II SA/Gl 147/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2024-07-31	
Data wpływu	2024-02-05	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Artur Żurawik
Renata Siudyka
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6329 Inne o symbolu podstawowym 632	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 132, art. 151, art. 269 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 323; art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1-5, art. 20 ust. 3, art. 32 ust. 2; Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483; art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Starszy referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2024 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 4 grudnia 2023 r. nr SKO.IV/424/2749/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z 10 listopada 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 1, art. 2 pkt 2, art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1-5, art. 20 ust. 3 i art. 32 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualnie Dz. U. z 2024, poz. 323) Wójt Gminy W. nie przyznał I. J. (dalej jako skarżąca lub strona) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem – J. P. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji przyznano, że strona nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na sprawowanie tej opieki, której szeroki zakres również nie budzi wątpliwości. Podkreślono jednak, że nie zachodzą przesłanki warunkujące nabycie prawa do wspomnianego świadczenia, określone w art. 17 ust. 1b oraz ust. 5 pkt 2a powołanej ustawy albowiem, po pierwsze - nie da się ustalić od kiedy istnienie niepełnosprawność podopiecznego, a po drugie - podopieczny pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i chociaż sprawuje równocześnie opiekę nad swoim bratem, to jednak fakt ten nie zwalnia jej z obowiązku alimentacyjnego wobec małżonka.

Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej wywodząc, że rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem prawa oraz domagając się ponownego rozpoznania sprawy. Strona podkreśliła, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią określonego w tym przepisie wieku ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Powołała się przy tym na liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie wskazano jednoznacznie, że w związku z powyższym wyrokiem nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za sprzeczną z ustawą zasadniczą. Dodatkowo skarżąca wywiodła, że istnieje obiektywna przesłanka uniemożliwiająca sprawowanie opieki nad jej ojcem przez jego małżonkę albowiem ta opiekuje się swoim niepełnosprawnym bratem, a równocześnie brak innych osób, które mogłyby ją wyręczyć w zajmowaniu się mężem.

Decyzją z 4 grudnia 2023 r. nr SKO.IV/424/2749/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium szeroko przywołało treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa oraz zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania przyznając, że skarżąca rezygnuje z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad ojcem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na stałe. Równocześnie wskazano na trafność ustaleń co do tego, że nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność podopiecznego (znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 23 sierpnia 2023 r.) oraz, że jest on żonaty, a jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu Kolegium przyznało, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy prawa materialnego, poprzez pominięcie zmiany normatywnej wynikającej z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., polegającej na zakresowym stwierdzeniu niezgodności z Konstytucją art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych (dotyczącym różnicowania prawa do spornego świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki). W tych ramach zwróciło uwagę na wątpliwości co do skutków tego orzeczenia wynikające z braku zastosowania klauzuli odraczającej jego wejście w życie przy równoczesnym dostrzeżeniu przez Trybunał konieczności wprowadzenia rozwiązań prawnych, które doprowadzą do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych - czego jednak ustawodawca nie uczynił i w efekcie powyższy przepis nadal obowiązuje w dotychczasowej treści. Przychyliło się jednak do poglądu wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na tej części wskazanego unormowania, która została uznana za sprzeczną z ustawą zasadniczą.

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wywiódł, że strona nie spełnia ustawowych wymogów warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia z innego powodu. Powołał się bowiem na art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, po myśli którego świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodzinną zastępczą lub spokrewnioną, a także - wymienionym w pkt 4 tego przepisu innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, o ile zachowane są przesłanki wskazane w art. 17 ust. 1a przywołanej ustawy. Zaznaczył jednak, że na mocy art. 17 ust. 5 pkt 2a powołanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym kontekście zaakcentowano, że okoliczności sprawy nie uzasadniały uwzględnienia wniosku strony, gdyż z treści tego ostatniego przepisu wynika jednoznacznie, że posiadanie przez współmałżonka osoby wymagającej opieki, orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności jest bezwzględną przesłanką warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innej niż on osobie, tymczasem żona ojca skarżącej warunku tego nie spełnia.

