drukuj    zapisz    Powrót do listy

6209 Inne o symbolu podstawowym 620 6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym), Samorząd terytorialny, Zarząd Powiatu, Oddalono skargę, III SA/Gd 205/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-01-20, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III SA/Gd 205/21 - Wyrok WSA w Gdańsku

Data orzeczenia
2022-01-20 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/
Jacek Hyla /przewodniczący/
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
I OSK 893/22 - Wyrok NSA z 2024-02-27
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1876 art. 122 ust. 1
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Protokolant: Specjalista Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia 25 listopada 2020 r., nr [...] w sprawie zatrudnienia Dyrektora Domu Pomocy Społecznej [...] oddala skargę.

Uzasadnienie

Wojewoda wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na – podjętą na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 920 ze zm. - dalej jako "u.s.p.") w zw. z art. 112 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 - dalej jako "u.p.s.") - uchwałę Nr [...] Zarządu Powiatu S. z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie zatrudnienia Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. (zwaną dalej także "zaskarżoną uchwałą").

W § 1 zaskarżonej uchwały wskazano, że z dniem 1 grudnia 2020 r., po zasięgnięciu opinii Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S., na stanowisko dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. na czas nieokreślony w pełnym wymiarze czasu pracy, zatrudniona została B. G.

Wojewoda zaskarżył wskazaną uchwałę w całości i wniósł o stwierdzenie jej nieważności podnosząc zarzuty naruszenia art. 122 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 u.p.s.

W skardze wskazano, że zgodnie z art. 122 ust. 1 u.p.s. osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej. W ocenie Wojewody B. G. została zaś zatrudniona na stanowisku dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. pomimo nieposiadania wymaganego przez ww. przepis stażu pracy w pomocy społecznej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 11 grudnia 2020 r. wpłynęło do Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego pismo Wicestarosty Powiatu S. z dnia 8 grudnia 2020 r. (nr [...]) informujące, że na mocy uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu S. z dnia 25 listopada 2020 r. została odwołana ze stanowiska dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. – I. M., zaś z dniem 1 grudnia 2020 r. na mocy uchwały Nr [...] Zarządu Powiatu S. z dnia 25 listopada 2020 r. została zatrudniona na stanowisko dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. B. G. na czas nieokreślony. W załączeniu przekazane zostały dwie ww. uchwały Zarządu Powiatu S.

W związku z powyższym pismem z dnia 31 grudnia 2020 r. Wojewoda wystąpił do Starosty Powiatu S. o przekazanie informacji o posiadanych przez B. G. kwalifikacjach wraz z kopią dokumentacji potwierdzającej spełnienie wymogów określonych w art. 122 ust. 1 u.p.s.

W odpowiedzi Starosta Powiatu S. przekazał pismem z dnia 11 stycznia 2021 r. (nr [...]) dokumentację dotyczącą kwalifikacji i stażu pracy B. G.

W ocenie Wojewody z złączonej dokumentacji wynika, że B. G. ukończyła [...] Akademię Pedagogiczną w S. na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym na kierunku geografia w zakresie turystyki; uzyskała specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej w ramach szkolenia specjalizacyjnego oraz ukończyła studia podyplomowe na Uniwersytecie [...] o specjalności psychologia sportu. Dołączono też opinię, wydaną zgodnie z art. 112 ust. 7 u.p.s. przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S. w sprawie zatrudnienia B. G. na stanowisku dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. Wymieniony dokument został opatrzony opinią radcy prawnego, w którego ocenie B. G. spełniała wymóg doświadczenia i stażu pracy w pomocy społecznej. Przedłożone zostały również referencje dla B. G. wystawione przez Prezesa Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" w S. Zgodnie z powyższymi B. G. aktywnie współpracowała w latach 2014-2018 ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" na rzecz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi będących wychowankami Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w S. Współpraca ta dotyczyła szeroko pojętego doradztwa w zakresie hipoterapii. Doświadczenie B. G. we współpracy ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" sprowadza się do wielokrotnego odwiedzania Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w S. w celu zachęcania podopiecznych do aktywności w zakresie hipoterapii i prowadzenia zajęć "zoo terapeutycznych", które poszerzały wiedzę z zakresu ekologii i ochrony zwierząt oraz doradztwa Stowarzyszeniu w pisaniu programów z zakresu hipoterapii w celu pozyskania środków na ten cel.

