Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2026 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Muzeum Ziemi Sądeckiej z dnia 10 października 2025 r. znak: MZS.VII.822.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Muzeum Ziemi Sądeckiej na rzecz skarżącego K. L. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

II SA/Kr 1485/25

UZASADNIENIE

15 września 2025 r. K. L. (dalej: "wnioskodawca") wniósł do Dyrektora Muzeum Ziemi Sądeckiej (dalej: "podmiot obowiązany") o udostępnienie informacji publicznej o kosztach organizacji wystaw:

1) "Zofia Rydet. Zapis Socjologiczny" prezentowanej w Muzeum Ziemi Sądeckiej w okresie 7 października 2023 r. – 4 lutego 2024 r.

2) "Dwurnik – Drowniak. Inspiracje" prezentowanej w Muzeum Nikifora (ze szczególnym uwzględnieniem kosztów prezentacji prac Dwurnika, a także tego, czy ich pokazanie nakazał Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego).

18 września 2025 r. podmiot obowiązany wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, wskazując przy tym na dodatkowy nakład pracy (odrębne zestawienia kosztów wystaw z uwzględnieniem kosztów prezentacji – konieczność wytworzenia informacji przetworzonej po przeglądzie dokumentacji realizacyjnej i finansowej). Jednocześnie podmiot obowiązany poinformował wnioskodawcę o tym, że województwo jest organizatorem muzeum, ale decyzja o organizacji wystaw należy do wyłącznej kompetencji muzeum i jest podejmowana zespołowo (druga wystawa była planowana od lat, wymagała czasochłonnego przygotowania od utworzenia koncepcji merytorycznej i scenariusza przez podjęcie licznych działań celem organizacji bezpłatnego wypożyczenia, transportu, ubezpieczenia obiektów).

23 września 2025 r. wnioskodawca powołał się na zakaz żądania przez podmiot obowiązany wykazania interesu prawnego lub faktycznego i wyrok WSA w Krakowie (sygn. akt II SAB/Kr 236/23). Nadto wskazał, że budżety wydarzeń w instytucjach samorządowych są zatwierdzane z wyprzedzeniem i uwzględniane w wieloletniej perspektywie finansowej. W odniesieniu do pierwszej wystawy stwierdził, że miała miejsce w 2024 r., więc wszystkie koszty zostały zapewne podsumowane i wzięte pod uwagę w sprawozdaniu za 2024 rok, zaś skopiowanie i wklejenie danych nie jest przetworzeniem. W odniesieniu do drugiej wystawy stwierdził, że skoro była planowana od lat, to można wskazać wydzielony budżet w odniesieniu do jej realizacji na stan obecny. Wreszcie wyjaśnił, że od kilku lat zajmuje się dysproporcją alokacji środków publicznych na kulturę. Dotyczy to m.in. rażącego niedofinansowania i lekceważenia wagi kultury wysokiej, programowego sekowania inicjatyw i projektów o wymiarze patriotycznym (lub sprowadzania ich do roli "jasełek"), bezrefleksyjnego, bezkrytycznego i hojnego promowania kultury popularnej (często wykorzystywanej przez tzw. samorządowców do autopromocji) oraz tzw. "sztuki nowoczesnej" (marginalny odsetek wartościowych przedsięwzięć) przedstawianej błędnie jako bezalternatywny synonim sztuki współczesnej. Przygotowanie odpowiednich petycji (np. do sejmiku województwa) wymaga pozyskania rzetelnych danych.

