Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2493/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz A. Sp. z o.o. w W. 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2493/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR [...] z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2014 r.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] maja 2012 r. B. Sp. z o.o. złożyła do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Następnie na wniosek spółki Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawiesił postępowanie w tej sprawie.

W dniu [...] czerwca 2014 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. jako następca prawny B. Sp. z o.o. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku następstwa prawnego na rok 2012.

W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z siedzibą w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 123 § 1 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie z wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania kolejnej płatności rolnośrodowiskowej.

A. Sp. z o.o. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając m.in., że zostało ono wydane przez organ niewłaściwy miejscowo.

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu organ powołał się na treść § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm.) i stwierdził, że ze względu na siedzibę A. Sp. z o.o. w W. właściwym do rozpoznania wniosku tej spółki jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR [...] z siedzibą w W.

W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Sp. z o.o. ponownie podniosła zarzut wydania postanowienia przez organ niewłaściwy miejscowo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 listopada 2015 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z § 22 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez wnioskodawcę. Z kolei w myśl § 17 ust. 2 rozporządzenia, wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd I instancji zgodził się ze skarżącą, że w sprawie nie procedował organ właściwy miejscowo, bowiem § 22 ust. 8 rozporządzenia stanowi lex specialis do unormowania § 17 ust. 2 rozporządzenia.

Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie złożył od wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 2493/15 skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Organ wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Organ zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie § 22 ust. 8 i § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., poprzez przyjęcie, że w przypadku złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy, do dalszego rozpoznania sprawy w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej właściwy jest w każdym przypadku organ ARiMR wskazany zgodnie z przepisem § 22 ust. 8 rozporządzenia, podczas gdy za prawidłowe należy przyjąć, iż w takiej sytuacji organ ARiMR wskazany zgodnie z przepisem § 22 ust. 8 będzie każdorazowo właściwy do przyjęcia wniosku transferowego, natomiast organ ARiMR właściwy do dalszego rozpoznania sprawy wyznacza przepis § 17 ust. 2 rozporządzenia.

Ponadto organ postawił zarzut naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. § 17 ust. 2 w zw. z § 22 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., poprzez uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów o właściwości miejscowej organu powołanego do rozpoznania sprawy w przypadku złożenia wniosku transferowego, podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, gdyż organ ARiMR wskazany zgodnie z § 22 ust. 8 rozporządzenia jest właściwy do przyjęcia wniosku transferowego, natomiast do dalszego rozpoznania sprawy właściwy jest organ ARiMR wyznaczony zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do podjęcia błędnego rozstrzygnięcia w sprawie i bezpodstawnego zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.,

2. art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., polegające na błędnej ocenie w zakresie legalności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2015 r. i uchyleniu tego postanowienia z uwagi na uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów regulujących właściwość miejscową organów mających zastosowanie w przypadku złożenia wniosku transferowego, podczas gdy do takiego naruszenia nie doszło, a co za tym idzie brak było podstaw do uznania, iż postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa i zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że pierwszeństwo stosowania normy prawnej wynikającej z przepisu § 22 ust. 8 rozporządzenia ogranicza się do wskazania organu właściwego do przyjęcia wniosku transferowego, natomiast nie obejmuje dyspozycji normy prawnej zawartej w przepisie § 17 ust. 2 w zakresie wskazania organu właściwego do dalszego procedowania w sprawie.

W ocenie organu, skoro dalsze postępowanie toczy się wyłącznie z udziałem nowego podmiotu, to przyjmując racjonalność ustawodawcy, nie można uznać, że po złożeniu wniosku transferowego właściwy miejscowo do dalszego rozpoznania sprawy pozostanie w każdej sytuacji organ wyznaczony wcześniej z uwagi na miejsce zamieszkania lub siedzibę pierwotnego wnioskodawcy, który w sensie prawnym przestał istnieć.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ zarzucił Sądowi I instancji nieprawidłowe uznanie, że w rozpoznawanej sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane przez niewłaściwy organ, a w konsekwencji niezasadne uchylenie tego postanowienia oraz utrzymującego je w mocy postanowienia organu odwoławczego. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, właściwość organu do rozpoznania sprawy z wniosku następcy prawnego o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej, powinna być ustalona ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę następcy prawnego. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić, bowiem – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – stoi ono w sprzeczności z jednoznacznym brzmieniem przepisów regulujących właściwość organów w takich sprawach.

Po pierwsze, należy zauważyć, że w myśl art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r., poz. 1856), właściwym w sprawach dotyczących przyznawania pomocy w drodze decyzji administracyjnej, w przypadku programu rolnośrodowiskowego, jest kierownik biura powiatowego Agencji. Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy, zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Podstawowym przepisem rozporządzenia określającym właściwość miejscową organów do rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej jest

§ 17 ust. 2, w myśl którego wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika. Z kolei zgodnie z § 22 ust. 8 rozporządzenia, wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przez wnioskodawcę. Należy zwrócić uwagę, że obydwa przytoczone przepisy, określając właściwość miejscową organu, czynią to poprzez wskazanie organu, do którego należy złożyć wniosek. W konsekwencji organ, do którego został złożony wniosek, jest organem właściwym do jego rozpoznania i dalszego prowadzenia sprawy. Dotyczy to zarówno samego wniosku o przyznanie płatności (§ 17 ust. 2), jak i wniosku o wstąpienie do postępowania (§ 22 ust. 8). Z przepisów rozporządzenia w żaden sposób nie wynika natomiast, jak twierdzi organ w skardze kasacyjnej, że organ, do którego składa się wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania, jest właściwy jedynie do "przyjęcia wniosku", a nie do dalszego prowadzenia sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza zatem, że skoro wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania składa się do tego organu, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, to oznacza, że ten organ jest również właściwy do rozpoznania złożonego wniosku, co prawidłowo stwierdził Sąd I instancji. W konsekwencji zarzuty skargi kasacyjnej, zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego, okazały się niezasadne.

Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.).