W ocenie Wojewody dokonanej na podstawie nadesłanych dokumentów B. G. nie posiada 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej, wymaganego przez art. 122 ust. 1 u.p.s., bowiem przedstawiona przez Starostę Powiatu S. współpraca ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" nie może być traktowana jako praca w pomocy społecznej, gdyż nie było to świadczenie pracy w podmiocie bezpośrednio związanym z wykonywaniem pracy w oparciu o ustawę o pomocy społecznej. Prowadzenie terapii i doradztwo w zakresie hipoterapii nie stanowi pracy w oparciu o zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Jak wskazano w orzecznictwie (zob. wyroki WSA: w Kielcach z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 127/17; we Wrocławiu z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 428/09; w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 206/16), pojęcie "staż pracy w pomocy społecznej" oznacza okres zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, których katalog zawarto w art. 6 pkt 5 u.p.s. (regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych, dom pomocy społecznej, placówka specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej) oraz pracę w organizacjach pozarządowych działających w obszarze pomocy społecznej, czy też pracę w wydziale polityki społecznej urzędu wojewódzkiego. Ponadto, przez "staż pracy w pomocy społecznej" należy rozumieć świadczenie pracy, czy to na podstawie umowy o pracę czy też umowy cywilnoprawnej, jednak mając na uwadze cel w jakim powyższy wymóg ustawodawca wprowadził, praca ta winna charakteryzować się pewnym natężeniem, częstotliwością wykonywania, pozwalającymi zapoznać się z charakterem pracy, zadaniami jakie wykonują jednostki organizacyjne pomocy społecznej oraz umożliwić nabycie określonego doświadczenia niezbędnego do kierowanie pracą tych jednostek.

Powyższych wymogów miejsca i formy pracy (w pomocy społecznej) - zdaniem Wojewody - nie spełnia, wynikająca z referencji przedstawionych przez Starostę Powiatu S., współpraca B. G. w latach 2014-2018 ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" w S. na rzecz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi będących wychowankami Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w S. Stowarzyszenie nie było organizacją pozarządową działającą w obszarze pomocy społecznej, a współpraca B. G. nie była świadczeniem pracy, czy to na podstawie umowy o pracę czy też umowy cywilnoprawnej.

W odpowiedzi na skargę Zarząd powiatu S. w pierwszej kolejności wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") z uwagi na brak legitymacji Wojewody do jej wniesienia. W tym zakresie wskazano, że Wojewoda nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu wskazanej uchwały, o którym mowa w art. 50 p.p.s.a., natomiast działając jako organ nadzoru Wojewoda może co prawda zaskarżać uchwały w trybie art. 81 u.s.p., wnosząc o stwierdzenie ich nieważności przez sąd administracyjny, jednak w ocenie strony ta możliwość nie może mieć zastosowania do uchwał zarządu. Przepisy są bowiem tak skonstruowane, że dają uprawnienie do badania legalności wyłącznie uchwał przedkładanych wojewodzie. W myśl art. 78 u.s.p. starosta zobowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia. Uchwały organów powiatu w sprawie wydania przepisów porządkowych podlegają przekazaniu w ciągu dwóch dni od ich podjęcia. Skoro więc normy prawne nie wprowadzają obowiązku przedkładania uchwał zarządu, to wyłączona jest ich kontrola.

W przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi Zarząd Powiatu S. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ przypomniał, że zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono w skardze naruszenie art. 122 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 1 u.p.s. z uwagi na to, że Zarząd Powiatu błędnie bowiem ocenił spełnianie przez kandydatkę na stanowisko Domu Pomocy Społecznej w R. warunku co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej wymaganego w art. 122 ust. 1 u.p.s., gdyż – jak uznał Wojewoda - doświadczenie kandydatki nie było świadczeniem pracy bezpośrednio w podmiocie związanym z wykonywaniem pracy i zadań określonych w ustawie o pomocy społecznej.

