z 9 czerwca 2016 r., którym jest w sprawach biegłych Prezes Sądu Okręgowego w P., podpisane przez wiceprezesa jako jego zastępcę była bowiem nieadekwatna do okoliczności sprawy. Pismo to zmierzało jedynie do wyjaśnienia - powstałych w toku rozpatrywania wniosku z 25 kwietnia 2016 r. - wątpliwości organu i podawało termin oczekiwania na odpowiedź kandydata. Bez względu zatem na jego merytoryczną zasadność, od kandydata należało oczekiwać: albo udzielenia stosownych wyjaśnień albo braku odpowiedzi. Tymczasem w odpowiedzi Skarżącego zarówno w mailu z 13 czerwca 2016 r. i piśmie z 14 czerwca 2016 r. znalazły się treści świadczące o nieadekwatnym do okoliczności sprawy emocjonalnym zachowaniu, kierowanym ad personam, które w konsekwencji – w świetle wymogu posiadania rękojmi - nie licowało z pożądaną postawą kandydata na biegłego. Sąd I instancji, zgodził się z tym, że organ prawidłowo uznał, że przedmiotem postępowania nie były kompetencje Wiceprezesa Sądu Okręgowego w P. ani jego dorobek naukowy, jak i ich ocena w porównaniu z dorobkiem Skarżącego jako kandydata na biegłego. Wykluczone jest bowiem porównywanie osoby reprezentującej organ w postepowaniu administracyjnym z osobą kandydata na biegłego sadowego w zakresie przesłanek wymogów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych. Sąd nie podziela także stanowiska Skarżącego, że nie można na podstawie samej treści pism składanych przez daną osobę ocenić ją jaką niedającą gwarancji należytego wykonywania obowiązków i że taka decyzja jest oparta na subiektywnym odczuciu osoby ją wydającej. W praktyce sądowej – jak wskazał WSA - zdarzało się, że zachowanie biegłego w mowie czy piśmie legło u podstaw jego wykreślenia. Tym bardziej czujny musi pozostać organ przy dokonywaniu ustanowienia kandydata biegłym sądowym. W związku z tym zarzut subiektywnego potraktowania Skarżącego nie znalazł – zdaniem WSA - żadnego potwierdzenia.

Ponadto, WSA podzielił również pogląd wyrażony przez organy obu instancji, że odległość miejsca zamieszkania Skarżącego od sądów okręgu p. o oraz obciążenie pracą zawodową i deklarowana aktywność Skarżącego budzą uzasadnione wątpliwości co do możliwości wywiązywania się z obowiązków biegłego. Nadmiar aktywności przy znacznej odległości wykonywania obowiązków stałego biegłego, uprawniał – w ocenie WSA - organy do negatywnej oceny dyspozycyjności takiego kandydata i prognozowały utrudnienia - z uwagi na czas i koszty dojazdu – w przypadku ewentualnych badań uczestników postępowania czy obiegu akt.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Skarżący, zaskarżając orzeczenie w całości. Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, a także o zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez ustanowienie go biegłym sądowym w dziedzinie medycyna o specjalizacji medycyna ratunkowa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Skarżący zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych przez niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że skoro Skarżący sporządził pisma o określonej treści, to nie można przyjąć, że daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego i należy odmówić mu ustanowienia go biegłym sądowym.

III

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej rozpoznanie na rozprawie, a także o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy kwestii prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2016 roku numer [...] stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że biorąc pod uwagę zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy i dokonując jego oceny Sąd I instancji zasadnie uznał, że organ administracji publicznej trafnie przyjął, że nieuzasadnione, emocjonalne i nieadekwatne do sytuacji zachowanie skarżącego dawało podstawy do przyjęcia, iż skarżący nie spełnia warunku rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego z listy biegłych Sądu Okręgowego w P.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej opisanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Podkreślić należy, że autor skargi kasacyjnej nie zgłosił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, co oznacza, że nie kwestionuje ustalonych w sprawie okoliczności faktycznych stanowiących podstawę do określenia stanu faktycznego sprawy.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przypomnieć należy, że podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga wskazania na czym polegała błędna wykładnia bądź niewłaściwe zastosowanie tego prawa. W pierwszym przypadku należy wykazać, jaką interpretację (rozumienie) przepisu przyjął sąd w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka jest, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, prawidłowa. Naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. gdy stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi przewidzianemu w hipotezie obowiązującej normy prawnej. Strona zobowiązana jest więc do wskazania, dlaczego przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny nie "przystaje" do przepisu, stanowiącego podstawę orzekania. (vide: wyrok NSA z 7 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2434/18). Podstawa kasacyjna określona w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. nie może opierać się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Ustalenia faktyczne nie mogą być kwestionowane poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie. Stosowanie prawa materialnego (subsumcja) ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny jest już ustalony. Natomiast stan faktyczny sprawy jest wynikiem postępowania dowodowego, czyli stosowania przepisów prawa procesowego (vide: wyrok NSA z 28 czerwca 2019 r., sygn. akt I GSK 200/18).

