Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./, Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2005 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę

Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Komendant Miejski Policji w [...] odmówił A. P. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż zainteresowany wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz z własnością posadowionego na niej budynku mieszkalnego, załączając do wniosku umowę sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego Rep.A nr [...] z dnia [...] r., potwierdzającą nabycie przez wnioskodawcę, w udziale po połowie z K.P. ( konkubiną ), prawa do tej nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...]. Ustawowe prawo policjanta do lokalu mieszkalnego określone zostało w art.88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2002 r. nr 7, poz.58 z późn.zm. ). Zgodnie z tym przepisem, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego ( określonego w art.90 ) w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszalnego oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszalnego stanowiącego odrębną nieruchomość ( art.94 ust.1 ustawy ).

Gramatyczna wykładnia art.88 ust.1 w związku z art.94 ust.1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa. Treść przepisu art.94 ust.1 ustawy według której przedmiotowa pomoc finansowa przysługuje policjantowi w sytuacji określonej tą normą na uzyskanie spółdzielczego lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o pomoc, która umożliwi policjantowi uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Chodzi tu więc o sytuacje, gdy policjant przy wsparciu omawianej pomocy finansowej ma uzyskać lokal w spółdzielni mieszkaniowej, własność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość bądź własność domu jednorodzinnego. Nie może zatem policjant uzyskać tej pomocy finansowej gdy nie jest właścicielem lokalu, a jedynie współwłaścicielem.

Istota współwłasności polega bowiem na tym, że własność rzeczy przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie (art.195 Kc), co przede wszystkim znaczy, że żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją własność. Wynika z tego, że przy tego rodzaju współwłasności pomoc finansowa określona w art.94 ust.1 ustawy nie może być przyznana funkcjonariuszowi będącemu jednym ze współwłaścicieli, gdyż pomoc ta może być udzielona tylko na rzecz (lokal, dom), której funkcjonariusz jest właścicielem, a przy współwłasności przyznanie pomocy o jakiej mówi cytowany przepis stanowiłoby w istocie finansowanie ze środków resortowych również osób trzecich.

Z analizy złożonego wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej wynika, że A.P. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego w [...] przy ul. [...]. Dom ten nabył w udziale po połowie z K.P. – osobą nie będącą członkiem rodziny policjanta w rozumieniu art.89 ustawy o Policji.

Od decyzji tej odwołał się A.P. podnosząc, iż w dołączonym do wniosku akcie notarialnym jest wyraźnie stwierdzone, że jest jedynym prawnym właścicielem 50% wartości posiadłości i nikt bez jego wiedzy i zgody nie może nią dysponować. Tym samym jego połowa stanowi odrębne gospodarstwo domowe, co można sprawdzić w zeznaniach podatkowych, gdzie rozlicza się sam, a nie wspólnie z jakąkolwiek inną osobą. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono niezgodnie ze złożonym wnioskiem, że chce wyłudzić pieniądze na rzecz osób trzecich ze środków resortowych. Jest to stwierdzenie błędne i wręcz obraźliwe. Po pierwsze we wniosku odwołujący się wpisał tylko siebie i córkę N.P., a żadna z tych osób nie jest "trzecia". Po drugie jako właściciel 50% posiadłości w związku z zakupem nieruchomości poniósł koszty w kwocie około [...] zł, które faktycznie będą wyższe z uwagi na zaciągnięty kredyt. Po trzecie K.P. jest pracownikiem resortu- pracownik cywilny zatrudniony w Komendzie Miejskiej Policji w [...].

Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], po rozpatrzeniu odwołania A.P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podtrzymał prezentowaną przez organ I instancji wykładnię obowiązujących przepisów art.88 i 94 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz.U. z 2002 r. nr 7, poz.58 z późn.zm. ), tym samym uznając zapadłe rozstrzygnięcie za prawidłowe.

Ponadto odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśnił, iż skarżący błędnie interpretuje definicję współwłasności. We wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest jakiejkolwiek informacji dotyczącej córki N.P., nie mniej jednak fakt ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Powyższa decyzja została przez A.P. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja w sposób dostateczny nie wyjaśniła mu podnoszonych w odwołaniu przesłanek. Podtrzymał swoje twierdzenie, iż jest jedynym prawnym właścicielem 50% wartości posiadłości. Podniósł, że jego zarobki nie pozwoliły mu na indywidualny zakup mieszkania. W decyzji organu I instancji stwierdzono, że chce wyłudzić pieniądze na rzecz osób trzecich, co jest niezgodne ze złożonym wnioskiem. Kwestię tę podtrzymano w zaskarżonej decyzji, nie odnosząc się w najmniejszym nawet stopniu do następujących faktów - jako prawny właściciel 50% posiadłości poniósł koszty związane z ceną nieruchomości, opłatami ponoszonymi przy jej zakupie oraz zaciągnięciem kredytu.