Zarząd Powiatu S. nie zgodził się z zaprezentowanym w skardze stanowiskiem Wojewody wskazując, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji legalnej pojęcia "staż pracy w pomocy społecznej" (nie nadano temu pojęciu znaczenia normatywnego). Gdyby zamiarem ustawodawcy było ograniczenie zakresu pojęciowego tylko do formalnego zatrudnienia, jak to interpretuje skarżący, to znalazłoby to wyraz w wyraźnym i jednoznacznym zapisie ustawy. Skoro zaś ustawodawca zaniechał ograniczenia pojęcia zatrudnienia do enumeratywnego wymienienia stosunków cywilnoprawnych, to należy uznać, że dopuszczał każdą formę realizowania pomocy społecznej i doświadczenie w takim podmiocie. W judykaturze ugruntowane są poglądy, że doświadczenie w rozumieniu art. 122 ust. 1 u.p.s. może być zdobyte w formie wolontariatu, o ile czas poświęcony na te zajęcia pozwolił zapoznać się z charakterem pracy, zadaniami, jakie wykonują jednostki pomocy społecznej (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Go 206/16; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1824/17). W pierwszym z przywołanych orzeczeń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyraźnie położył nacisk na faktyczne doświadczenie, rozróżniając wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej na stanowisku urzędniczym od świadczenia pracy pozwalającego zdobyć realne, bezpośrednie doświadczenie, tj. takie, które odpowiada wymogom art. 122 ust. 1 u.p.s. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyroku jednoznacznie wypowiedział się, że art. 122 ust. 1 u.p.s. nie wyklucza zaliczenia na poczet wymaganego stażu pracy współpracy w ramach wolontariatu. Podobnie przedstawiciele nauki prawa stoją na stanowisku, że intencją ustawodawcy było zapewnienie, by zajęcie stanowiska kierowniczego było poprzedzone 3-letnim praktycznym wykonywaniem pracy w sferze pomocy publicznej, a przykładowo za takie doświadczenie uznano pracę w warsztacie terapii zajęciowej (zob. W. Maciejko, Pracownik warsztatu terapii zajęciowej jako pracownik pomocy społecznej, Służba Pracownicza 2009/4/7-8). Jak z powyższego wynika ratio legis tego przepisu było zapewnienie, by osoby powoływane na stanowiska kierownicze legitymowały się realnym doświadczeniem zawodowym, były praktykami (W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz, Warszawa 2008, s. 428-429; I. Sierpowska, Pomoc społeczna; Komentarz, Wyd. V; LEX).

W związku z powyższym Zarząd Powiatu stwierdził, że "doświadczenia" w rozumieniu art. 122 ust. 1 u.p.s. nie należy ograniczać tylko i wyłącznie do aktywności zawodowej w ramach jednostek organizacyjnych pomocy społecznej określonych w art. 6 pkt 5 u.p.s., ponieważ ustawodawca nie odwołał się do zawartej tam definicji. Ustawowa definicja pomocy społecznej ma charakter przedmiotowy odwołuje się bowiem do rodzaju i celu aktywności państwa tj. umożliwienia osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Nadto w ustępie 2 tego artykułu przewidziano, że pomoc organizują organy administracji rządowej i samorządowej we współdziałaniu z podmiotami niepublicznymi. Istotą pojęcia pomocy społecznej jest interwencja przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek: wystąpienia trudnej sytuacji życiowej i niemożliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Praktyka tego rodzaju winna być zakwalifikowana jako spełniająca obligatoryjną przesłankę doświadczenia z art. 122 ust. 1 u.p.s. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2019 r. (sygn. akt I OSK 3607/18) nie miał wątpliwości, że praktyka w charakterze wolontariusza w stowarzyszeniu wypełnia dyspozycję art. 122 ust. 1 u.p.s., aprobując doświadczenie w udzielaniu wsparcia w postaci pomocy psychologicznej, terapii osób uzależnionych opuszczających zakłady karne, wsparcia tych osób w powrocie do społeczeństwa.

