Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 24 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Po 209/16 w zakresie odmowy wstrzymania zaskarżonej wykonania decyzji w sprawie ze skargi W. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 24 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Po 209/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. odmówił W. Spółce z o.o. w W. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] grudnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry w wysokości 12.000 zł.

W ocenie Sądu strona nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. We wniosku spółka jedynie ogólnikowo stwierdziła, że istnieje wysokie ryzyko utraty płynności finansowej przez skarżącą oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji.

Przedłożony przez spółkę dokument - rachunek zysków i strat za okres 3 lipca 2014 r. do 31 maja 2015 r. nie świadczy o utracie przez skarżącą płynności finansowej. Z analizy załączonego dokumentu wynika, że Spółka uzyskała w podanym okresie przychód z podstawowej działalności w kwocie 1.930.240,45 zł. Koszty podstawowej działalności operacyjnej kształtowały się natomiast na poziomie 2.247.133,23 zł, w tym pozostałe koszty - z wyłączeniem amortyzacji (182.709,67 zł), zużycia materiałów i energii (15.984,90 zł) oraz wynagrodzenia, ubezpieczenia i innych świadczeń (61.222,28 zł) wyniosły 1.987.216,38 zł. WSA uznał, że spółka nie podjęła próby ograniczenia ponoszonych kosztów, mimo że toczą się liczne postępowania.

Zdaniem Sądu I instancji skarżąca nie załączyła żadnego dokumentu uwiarygodniającego jej twierdzenia o poniesionej w 2013 r. stracie, jak również o dochodzie uzyskanym w 2014 r.

WSA uznał, że wykazywana przez wnioskodawczynię strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Ponadto WSA uznał, że rodzaj obowiązku nałożonego na skarżącą, tj. zapłata kary pieniężnej, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne.

Wobec tego w ocenie Sadu skarżąca nie wykazała zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła spółka, wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w P., a także o zasądzenie kosztów postępowania procesowego.

Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Skarżąca stwierdziła, że istnieje wysokie ryzyko utraty przez nią płynności finansowej i wyrządzenie znacznej szkody na skutek ewentualnego wykonania zaskarżonej decyzji, co może doprowadzić do dalej idących negatywnych skutków.

Zdaniem pełnomocnika spółki szkoda wyrządzona poprzez wyegzekwowanie kary pieniężnej nie będzie możliwa do wynagrodzenia w obliczy jawnego zachwiania stabilności i płynności finansowej skarżącej.

Ponadto, pełnomocnik skarżącej uznał, że wykonanie decyzji spowoduje negatywne skutki w stosunku do skarżącego i jego rodziny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W ocenie NSA Sąd I instancji uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, bowiem skarżąca spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie twierdzeń zawartych w tym wniosku, ani nie udokumentowała swojej aktualnej sytuacji majątkowej. Brak dokumentów uniemożliwił WSA dokonanie oceny, czy w istocie skarżącej grozi niewypłacalność i spirala zadłużenia, którymi uzasadniła swój wniosek.

Ponadto, Sąd I instancji słusznie uznał, że wykonanie aktu administracyjnego nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w takim akcie należności ma charakter odwracalny (tak też postanowienie NSA z dnia 16 października 2015 r., II GZ 587/15). W przypadku uchylenia zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. To strona - chcąc skorzystać z wyjątku od zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu - powinna wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przedstawić sądowi nie tylko argumenty, ale i stosowne dokumenty na ich poparcie, wskazujące że w sprawie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd administracyjny nie ma natomiast instrumentów prawnych do samodzielnego ustalania sytuacji majątkowej strony, które to ustalenie jest niezbędne przy ocenie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może spowodować w danym przypadku skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak też postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r., II GZ 755/15).

W dacie wydania orzeczenia Sądu I instancji w aktach niniejszej sprawy nie było dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w P., że wykonanie tej decyzji (tj. uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł) przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej spółki. W szczególności, strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową. Bez tego rodzaju dokumentacji Sąd I instancji nie mógł rzetelnie ocenić, czy w kontekście aktualnej sytuacji finansowej strony wykonanie zaskarżonej może doprowadzić do wyrządzenia jej szkody, która byłaby znaczna lub może spowodować skutki, które byłyby nieodwracalne. Takiej oceny nie może dokonać również Naczelny Sąd Administracyjny albowiem ww. dokumenty nie zostały przedłożone do zażalenia.

Zdaniem NSA niezrozumiałe są również zawarte w zażaleniu argumenty dot. sytuacji "skarżącego i jego rodziny", skoro stroną w niniejszej sprawie jest spółka z o.o., a nie osoba fizyczna.

Wobec powyższego NSA uznał za prawidłowe postanowienie WSA odmawiające skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji, z uwagi na niewskazanie spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.