Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 września 2004 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich ; o d d a l a s k a r g ę /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak JFS

Składając wniosek z dnia [...] kwietnia 2003 r. o przyznanie uprawnień kombatanckich skarżący E. S. załączył wyciągi z rozkazów dziennych Dowódcy 51 Batalionu Saperów 18 DP z dnia [...].05.1950 r., [...].06.1950r., [...].07.1950r., [...].08.1950r. oraz nr [...], które uzyskał w Centralnym Archiwum Wojskowym, dokumentując w ten sposób pełnienie służby wojskowej w tym Batalionie. Wyjaśnił jednocześnie, iż w ramach wykonywania wymienionych w tych wykazach prac fortyfikacyjnych był przenoszony do różnych miejscowości, ogradzał bunkry drutem kolczastym, zabezpieczał posterunki Milicji Obywatelskiej, przez cały czas był narażony na napady ze strony uzbrojonych band ludzi, nieznanej formacji, ukraińskiej czy polskiej. Wyjaśnił ponadto, że w czasie pełnienia służby wojskowej usuwał miny z pól, ochraniał kwatery, za co otrzymywał jedynie skromne posiłki.

Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwany dalej Kierownikiem Urzędu) działając na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 z późn. zm.) odmówił przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu służby w Ludowym Wojsku Polskim w okresie od [...].10.1949 r. do [...].11.1950 r. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż skarżący wystąpił o przyznanie przedmiotowych uprawnień w oparciu o przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy, lecz nie przedstawił dostatecznych dowodów uzasadniających przyznanie uprawnień z tytułu uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii (w skrócie UPA) oraz grupami Wehrwolfu.

Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wniósł o zmianę decyzji, zarzucając Kierownikowi Urzędu nie rozpatrzenie merytorycznie wniosku, co znalazło jego zdaniem znalazł odbicie w lakonicznym uzasadnieniu decyzji. Skarżący ponownie podniósł, iż w ramach jednostek Wojska Polskiego uczestniczył w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu, co w jego ocenie należycie udokumentował.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 127§3 i 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy o kombatantach (...) utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję, wskazując, że skarżący nie przedstawił żadnych nowych okoliczności faktycznych i prawnych, uzasadniających przyznanie uprawnień. Uwzględniając dokumentację akt sprawy Kierownik Urzędu wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, iż skarżący został powołany do służby wojskowej w Wojsku Polskim od dnia [...].10.1949r. i pełnił ją do dnia [...]11.1950r. w 51 Batalionie Saperów DP, a w nadesłanej z Centralnego Archiwum Woskowego informacji z akt tego Batalionu nie odnaleziono informacji o wydzielaniu grup żołnierzy do zwalczania zbrojnego podziemia.

W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dodatkowo akcentując, że przedstawił dowody na poparcie swoich twierdzeń, bowiem konsekwentnie i stanowczo podtrzymuje swoje stanowisko odnośnie uczestniczenia w walkach z wskazanymi jednostkami, a jego oświadczenie winno zostać uznane za dowód. Skarżący wskazał, iż treść powołanego w decyzji pisma Centralnego Archiwum Wojskowego nie wyklucza uczestniczenia wspomnianego batalionu w tych walkach. Zdaniem, skarżącego za błędne należy uznać skorzystanie przez organ z domniemania z dokumentu, które w tym przypadku działało na jego niekorzyść. Skarżący podkreślił, że obowiązujące przepisy nie uzależniają nabycia praw kombatanckich od wydzielenia grup żołnierzy do zwalczania zbrojnego podziemia, lecz uzależnia nabycie praw kombatanckich od uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego, a w takich walkach on uczestniczył.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, dodatkowo wskazując, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w rozumieniu art. 75§1 k.p.a., dokumentujących prawo do nabycia uprawnień oraz podkreślając, iż po zakończeniu wojny nie służba wojskowa, lecz wyłącznie udział żołnierzy Wojska Polskiego w wymienionych działaniach zbrojnych stanowi podstawę przyznania uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Kierownika Urzędu jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego.