Z dokumentacji postępowania kwalifikacyjnego wynika, że wybrana zaskarżoną uchwałą kandydatka pracowała z wychowankami Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w S., współpracowała z "Fundacją [...]" działała na rzecz Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]", prowadziła zajęcia zoo-terapeutyczne, a powyższe okoliczności weryfikowano podczas rozmowy kwalifikacyjnej, czemu dano wyraz w pozytywnej opinii stwierdzającej spełnienie przesłanek formalnych z art. 122 ust. 1 u.s.p. Z dokumentacji postępowania, w szczególności z protokołu rozmowy z kandydatką, wynika, iż organ analizował kwestie posiadanego przez kandydatkę doświadczenia, jego rodzaju, stosunku prawnego łączącego kandydatkę z podmiotami, na rzecz których praca była wykonywana, a także realnego czasu poświęconego na ten rodzaj aktywności. Uzyskane informacje zostały poddane ocenie radcy prawnego, który nie znalazł zastrzeżeń formalno-prawnych co do przesłanek zatrudnienia kandydatki w charakterze dyrektora domu pomocy społecznej. Wojewoda zaniechał natomiast dokładnego zweryfikowania przesłanek wydania opinii, nie żądał wyjaśnień, nie przeprowadził czynności kontrolnych, co stanowi istotę ustawowych uprawnień i obowiązków organu nadzoru. Analizując dokumenty dostrzegł tylko jedną z kilku opisanych w opiniach aktywności wybranej kandydatki, dlatego żądanie stwierdzenia nieważności uchwały jest tym samym przedwczesne i bezpodstawne.

Podsumowując powyższe wskazano, że Wojewoda dokonał błędnej wykładni art. 122 ust. 1 u.p.s., co w konsekwencji prowadziło do błędnego procesu subsumpcji tj. uznania, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (czyli akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała Zarządu Powiatu S., podjęta - na podstawie art. 32 ust. 2 pkt 5 u.s.p. w zw. z art. 112 ust. 7 u.p.s. – w przedmiocie zatrudnienia dyrektora domu pomocy społecznej, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., a zatem podlega kognicji sądu administracyjnego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2013 r, sygn. akt IV SA/Wr 401/13).

W pierwszej kolejności – odnosząc się do wniosku Zarządu Powiatu o odrzucenie niniejszej skargi z uwagi na brak po stronie skarżącego Wojewody interesu prawnego (legitymacji skargowej) – stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5 tego przepisu.

Z treści art. 76 ust. 1 u.s.p. wynika, że wojewoda obok Prezesa Rady Ministrów, jest organem nadzoru nad działalnością powiatu, z wyłączeniem spraw finansowych, w których nadzór ten sprawuje regionalna izba obrachunkowa. Zgodnie z art. 79 ust. 1 u.s.p. uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia. Stosownie zaś do treści art. 80 ust. 1 u.s.p., po upływie terminu, o którym mowa w art. 79 ust. 1, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu powiatu i w tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Kompetencja do wniesienia w niniejszej sprawie przez Wojewodę skargi wynika zatem z art. 81 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 1 u.s.p., gdyż wojewoda jako organ nadzoru nad działalnością powiatu, jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na uchwałę zarządu powiatu w sprawie zatrudnienia kierownika jednostki organizacyjnej powiatu.

Przechodząc do merytorycznych rozważań wskazać należy, iż skarga Wojewody nie jest zasadna.

Przedmiotem skargi Wojewody jest uchwała Zarządu Powiatu S. z dnia 25 listopada 2020 r. w sprawie zatrudnienia Dyrektora Domu Pomocy Społecznej w R. w osobie B. G.