Decyzją z 10 października 2025 r., znak: MZS.VII.822.2025, wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), podmiot obowiązany odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie rozliczenia organizacji wystawy prac Zofii Rydet oraz Edwarda Dwurnika. Po pierwsze, konieczne byłoby zaangażowanie pracowników do przeprowadzenia dodatkowych czynności, tj. analitycznych, analizy dokumentacji formalno-prawnej w różnych zbiorach i rejestrach oraz księgowej z okresu przygotowania i organizacji wystaw, zestawienia informacji z uwzględnieniem rodzaju kosztów, zsumowania kosztów oraz wytworzenia dokumentu pozwalającego na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny. Wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o rachunkowości i wynikający z przepisów prawa sposób prezentacji danych w sprawozdaniach finansowych, wytworzenie wnioskowanej informacji nie sprowadza się do skopiowania i wklejenia danych ze sprawozdań. Zestawienie danych wymagałoby znacznego zaangażowania pracowników odpowiedzialnych za organizację wystaw, księgowości, procedur zamówieniowych, co zakłócałoby bieżącą pracę i utrudniałoby realizację statutowych działań.

Po drugie, wskazanie, że informacje mają być wykorzystane w ramach działalności aktywistycznej wnioskodawcy, nawet jeśli jej celem jest promowanie sztuki wysokiej i o charakterze patriotycznym, nie stanowi wystarczającego wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, lecz realizuje przede wszystkim interes wnioskodawcy. Szczególnie istotny interes publiczny musi być wykazany w sposób konkretny i odnosić się do wartości konstytucyjnych, takich jak transparentność działania organów władzy publicznej, ochrona praw obywateli czy przeciwdziałanie nadużyciom. Wnioskodawca nie wykazał aby udostępnienie służyło realizacji tak rozumianego interesu publicznego.

W skardze – nie skorzystawszy z prawa zwrócenia się do podmiotu obowiązanego z wnioskiem o ponowne załatwienie sprawy – wnioskodawca wniósł o uchylenie decyzji, zobowiązanie do bezzwłocznego załatwienia wniosku, zasądzenie kosztów postępowania i wymierzenie grzywny, zarzucając przy tym naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, ze wniosek dotyczył informacji przetworzonej, a przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego nie została spełniona. Po pierwsze, żądane informacje mają charakter informacji prostej. Obie wystawy stanowią istotną część budżetu instytucji kultury. Przed ich realizacją i po ich zakończeniu instytucje (zespół kuratorski, księgowość) sporządzają stosowne estymacje, zestawienia i rozliczenia, np. związane z programami dofinansowań czy z zakończeniem roku budżetowego. Instytucje województwa przygotowują ponadto odpowiednie sprawozdania na potrzeby Wydziału Kultury Województwa Małopolskiego. Po drugie, uzyskanie żądanych informacji pozwoli poznać istotną sferę życia publicznego, co jest niezbędne do publicznej dyskusji o jej funkcjonowaniu i ewentualnie zmiany praktyk samorządowych instytucji kultury, które powinny prowadzić działalność w sposób jawny.

W odpowiedzi na skargę podmiot obowiązany wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podniósł, że w latach 2023-2025 zorganizował ponad 50 wystaw czasowych w Gmachu Głównym oraz w oddziałach, m.in. 14 w 2023 r., 17 w 2024 r. i 14 w 2025 r., oprócz tego wystawy ze zbiorów własnych organizowane w innych placówkach kulturalnych w ramach współpracy, liczne wydarzenia towarzyszące i wernisaże. Sporne wystawy były ułamkową częścią wystaw, a tym samym nie stanowiły istotnej części budżetu muzeum, która byłaby możliwa do ustalenia bez dodatkowych analiz i pracy intelektualnej. Muzeum nie sporządza odrębnych zestawień kosztowych dotyczących poszczególnych wystaw, a ustawowa sprawozdawczość finansowa wymaga zbiorczego wskazywania danych (a nie prezentacji w odniesieniu do poszczególnych wystaw/wydarzeń). W przypadku spornych wystaw nie było wymagane prowadzenie odrębnej księgowości czy sprawozdawczości w związku z dofinasowaniem. Muzeum nie ma również obowiązku sporządzania sprawozdania do Wydziału Kultury czy jakiegokolwiek innego wydziału Urzędu Marszałkowskiego, obejmującego żądany zakres danych. Ponieważ druga wystawa jest aktualnie prezentowana (do 23 listopada 2025 r.), to w dniu rozstrzygania i obecnie podsumowanie kosztów nie było i nie jest jeszcze możliwe. Na koniec podmiot obowiązany wskazał, że obawy o transparentność są bezpodstawne, skoro wnioskodawca w 2025 r. kilkakrotnie występował o informację publiczną, natomiast cztery razy doszło do udostępnienia i dwa razy do odmowy, w tym teraz oraz z uwagi na prywatność osoby fizycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego skarga okazała się być zasadna.

