III SA/Kr 524/22 - Wyrok

Data orzeczenia	2022-09-12	
Data wpływu	2022-04-04	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie	
Sędziowie	Hanna Knysiak-Sudyka
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6192 Funkcjonariusze Policji	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	III OSK 2829/22	
Skarżony organ	Komendant Policji	
Treść wyniku	uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2019 nr 0 poz 161; Art. 115a; Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Dz.U. 2020 nr 0 poz 1610; Art. 9 ust. 1; Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra  właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw.
Dz.U. 2022 nr 0 poz 329; Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a, c, art. 119; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 12 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 16 lutego 2022 r. nr 14/EU-O/2022 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.	
Uzasadnienie
Pismem z dnia 13 listopada 2018 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o wypłatę wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy. Podstawę żądania stanowił wyrok TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, zgodnie z którym art. 115a UoP w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP.

Komendant Powiatowy Policji w M decyzją nr [...] z 27 września 2019 r. odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe, dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby za lata 2013-2017. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie 14 listopada 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. WSA w Krakowie wyrokiem z 19 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1366/19 uchylił decyzję z 14 listopada 2019 r. oraz decyzję ją poprzedzającą, a NSA wyrokiem z dnia 1 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3058/21 oddalił skargę kasacyjną organu.

Decyzją z 13 grudnia 2021 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w M ponownie odmówił wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu pieniężnego za lata 2013-2017. Wskazał, że orzeczenie TK, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a UoP, tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało uprawnień byłym policjantom do ww. ekwiwalentu w innej wysokości, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa tego nie przyznały również przepisy UoP, obowiązujące od 1 października 2020 r., wprowadzone ustawą z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610). Odnosząc się do prawomocnego orzeczenia WSA sygn. akt III SA/Kr 1366/19 organ wskazał zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie m.in. organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co jego zdaniem, znajduje zastosowanie w nin. sprawie. W konsekwencji organ przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono w całości byłemu policjantowi przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało zrealizowane.

Skarżący nie zgodził się z ww. decyzją, zarzucając naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a UoP poprzez błędną jego wykładnię oraz art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Wniósł o jej uchylenie.

Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia 16 lutego 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 2 sierpnia 2017 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w M nr [...] z dnia 12 lipca 2017 r. W dniu 3 sierpnia 2017 r. zostało sporządzone Zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy policjanta zwolnionego ze służby w Policji, zawierające m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 123 dni. Policjantowi wypłacono ekwiwalent w łącznej kwocie 26.322,00 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 cz. miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na podstawie art 115a UoP w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ odwoławczy wskazał też, że decyzja organu l instancji została wydana na podstawie art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r., zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...). Zgodnie z jej art. 1 pkt 16 - art. 115a UoP otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.". Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1, art. 115a UoP w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r.. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku.

W konsekwencji, w ocenie organu, od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym, a więc z obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby "przelicznikiem" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego. Komendant podkreślił, że nowy art. 115a UoP, jak również przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego. Na podstawie przepisów obowiązujących od 1 października 2020 r. organ nie jest zatem upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej. Mając na względzie, że z dniem 1 października 2020 r. weszły w życie wyżej omówione przepisy, które miały stanowić odpowiedź na orzeczenie TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 zasadnym było rozważenie, czy organ jest w stanie wykonać wyrok sądu administracyjnego, który uprawomocnił się w dniu 1 czerwca 2021 r. Organ podniósł, że uchylenie przez WSA w Krakowie decyzji z powodu jej wadliwości, a następnie oddalenie skargi kasacyjnej organu nie powoduje, że sprawa administracyjna traci swój byt. Dla organu i strony wniosek o wszczęcie postępowania, które doprowadziło do wszczęcia w pierwszej kolejności trybu instancyjnego przed organami oraz trybu sądowoadministracyjnego w sprawie, w której uchylono decyzję nadal nie został rozpoznany. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organ zobowiązany jest stosować stan prawny z daty orzekania, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. W omawianym przypadku ustawodawca wprowadził przepisy intertemporalne. Takim przepisem jest ww. art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. Tym samym do spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres poprzedzający 6 listopada 2018 r. stosuje się "przelicznik" wynikający z przepisów UoP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.

Komendant podkreślił, że art. 153 p.p.s.a. przewiduje istotne odstępstwo od zasady, a mianowicie organ nie jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd jeżeli istotnej zmianie uległ stan prawny. Powyższe zezwala organowi na uchylenie się od restrykcyjnych skutków art. 153 p.p.s.a. Organ podkreślił, że WSA w Krakowie orzekał przed dniem wejścia w życie ww. zmian ustawowych. Z kolei NSA rozpatrując skargę kasacyjną stwierdził, że "Rzeczą organu jednak, ponownie rozpatrującego sprawię, będzie ocena na ile zawarte w nich zalecenia, podobnie jak z zaskarżonym wyroku, co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw-Dz.U. z 2020 r., poz. 1610) zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a." Zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu zaprezentowanym w ww. wyroku sądu stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Od dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony bowiem w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy obejmującym każdy mogący się pojawić stan faktyczny.

W skardze do WSA w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżanej decyzji oraz decyzji organu l instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a UoP i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyrok TK z 30 października 2018 r. nie ma już w tej sprawie zastosowania, a na podstawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdują wyłącznie dotychczasowe przepisy dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe, podczas gdy prawidłowa wykładania prowadzi do wniosku, że przedmiotowy wyrok Trybunału ma skutki ex tunc i nadal ma zastosowanie w sprawie, a organ winien doprowadzić swoim działaniem do powstania stanu zgodnego z prawem;

- art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie prowadzące do utrwalenia stanu niezgodnego z Konstytucją RP i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne ustalenie oraz zarządzenie wypłaty wyrównania należnego ekwiwalentu pieniężnego przysługującego na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy o Policji za lata 2013-2017.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 16 lutego 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w M z dnia 13 grudnia 2021 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe oraz dodatkowe za lata 2013-2017.