Zdaniem organu nadzoru zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza art. 122 ust. 1 u.p.s. z powodu braku spełnienia przez zatrudnioną na stanowisku Dyrektora DPS w R. B. G. wymogu posiadania przez nią co najmniej 3-letniego stażu pracy z uwagi na to, że współpraca ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" w S. na rzecz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi będących wychowankami Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego w S. nie może być traktowana jako praca w pomocy społecznej, gdyż nie stanowiła ona świadczenia pracy w podmiocie bezpośrednio związanym z wykonywaniem pracy w oparciu o ustawę o pomocy społecznej, bowiem ww. Stowarzyszenie nie było organizacją pozarządową działającą w obszarze pomocy społecznej, a ponadto wskazana współpraca B. G. nie była świadczeniem pracy czy to na podstawie umowy o pracę czy też umowy cywilnoprawnej.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 122 ust. 1 u.p.s., osoby kierujące jednostkami organizacyjnymi pomocy społecznej są obowiązane spełnić łącznie następujące kryteria: posiadać co najmniej 3-letni staż pracy w pomocy społecznej oraz specjalizację z zakresu organizacji pomocy społecznej.

W piśmiennictwie i judykaturze wskazuje się, że pojęcie "stażu pracy w pomocy społecznej" należy pojmować w sposób szeroki, bynajmniej nie odnoszący się ściśle do świadczenia pracy w ramach stosunku zatrudnienia i jedynie na podstawie umowy o pracę czy umowy cywilnoprawnej, a także wyłącznie w we wskazanych w art. 6 pkt 5 u.p.s. jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej (tj. regionalnym ośrodku polityki społecznej, powiatowym centrum pomocy rodzinie, ośrodku pomocy społecznej, centrum usług społecznych, domu pomocy społecznej, placówce specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodku wsparcia czy ośrodku interwencji kryzysowej). Podnosi się, że ustawodawca nie definiując "pomocy społecznej" ani "stażu pracy" nie przypadkowo lecz celowo zastosował taki zabieg legislacyjny, który wyklucza wykładnię ścieśniającą, bowiem w przeciwnym razie ustawodawca byłby bardziej precyzyjny. Praca w pomocy społecznej może być rozumiana zarówno przedmiotowo, jak i podmiotowo. Za taką należy uznać wykonywanie zadań z zakresu pomocy społecznej, tj. regulowanych ustawą o pomocy społecznej, oraz pracę na rzecz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, urzędów administracji publicznej zajmujących się pomocą społeczną, jak również innych podmiotów realizujących zadania w tej dziedzinie (np. organizacji społecznych). Nie powinna mieć tu zatem znaczenia podstawa nawiązania stosunku pracy, rodzaj umowy o pracę czy wymiar czasu pracy. Ocena stażu pracy musi być racjonalna i musi być dokonywana przez pryzmat realnie wypełnianych zadań stojących przed pomocą społeczną (zob.: komentarz do art. 122 u.p.s. [w:] I. Sierpowska, Pomoc społeczna. Komentarz, wyd. VI, LEX/el. 2021 oraz S. Nitecki, Komentarz do ustawy o pomocy społecznej, Gaskor Sp. z o.o., Wrocław 2013, s. 890-891, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lipca 2018 r., sygn. akt VIII SA/Wa 275/18). W związku z powyższym należy w pełni zgodzić się z wyrażanym niejednokrotnie w orzecznictwie stanowiskiem, że nawet praca w ramach wolontariatu może być zaliczona na poczet wymaganego stażu pracy określonego w art. 122 ust. 1 u.p.s. (zob. wyroki NSA: z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1824/17; z dnia 15 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1961/16 oraz z dnia 21 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 3607/18).

Przyjąć zatem należy, że pojęcie "stażu pracy w pomocy społecznej", jakim ustawodawca posłużył się w art. 122 ust. 1 u.p.s., odnosić należy do faktycznej aktywności i praktycznego wykonywania przez daną osobę zadań objętych znaczeniem pomocy społecznej, a tym samym do legitymowania się doświadczeniem w obszarze realizacji zadań mających na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), uzyskanym w ramach uczestnictwa w organach powołanych do realizacji zadań w tej sferze życia społecznego, m.in. w związku ze współpracą z organizacjami społecznymi i pozarządowymi (art. 2 ust. 2 u.p.s.).