Przedmiotem kontroli jest decyzja z 10 października 2025 r., znak: MZS.VII.822.2025 Muzeum Ziemi Sądeckiej o odmowie udostępnienia informacji publicznej, wydana w oparciu o art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.: Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1/ uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W świetle tego przepisu, sytuacja w nim wskazana obejmuje hipotezę, że w przypadku gdy informacja publiczna jest przetworzona - wówczas jej uzyskanie wymaga wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego.

Decyzja odmowna powołuje się na zaistnienie tej hipotezy, należało zatem ocenić, czy sprawa dotyczy informacji przetworzonej, a jeśli tak, to czy wnioskujący o informację wykazał szczególnie istotny interes publiczny.

Jakkolwiek "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2018 r. I OSK 2951/16, LEX nr 2595654 ). W pierwszym rozumieniu informacja przetworzona to informacja jakościowo nowa, nieistniejąca dotychczas w ostatecznej treści i postaci, jej wytworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonych czynności analitycznych, porządkujących w odniesieniu do posiadanego zbioru danych. Przetworzeniem jest zebranie, często na podstawie różnych kryteriów, informacji prostych i ich następne zanalizowanie, zredagowanie, opracowanie w postaci nowego dokumentu i nowej informacji o treści, która do tej pory w takiej postaci nie istniała. Drugie rozumienie informacji przetworzonej dotyczy przypadków, gdy żądanie udostępnienia istniejącej informacji publicznej ma taki zakres i rozmiar, że wymaga od podmiotu zobowiązanego podjęcia działań poza zakresem jego rutynowych czynności, a nakierowanych na przygotowanie żądanej informacji i nadanie jej formy umożliwiającej udostępnienie, albowiem proste udostępnienie w formie posiadanej przez podmiot zobowiązany nie jest możliwe. W tym drugim rozumieniu suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich wyselekcjonowaniem i przygotowaniem nakładem koniecznej pracy i środków, może być traktowana jako informacja przetworzona ( wyrok NSA z dnia 25 września 2020 r. I OSK 574/20, LEX nr 3062978).

Powyższe orzeczenia wskazują jasno na istotę informacji przetworzonej. Odmowa udzielenia takiej informacji następuje, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Przepis ten brzmi następująco:

Art. 16.

1.Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

2.Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że:

1)odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni;

2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.

Jeśli mowa o stosowaniu k.p.a., to oczywiście ma tutaj zastosowanie art. 107 § 3 k.p.a., a więc konieczność wskazania nie tyle dowodów ( których organ nie prowadzi, gdyż na wcześniejszym etapie k.p.a. się nie stosuje), co uwarunkowań faktycznych i prawnych danej sprawy. Rozumienie tych uwarunkowań na gruncie odmowy udzielenia informacji z powołaniem się na informację przetworzoną jest szczególne. Wyjaśnia to klarownie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 maja 2025 r. III OSK 238/24, LEX nr 3902726 w sposób następujący: "W każdym wypadku, gdy podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej powołuje się na to, że ma ona charakter przetworzony i okoliczność ta stanowi podstawę decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia, zobowiązany jest w uzasadnieniu tej decyzji podać fakty, które będą tę ocenę potwierdzać. Konieczne jest więc wykazanie, jakie konkretnie działania należy podjąć celem przetworzenia informacji, ilu pracowników i przez jaki czas będzie zaangażowanych w ten proces, czy żądane informacje składają się z informacji prostych, a jeżeli tak, to gdzie i w jakich kategoriach zbiorów się znajdują, w jakim zakresie i przez jaki okres praca organu będzie zakłócona, czy przetworzenie informacji będzie się wiązało z ponadstandardowymi nakładami finansowymi, etc. Chodzi więc o podanie takiego zbioru informacji, które pozwolą sądowi na pozytywną weryfikację przyjętego w decyzji stanowiska, że żądana informacja publiczna jest informacją przetworzoną". Z przytoczonej tezy ( której zamysł pojawia się też w innych orzeczeniach) wynika, że organ zobowiązany 1/ ma wykazać konkretami, że informacja jest przetworzona, 2/ ma to uczynić w uzasadnieniu decyzji ( zgodnie z art. 107 p 3 k.p.a.).