W skardze kasacyjnej jej autor wskazuje na naruszenie przez Sąd I instancji § 12 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 roku w sprawie biegłych sądowych przez niewłaściwe zastosowanie tj. przyjęcie, że skoro skarżący sporządził pisma określonej treści, to nie można przyjąć, że daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego sądowego. W ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji wadliwie zastosował przepis § 12 w/w rozporządzenia, bowiem oparł swoją ocenę na zaakceptowaniu stanowiska organu administracji publicznej, które zostało oparte na analizie treści dwóch pism sporządzonych przez skarżącego. W istocie więc zarzut ten zmierza do odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który stanowił podstawę ustaleń faktycznych stanowiących podstawę faktyczną orzekania w tej sprawie.

Podkreślić także należy, że zarzut skargi kasacyjnej wskazuje na naruszenie przez Sad I instancji § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia w sytuacji, gdy wskazany przepis prawa posiada więcej jednostek redakcyjnych, a podstawę prawną orzekania w niniejszej sprawie stanowił przepis § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych.

W związku z powyższym przypomnieć należy, że w orzecznictwie NSA podkreśla się, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (vide: wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1524/17).

Ponadto należy wskazać, że w orzecznictwie NSA wielokrotnie podnoszono, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. W sytuacji, gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są co do zasady zarzutami bezpodstawnymi (vide: wyrok NSA z dnia 27 września 2019 r., sygn. akt I OSK 3011/17).

Mimo stwierdzonych wad konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, uwzględniając stanowisko zawarte w uchwale Pełnego Składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, należy odnieść się do zgłoszonego zarzutu skargi kasacyjnej.

Tak więc jeżeli chodzi o kluczową w niniejszej sprawie kwestię dawania rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego (objętą treścią § 12 ust.1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych), to należy zauważyć, że Sąd I instancji nie dokonywał w zasadzie wykładni wykraczającej ponad tę, która była przedstawiona w postępowaniu administracyjnym. Zarówno Prezes Sądu Okręgowego w P. jak i Minister Sprawiedliwości zwracali uwagę, że rękojmia należytego wykonywania obowiązków jest definiowana w orzecznictwie sądów administracyjnych jako całokształt cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru jak: prawość, szlachetność, sumienność i bezstronność łącznie. Wskazywano, że wprowadzenie wskazanego kryterium ma służyć zagwarantowaniu odpowiedniego poziomu moralnego i zawodowego biegłego sądowego, jako organu pomocniczego sądu. Ocena spełnienia warunku rękojmi dotyczy prognozowania przyszłych zachowań kandydata do wykonywania obowiązków biegłego, a tych nie sposób wnioskować inaczej, niż z prezentowanej dotychczas przez kandydata postawy etycznej i moralnej, a także sposobu jego postępowania, zwłaszcza oceny wykonywanej dotychczas pracy (vide: wyroki NSA: z 11 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 390/92; z 26 maja 1999 r., sygn. akt II SA 806/ 99; z 27 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 971/08). Ponadto należy wskazać, że Sąd I instancji podkreślił też ten aspekt pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego jakim jest konieczność posiadania zaufania organów wymiaru sprawiedliwości do jego osoby.

W tym stanie rzeczy zdaniem NSA brak jest podstaw aby przy niekwestionowanych okolicznościach faktycznych sprawy uznać, że Sąd I instancji naruszył przepis § 12 ust.1 w/w rozporządzenia w sposób opisany w petitum skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.