Skarżący wniósł również by Sąd zbadał prawidłowość stanowiska organów we wcześniejszym, prowadzonym w [...] r. postępowaniu dotyczącym pomocy finansowej za brak lokalu mieszkalnego, a także w aktualnie postępowaniu dotyczącym pomocy finansowej na remont lokalu mieszkalnego. Zdaniem skarżącego jest to swobodna manipulacja przepisami mająca na celu robienie oszczędności na osobach najniżej uposażonych.

Skarżący wniósł o wskazanie przez Sąd jaką pomoc pracodawca winien mu wypłacić uwzględniając także okres ostatnich trzech lat, w trakcie których takiej pomocy nie otrzymywał.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i dodał, iż K. P. nie jest funkcjonariuszem Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Ustawa z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2000 r. Nr 7, poz. 58) w art. 88 ust. 1 stanowi - co do zasady - że "policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych". Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności przydział lokalu mieszkalnego, prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (art. 91 ust. 1 ustawy) oraz prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Gramatyczna wykładnia art. 88 ust. 1 w związku z art. 92 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że przysługujące policjantowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane w pierwszym rzędzie przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny lub pomoc finansowa, o których wyżej mowa.

Powołany wyżej art. 88 ust. 1 jest funkcjonalnie powiązany z treścią art. 90 ustawy, który nakłada na Ministra Spraw Wewnętrznych obowiązek utrzymania określonego tym przepisem zasobu mieszkaniowego przeznaczonego na lokale mieszkalne dla policjantów.

Treść przepisu art. 94 ust. 1 ustawy, według której przedmiotowa pomoc finansowa przysługuje policjantowi w sytuacji określonej tą normą na uzyskanie spółdzielczego lokalu mieszkalnego, lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego, wyraźnie wskazuje, że chodzi tu o pomoc, która ma umożliwić policjantowi uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Chodzi tu więc o sytuacje, gdy policjant przy wsparciu omawianej pomocy finansowej ma uzyskać lokal w spółdzielni mieszkaniowej, własność lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość bądź własność domu jednorodzinnego.

Nie może zatem policjant uzyskać tej pomocy finansowej w sytuacji - jak w niniejszej sprawie - gdy nie jest on właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość lub domu jednorodzinnego, a jedynie współwłaścicielem w częściach ułamkowych. Istota współwłasności w częściach ułamkowych - a z taką mamy do czynienia w przypadku skarżącego - polega bowiem na tym, że własność rzeczy przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie (art. 195 kc), co przede wszystkim znaczy, że żaden w nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją wyłączną własność. Każdy z współwłaścicieli ma "idealną" część niepodzielnej rzeczy, rachunkowy ułamek tej rzeczy określony jako udział współwłaściciela.

Wspólne prawo własności nie podlega podziałowi, który by rozdzielał je, według jakichkolwiek kryteriów, na odrębne, rozłączne uprawnienia współwłaścicieli. W szczególności żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje odrębne, a zarazem wyłączne (skuteczne erga omnes i erga partes) prawo podmiotowe do wydzielonej fizycznie części rzeczy. Na zewnątrz współwłasność przedstawia się jako jedno wspólne prawo własności, stanowiące zespolenie udziałów we współwłasności.

Wynika z tego, że przy tego rodzaju współwłasności pomoc finansowa określona w ww. art. 94 ust. 1 ustawy nie może być przyznana funkcjonariuszowi będącemu jednym ze współwłaścicieli, gdyż pomoc ta może być udzielona tylko na rzecz (lokal, dom), której funkcjonariusz jest właścicielem, a przy współwłasności przyznanie pomocy, o jakiej mówi cytowany przepis stanowiłoby w istocie finansowanie ze środków resortowych oprócz policjanta również pozostałych współwłaścicieli, a jak wykazano pomoc finansowa, o jakiej stanowi art. 94 ust. 1 jest zastępczą formą realizacji prawa policjanta do przysługującego mu lokalu mieszkalnego, a jej celem jest pomóc policjantowi w realizacji tego prawa poprzez uzyskanie przez niego we własnym zakresie, ale przy wsparciu pracodawcy odpowiedniego lokalu lub domu jednorodzinnego.

Organy Policji rozpatrując sprawę przyznania skarżącemu pomocy finansowej w swoich decyzjach przedstawiły powody dla których nie znalazły podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku skarżącego, starając się wyjaśnić skomplikowaną istotę współwłasności. Nie można się zgodzić z zarzutem skarżącego, że został posądzony o chęć wyłudzenia pomocy finansowej, gdyż stwierdzenie, że "przy współwłasności przyznanie pomocy o jakiej mówi cytowany przepis stanowiłoby w istocie finansowanie ze środków resortowych również osób trzecich" miało jedynie przybliżyć pojęcie współwłasności.

Jak na wstępie niniejszego uzasadnienia podkreślono, do kompetencji Sądu należy badanie legalności zaskarżonej decyzji, przy czym skargę można wnieść do Sądu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie ( art.52-53 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, w tym przypadku w sprawie zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania skarżącemu pomocy finansowej na uzyskanie prawa użytkowania wieczystego działki i do jego kompetencji w tym postępowaniu nie należą sprawy związane z wydanymi przed laty decyzjami ani też, sprawy związane z przyznaniem równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...], na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.