Tymczasem kontrolowana decyzja takich konkretów nie zawiera. Organ pisał, że konieczne byłoby zaangażowanie pracowników do przeprowadzenia dodatkowych czynności, tj. analitycznych, analizy dokumentacji formalno-prawnej w różnych zbiorach i rejestrach oraz księgowej z okresu przygotowania i organizacji wystaw, zestawienia informacji z uwzględnieniem rodzaju kosztów, zsumowania kosztów oraz wytworzenia dokumentu pozwalającego na dokonanie przez wnioskodawcę samodzielnej interpretacji i oceny; że biorąc pod uwagę przepisy ustawy o rachunkowości i wynikający z przepisów prawa sposób prezentacji danych w sprawozdaniach finansowych, wytworzenie wnioskowanej informacji nie sprowadza się do skopiowania i wklejenia danych ze sprawozdań, zestawienie danych wymagałoby znacznego zaangażowania pracowników odpowiedzialnych za organizację wystaw, księgowości, procedur zamówieniowych, co zakłócałoby bieżącą pracę i utrudniałoby realizację statutowych działań.

W ocenie Sądu są to same ogólniki, które można by wskazać w każdej tego rodzaju sytuacji, komponując odpowiednio tezy orzeczeń sądów administracyjnych. W miejsce tego organ powinien wskazać, z jakich powodów dane te nie są osiągalne jako informacja prosta, jaki jest rozmiar dokumentacji ( i jakiej) do przejrzenia, ile jest personelu zatrudnionego w miejscu, gdzie te dane się znajdują, jakiego czasu pracy i ilu pracowników wymaga uzyskanie tych danych i jak to wpływa na bieżącą pracę Muzeum. Jest to konieczne aby dokonać odróżnienia informacji przetworzonej od informacji prostej. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy ( por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r. III OSK 4489/21 LEX nr 3275886). Albowiem nie należy tracić z pola widzenia, że co do zasady jest to informacja publiczna, która winna podlegać udostępnieniu ( skoro chodzi o wydatkowanie środków publicznych). Skoro zatem uzasadnienie decyzji nie zawiera wspomnianych konkretów, nie można ocenić, czy mamy do czynienia z informacją przetworzoną, a więc jest to wadliwość decyzji, która sprawia, że nie poddaje się ona kontroli. Stanowi to powód jej uchylenia.

Należy też zaznaczyć, że mające miejsce "doprecyzowanie" decyzji w trakcie sprawy sądowej jest spóźnione. Sąd bowiem dokonuje kontroli legalności decyzji na chwilę jej wydania. Argumenty, o których mowa wyżej powinny być podane w decyzji; niezależnie bowiem od cytowanego art. 107 § 3 k.p.a. wymaga tego zasada przekonywania ( art. 11 k.p.a.). "Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Podkreśla się także, że prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.(...)" (przykładowo wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2025 r. II SA/Gd 511/25, LEX nr 3980666).