Za chybiony należy uznać zarzut skarżącego, co do braku merytorycznego rozpatrzenia jego wniosku oraz nie uwzględnienia przez organ treści jego oświadczeń dotyczących uczestniczenia w walkach z jednostkami UPA oraz Wehrwolfu. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach (...) Kierownik Urzędu orzeka w tym przedmiocie na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Ciężar dowodu spoczywa więc w tym przypadku na występującym z wnioskiem. Zarówno w złożonym wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich, jak i w ramach postępowania prowadzonego przez ten organ skarżący wskazywał, iż uprawnienia przysługują mu z tytułu służby w Wojsku Polskim, co miało miejsce w okresie od dnia [...].10.1949 r. do dnia [...].11.1950 r. Stąd zasadnie Kierownik Urzędu oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art. 1 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy o kombatantach (...), zgodnie z którym przedmiotowe uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która w okresie po zakończeniu II wojny światowej uczestniczyła w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu. Poza własnymi oświadczeniami skarżący nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż w okresie służby w Wojsku Polskim uczestniczył w walkach z oddziałami UPA oraz z grupami Wehrwolfu. Dowodu takiego nie zawierają również akta administracyjne sprawy, w tym informacja udzielona przez Centralne Archiwum Wojskowe w piśmie z dnia [...].04.2004r. W odpowiedzi na prośbę Kierownika Urzędu o udzielenie informacji dotyczących przebiegu służby wojskowej skarżącego w latach 1949-1950 oraz wyjaśnienia z kim walczył w trakcie jej pełnienia, Centralne Archiwum Wojskowe poinformowało, że w aktach 51 Batalionu Saperów w okresie od października 1949 do listopada 1950r. nie odnaleziono informacji o wydzielaniu grup żołnierzy do zwalczania zbrojnego podziemia. Na tej podstawie organ zasadnie uznał, iż skarżący przez cały okres służby wojskowej miał przydział do wskazanego batalionu, co dodatkowo potwierdza nadesłana przez niego kserokopia książeczki wojskowej seria [...] nr [...], a także, że w czasie pełnienia przez skarżącego służby wojskowej w ramach tego batalionu nie wydzielano grup żołnierzy do zwalczania zbrojnego podziemia oraz, że walk takich batalion ten nie prowadził. Do walki ze zbrojnym podziemiem oraz zbrojnymi organizacjami ukraińskimi i niemieckimi w 1945 r. powołany został bowiem Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW), który był specjalną formacją wojsk (Nowa Encyklopedia Powszechna PWN tom 3 str. 500). Żołnierze powołani do służby w jednostkach Wojska Polskiego nie brali udziału w walkach ze zbrojnym podziemiem oraz wskazanymi organizacjami ukraińskimi czy niemieckimi. W treści pisma Centralnego Archiwum Wojskowego o 51 Batalionie Saperów informacji o prowadzeniu takich walk nie zawarto. Należy przy tym uwzględnić okoliczność, że służbę wojskową skarżący odbywał w latach 1949-1950, a więc w okresie, co do którego w znajdujących się w dyspozycji Centralnego Archiwum Wojskowego aktach 2 Brygady KBW, której dowództwo miało siedzibę w Białymstoku i której działaniom podlegał teren województw północno-wschodnich, gdzie skarżący służył, brak adnotacji o prowadzeniu walk z oddziałami UPA oraz Wehrwolfu (por. pismo Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22.08.1995 r. nr 647).

Do wniosku o przyznanie uprawnień skarżący załączył wyciągi z rozkazów dziennych dowódcy ww. 51 Batalionu Saperów, w których treści w trzech przypadkach odnotowano jego uczestnictwo w pracach fortyfikacyjnych, w jednym przypadku odnotowano powrót do jednostki bez określenia rodzaju wykonanego zadania. Tym samym również treść tych dokumentów nie dokumentuje udziału skarżącego w walkach w ramach wydzielonych jednostek z oddziałami UPA oraz z grupami Wehrwolfu. Jak wyżej wskazano, jedynie udokumentowanie walki z wskazanymi oddziałami i grupami może upoważniać do uzyskania uprawnień kombatanckich przez osoby, które ubiegają się o ich uzyskanie z tytułu pełnienia służby w Wojsku Polskim. Stąd zarzut skargi, dotyczący uzależnienia nabycia uprawnień od uczestniczenia w walkach w jednostkach Wojska Polskiego, należy uznać za chybiony. Wbrew zarzutom skargi dokonana przez Kierownika Urzędu ocena materiału dowodowego w niniejszej sprawie jest więc zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nie nosi cech dowolności. (art. 80 i 107 § 3 kpa). Oznacza to, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Z wymienionych przyczyn, na podstawie art. 151 w zw. z art.120 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlega oddaleniu. Na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, zgodnie z wnioskiem Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 2004 r. oraz wobec nie zażądania przez skarżącego przeprowadzenia rozprawy w zakreślonym przez Sąd terminie, o którym to prawie skarżący został poinformowany pismem z dnia [...].07.2004 r.

/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

FS