Mając to na uwadze przyjąć zatem należy, że skarżący niniejszą uchwałę Wojewoda zawęził w istocie znaczenie pojęcia "stażu pracy", o którym mowa w art. 122 ust. 1 u.p.s. do "świadczenia pracy" (zatrudnienia) w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej wymienionych w art. 6 pkt 5 u.p.s., co oczywiście było działaniem nieprawidłowym, opartym na dokonaniu błędnej wykładni ww. przepisu.

Jednocześnie też zdaniem składu orzekającego organ nadzoru nie wziął pod uwagę – na co słusznie wskazał Zarząd Powiatu w odpowiedzi na skargę – pełnej aktywności wybranej kandydatki na Dyrektora DOP w R., składającej się niewątpliwie na jej "staż pracy w pomocy społecznej", o którym mowa w art. 122 ust. 1 u.p.s. Wskazać należy, że z dokumentacji postępowania zakończonego podjętą uchwałą o zatrudnieniu B. G. na stanowisku Dyrektora DOP w R. wynikało, że osoba ta – oprócz współpracy ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" w S. – była od 2013 r. przewodniczącą Rady Fundacji "[...]" z siedzibą w R., której jednym ze statutowych celów działania jest "działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, poprzez prowadzenie, współorganizowanie, propagowanie zajęć hipoterapeutycznych" (vide: KRS nr [...]). Fundacja ta zatem jest organizacją pozarządową prowadzącą działalność w obszarze pomocy społecznej. Adresatami pomocy społecznej są bowiem osoby lub rodziny dotknięte niepełnosprawnością, co wyraźnie wynika z art. 7 pkt 5 u.p.s., a zatem realizacja wskazanego celu Fundacji niewątpliwie wpisuje się w zadania pomocy społecznej.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 u.p.s. przy wydaniu przez Zarząd Powiatu S. zaskarżonej uchwały, na podstawie której zatrudniono B. G. na stanowisku Dyrektor DOPS w R. Nadesłana przez organ dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie potwierdza co najmniej 3-letnią działalność B. G. w obszarze zadań pomocy społecznej, a tym samym spełnienie przez nią wymogu określonego w art. 122 ust. 1 u.p.s., tj. posiadania co najmniej 3-letniego stażu pracy w pomocy społecznej. W postępowaniu rekrutacyjnym B. G. - obok związania od 2013 r. z Fundacją "[...]" z siedzibą w R., prowadzącą działalność na rzecz osób niepełnosprawnych – wykazała się także współpracą w formie wolontariatu ze Stowarzyszeniem na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" w S., w którym działała na rzecz jego podopiecznych tj. dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi z niepełnosprawnością intelektualną, prowadząc m.in. zajęcia terapeutyczne, turnusy rehabilitacyjne z hipoterapii, doradztwo w zakresie hipoterapii (vide: pismo referencyjne Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" z dnia 7 stycznia 2019 r. oraz protokół z rozmowy z kandydatką z dnia 3 listopada 2020 r.). Działalność (współpraca) ta była wykonywana w formie wolontariatu przez 5 lat, w okresie od 2014 r. do 2018 r., cotygodniowo w wymiarze ok. 10 godzin (vide: pismo Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Osób Niepełnosprawnych "[...]" z dnia 7 stycznia 2019 r., obrazujące wykaz godzin współpracy B. G. na rzecz Stowarzyszenia), co - w ocenie Sądu – dawało podstawę do uznania nabycia przez B. G. doświadczenia, przekładającego się na zaliczenie tej aktywności na poczet stażu, o którym mowa w art. 122 ust. 1 u.p.s.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że argumentacja Wojewody zawarta w skardze, ukierunkowania na wykazanie wadliwości (sprzeczności z prawem) zaskarżonej uchwały Zarządu Powiatu S. okazała się niezasadna, dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – oddalił skargę.



Powered by SoftProdukt