Co się tyczy drugiego warunku ( z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), to należy udzielić informacji publicznej przetworzonej, o ile wnioskujący żąda jej, realizując szczególnie istotny interes publiczny. Wyżej wskazano, że w decyzji nie uzasadniono w sposób konkretny i przekonujący, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. W przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej przetworzonej z uwagi na brak wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, niezwykle istotne jest sporządzenie przez organ prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji. Oznacza to, że odmawiając udostępnienia informacji publicznej przetworzonej organ obligowany jest do wykazania zakresu nakładów, jakie musi ponieść, ich czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań" ( wyrok WSA w Olsztynie z dnia 4 maja 2023 r. II SA/Ol 179/23 LEX nr 3555618).

Natomiast w ocenie Sądu wnioskodawca nie wykazał, że działa dla szczególnie istotnego interesu publicznego.

"Każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest zatem działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, że dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym, a nawet że jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, że udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ciężar wykazania interesu publicznego jako podstawy żądania udzielenia informacji przetworzonej spoczywa przy tym co do zasady na wnioskodawcy, zgodnie z regułą koniecznego współdziałania organu i podmiotu ubiegającego się o załatwienie danej sprawy w określony sposób. Konieczność wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji nie oznacza oczywiście zwolnienia podmiotu, do którego kierowany jest wniosek, z obowiązku analizy powyższej ustawowej przesłanki na gruncie stanu faktycznego konkretnej sprawy. Analiza ta została zresztą dokonana przez organy obu instancji w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Chodzi jedynie o podkreślenie, że brak wskazania przez wnioskodawcę, w czym upatruje on szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji publicznej istotnie ogranicza możliwość poczynienia przez podmiot zobowiązany stosownych ustaleń i w konsekwencji uwzględnienia wniosku. Niewątpliwie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. będąc podstawą do uzyskania informacji publicznej przetworzonej, w istocie ogranicza do niej dostęp, wskazując na konieczność wykazania, że jej udzielenie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ograniczenie to dokonane aktem rangi ustawowej przewidziane jest w art. 61 ust. 2 Konstytucji RP i odpowiada regulacji art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej, a ustawodawca, ograniczając w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dostęp do informacji przetworzonej, czyni to w zgodzie z zasadą proporcjonalności i nie można w tym przypadku mówić o łamaniu konstytucyjnych uprawnień obywatela, skoro przedkładając interes publiczny nad interes strony, prawodawca ma na względzie zapewnienie prawidłowego funkcjonowania organów Państwa i innych podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej" ( wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2025 r. III OSK 2778/22 LEX nr 3984811). Zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego ( wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. I OSK 2111/13, LEX nr 1477545). Ciężar wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego spoczywa co do zasady na wnioskodawcy ze względu na zasadę koniecznego współdziałania organu i podmiotu ubiegającego się o załatwienie sprawy w określony sposób. Zatem wnioskodawca powinien wykazać we wniosku, że jego zamiary i realne możliwości uzasadniają przekonanie, że wykorzysta on udzieloną mu informację dla dobra ogółu w ten sposób, iż korzyści przeważą nad konsekwencjami zaabsorbowania osobowych, rzeczowych i czasowych środków organu, koniecznych do wytworzenia informacji ( wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2021 r. II SA/Kr 1081/20 LEX nr 3211689 ). Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego ( wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 grudnia 2019 r. III SA/Gl 905/19, LEX nr 2764600 ). Wnioskodawca musi wykazać, że informacje, które zamierza uzyskać, nie dotyczą wyłącznie jego interesu. Zobowiązany jest zatem do takiego nakreślenia okoliczności i faktów, które zostaną uznane za wystarczające do przyjęcia, że działa on w interesie publicznym, a informacja, której się domaga, ma szczególne znaczenie (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 7 grudnia 2021 r. II SA/Bk 744/21 LEX nr 3281957). Pozyskanie informacji publicznej przetworzonej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., musi być nie tylko istotne dla interesu publicznego, ale istotność ta musi mieć również charakter szczególny. Żądane dane mogą być więc - ogólnie rzecz ujmując - istotne dla interesu publicznego, jednakże w wyniku np. zestawienia kosztów ich wytworzenia, a przede wszystkim potrzeby ich pozyskania, nie będą miały szczególnie istotnej wartości dla wskazanego interesu publicznego. Przetworzenie tych informacji i trud z tym powiązany, nie przełoży się bowiem na wskazywane przez ustawodawcę ulepszenie działania organu ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2024 r. II SA/Wa 975/23 LEX nr 3720813).