Na wstępie wskazać należy, że WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 19 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 1366/19 uchylił decyzję z dnia 14 listopada 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 27 września 2019 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy. NSA wyrokiem z 1 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3058/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ww. ekwiwalentu. Zdaniem organu, zastosowanie się do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu przyjętym w wyroku WSA w Krakowie stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. Wskazał bowiem, że dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy.

Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji powołanym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 lutego 2020 r.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z 22.09.1999 r., l SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co nie miało miejsca w nin. sprawie.

Organy orzekając w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w wyroku WSA w Krakowie i NSA naruszyły art. 153 p.p.s.a. Nie dokonały bowiem wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i ww. wyrokiem TK, z uwzględnieniem stanowiska NSA, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego czasu służby.

W ocenie Sądu wejście w życie ww. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do istotnej zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od zastosowania wyroku WSA z dnia 19 lutego 2020 r.. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed ww. wyrokiem TK rozważania prawne oraz zalecenia w nim zawarte.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610): "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. (...)."

Jak stanowi zatem ww. przepis ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę.

Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni art. 115a ustawy o Policji, wyroku TK, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i NSA, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji. Ustawodawca wskazał, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ww. wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a UoP w ww. zakresie, dlatego również organy Policji winny dokonywać wykładni art. 115a UoP w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. - zgodnie z Konstytucją RP.

Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W rezultacie w nin. sprawie, w której skarżący został zwolniony z Policji z dniem 2 sierpnia 2017 r. (a zatem przed 2018 r.), do oceny zasadności żądania o ponowne przeliczenie ekwiwalentu zastosowanie znajduje art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym przed 2018 r. ukształtowanym ww. orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.

NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3058/21 wyraźnie wskazał, że art. 190 Konstytucji dotyczy wszystkich wyroków TK, bez względu na ich rodzaj i charakter. Podkreślił, że każdy wyrok Trybunału wymusza na organach i sądach stosujących prawo konieczność poszukiwania takiego rozwiązania, które umożliwi zastosowanie danej regulacji zgodnie z Konstytucją. Każdy wyrok TK zmienia system prawny, derogując normę prawną, która w zależności od jego charakteru jest albo zbyt wąska albo tylko błędnie, niezgodnie z ustawą zasadniczą, jest interpretowana i stosowana przez organy i sądy. Okoliczność, że wyroki Trybunału są kierowane również do ustawodawcy i wielokrotnie zawierają wskazania co do nowej regulacji mającej spełniać walor konstytucyjności nie oznacza, że organy i sądy powinny do momentu jej uchwalenia pozostawać bierne i stosować przepisy w ich brzmieniu niezgodnym z ustawą zasadniczą, albo oczekiwać na nową regulację i tym samym nie załatwiać spraw do momentu uchwalenia nowych przepisów. NSA wskazał też, że w sytuacji, gdy w danej sprawie znajdują zastosowanie przepisy prawa, co do których Trybunał orzekł o ich niekonstytucyjności, to bez względu na charakter tego orzeczenia obowiązkiem tak organów, jak i sądów jest konieczność jego uwzględnienia i na jego podstawie zrekonstruowania normy prawnej, której treść będzie odpowiadać zgodności z ustawą zasadniczą. Niedopuszczalne jest niejako założenie z góry (przed podjęciem jakiejkolwiek próby odkodowania normy w jej brzmieniu konstytucyjnym), że wyroki Trybunału określonego rodzaju, na przykład zakresowe, nie podlegają wykonaniu przez sądy do momentu uchwalenia przez ustawodawcę brakującej części regulacji.

Pomimo takich wskazań NSA i pomimo zobowiązania organu do oceny, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, na ile wskazania co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., organy Policji przytoczyły jedynie brzmienie art. 9 ust. 1 ww. ustawy i nie dokonały wykładni nowego prawa zgodnie z obszernie opisanymi, szczególnie przez NSA, normami Konstytucji RP. Powołując się jedynie na art. 6 kpa nie wyjaśniły dlaczego uznały za wciąż obowiązujący niekonstytucyjny wskaźnik 1/30 części miesięcznego uposażenia i to pomimo że NSA stwierdził, że podstawę prawną ustalenia należnego prawa do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego nadal stanowił art. 115a, który w tym zakresie zachował walor konstytucyjności, a niekonstytucyjność dotyczyła wyłącznie jednego elementu przepisu, wskazanego w nim ułamka, którego wysokość wynika jednoznacznie z uzasadnienia orzeczenia Trybunału.

Przedstawiona wyżej wykładnia art. 9 ust. 1 ww. ustawy, sprawia, że w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte wyroku WSA z dnia 19 lutego 2020 r. oraz wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2021 r. W nin. sprawie nie doszło bowiem do zmiany istotnych elementów sprawy w postaci: okoliczności faktycznych, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania i nadal, tak jak to miało miejsce w dniu wydania ww. wymienionych wyroków, ocena sytuacji skarżącego powinna zostać dokonana z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a UoP interpretowanego zgodnie z wyrokiem TK z 30 października 2018 r. oraz art. 66 ust. 2 Konstytucji oraz przy uwzględnieniu stanowiska NSA, że przepis art. 115a UoP odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia.

Jeszcze raz należy podkreślić, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r, III OSK 321/21, CBOSA).

W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji art. 153 p.p.s.a oraz przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, szczególnie art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 1 i 4 oraz art. 115a UoP w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach - poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w zw. z art. 119 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.