Powyższe judykaty bezwzględnie akcentują, że działanie wnioskującego o informację publiczną przetworzoną, podejmowane w interesie publicznym, nie jest wystarczające; winien to być szczególnie istotny interes publiczny.

Powołanie się przez skarżącego w uzupełnieniu wniosku na tezę orzeczenia WSA nie jest w żadnym razie uzasadnieniem interesu, albowiem jest tylko wskazaniem, jak w danym orzeczeniu rozumie je sąd. Uzasadnienie tego interesu znajdujemy natomiast w następującym fragmencie uzupełnienia wniosku: "Wnioskodawca od kilku lat aktywnie zajmuje się tematem dysproporcji alokacji środków publicznych (wymiar regionalny i ogólnopolski) przeznaczanych na kulturę. Dotyczy to m.in. rażącego niedofinansowania i lekceważenia wagi kultury wysokiej, programowego sekowania inicjatyw i projektów o wymiarze patriotycznym (lub sprowadzania ich do roli "jasełek"), bezrefleksyjnego, bezkrytycznego i hojnego promowania kultury popularnej (często wykorzystywanej przez tzw. samorządowców do autopromocji) oraz tzw. "sztuki nowoczesnej" (marginalny odsetek wartościowych przedsięwzięć) przedstawianej błędnie jako bezalternatywny synonim sztuki współczesnej. Przygotowanie odpowiednich petycji obywatelskich (np. do Sejmiku Województwa Małopolskiego) w kontekście powyższych zagadnień wymaga pozyskania rzetelnych danych".

Ujmując rzecz w skrócie – skarżący wskazał, że nie zgadza się z propozycją promocji kultury prezentowaną przez Muzeum Ziemi Sądeckiej poprzez organizowane tam ekspozycje i imprezy i chciałby poprzez uzyskanie danych o środkach przeznaczonych na ten cel ( tu – dwie wystawy) kierować petycje, jak się wydaje, dla promowania tych inicjatyw, które uważa za właściwe.

Nie ma żadnych wątpliwości, że żądanie udzielenia wiedzy o wielkości wydatkowanych przez instytucje kultury środków publicznych jest żądaniem informacji publicznej. Można nawet powiedzieć, że tego rodzaju informacja publiczna i jej pozyskanie jest kluczowe dla właściwej kontroli obywatelskiej spożytkowania środków publicznych czyli środków, w istocie, obywateli.

Powstaje natomiast pytanie, czy uzasadnienie przedstawione przez skarżącego jest wystarczające dla uzasadnienia szczególnej istotności interesu publicznego dla ogółu. W ocenie Sądu nie zostało to wykazane. Albowiem pozyskanie wiedzy o środkach ma służyć w tym wypadku przedstawianiu propozycji kulturowych skarżącego, jego wizji emanacji kultury, tego, jak on to postrzega. Trudno zatem stwierdzić, że jest to w interesie ogółu, albowiem wizja skarżącego z natury rzeczy jest subiektywna. Tym samym nie można tutaj mówić o jej szczególnej istotności ( dla ogółu). W sytuacji zatem, gdyby informacja rzeczywiście była przetworzona, czyli jej uzyskanie wymagało poniesienia nadmiernych, ponadnormatywnych kosztów – to racje przedstawione przez skarżącego nie przeważają nad koniecznością poniesienia tak znacznych kosztów.

Jednakże, jak to już wyżej przedstawiono, Muzeum jak dotychczas nie wykazało w decyzji, że informacja jest przetworzona, zatem na zas. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a.