Niezadowolona z opisanej wyżej decyzji strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się zmiany tego aktu poprzez przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie uchylenia go i przekazania sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skoro jej ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to brak było podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nawet pomimo tego, że nie może zajmować się mężem z racji sprawowania opieki nad swoim wymagającym całodobowej opieki bratem. W ocenie strony zachodzą ustawowe przesłanki warunkujące nabycie przez nią prawa do spornego świadczenia albowiem jej ojciec w związku z niepełnosprawnością w stopniu znacznym wymaga stałej opieki we wszystkich codziennych czynnościach, z kolei ona sama zajmuje się nie tylko nim, lecz nadto także swoim niepełnosprawnym bratem. Jakkolwiek przy tym ojciec pozostaje w związku małżeńskim, to jednak jego żona, chociaż w istocie nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, to zasadniczo cały swój czas poświęca na opiekę nad bratem (pobiera z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne przyznane odrębną decyzją z 4 grudnia 2023 r.), a w rezultacie nie może zajmować się małżonkiem. W tym miejscu zaznaczono, że na tle wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych w orzecznictwie ukształtowały się dwa stanowiska, przy czym w myśl jednego z nich, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż małżonek niepełnosprawnego wymagającego stałego wsparcia powstaje nie tylko wtedy, gdy małżonek ten legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, lecz także - na zasadzie wyjątku od zasady wynikającej z literalnego brzmienia wskazanej normy - wówczas, gdy - jak ma to miejsce w niniejszym przypadku - z przyczyn obiektywnych nie jest w stanie realnie sprawować opieki. Strona przyznała, że powyższe stanowisko ma charakter mniejszościowy, odmienny niż pogląd sformułowany w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22 (publ. ONSAiWSA 2023/1/2). Zaznaczyła jednak, że ogólna moc wiążąca tej uchwały nie wyklucza opowiedzenia się przez sąd administracyjny za odmiennym stanowiskiem i uruchomienia procedury, o której mowa w art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) polegającej na przedstawieniu zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi celem "przełamania" tego stanowiska.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska, podtrzymując swoje dotychczasowe wywody oraz podkreślając, że bezwzględnie obowiązującym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie niż współmałżonek podopiecznego jest, aby małżonek ten legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium zaznaczyło, że powyższy pogląd znalazł jednoznaczną aprobatę Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, a zatem skoro żona ojca skarżącej nie jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, to fakt, że sprawuje opiekę nad swoim bratem nie może w świetle obowiązujących przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadniać przyznania stronie wnioskowanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd - co warto podkreślić - nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa.

Materialnoprawną podstawą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia był art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stosownie do treści ust. 1 tego unormowania w brzmieniu na dzień złożenia wniosku o jego przyznanie, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługiwało: matce albo ojcu; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że mocą orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z [...] ojciec skarżącej został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, a w orzeczeniu tym zawarto między innymi wskazanie o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Bezspornym jest również, że skarżąca sprawuje nad nim faktyczną, stałą opiekę i w związku z tym nie podejmuje zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej. Pomimo to, organ pierwszej instancji odmówił przyznania jej wnioskowanego świadczenia podnosząc, że nie spełnia ona wymogu określonego w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych albowiem nie da się ustalić daty powstania niepełnosprawność jej ojca, a także przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a tej regulacji - gdyż jej ojciec jest żonaty, a jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Organ odwoławczy zakwestionował to stanowisko w zakresie odnoszącym się do pierwszej z powyższych przesłanek, czyli do wymogu wskazanego w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych akcentując, że w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) przepis ten został uznany za sprzeczny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym unormowaniu ze względu na moment powstania niepełnosprawności (warto odnotować, że po wydaniu zaskarżonej decyzji, mocą stosownej nowelizacji wprowadzonej do ustawy o świadczeniach rodzinnych przepis ten został uchylony z dniem 1 stycznia 2024 r. - czyli dopiero po upływie ponad 9 lat od wydania powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego).

Wypowiadające się w sprawie Kolegium odmówiło przyznania skarżącej żądanego świadczenia podtrzymując argumentację organu pierwszej instancji dotyczącą drugiej z wyżej wymienionych podstaw odmowy. Okoliczność, że żona ojca skarżącej (a zarazem jej matka) w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie posiadała orzeczenia kwalifikującego do znacznego stopnia niepełnosprawności pozostaje poza sporem. Kluczowe znaczenie dla oceny kwestionowanego przez stronę aktu ma zatem ocena, czy fakt ten istotnie wykluczał możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad ojcem. W tym miejscu przyjdzie wyjaśnić, że stosownie do treści art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, który legł u podstaw tego rozstrzygnięcia, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazane unormowanie formułuje więc w sposób kategoryczny a zarazem klarowny przesłankę negatywną wykluczającą nabycie prawa do spornego świadczenia w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - osoba wymagająca opieki jest żonata, a równocześnie wobec jej małżonki nie zostało wydane orzeczenie kwalifikujące do niepełnosprawności w stopniu znacznym. Skład orzekający dostrzega trudną sytuację życiową skarżącej. Sąd ma również w polu widzenia, że w orzecznictwie sądów administracyjnych pojawił się pogląd zbieżny z wywodami wyrażonymi w skardze, głoszący, że językowa wykładnia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych narusza zasadę równości i sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP oraz koliduje z nakazem ochrony i opieki nad rodziną wyrażonym w art. 18 ustawy zasadniczej, a w rezultacie nie można jej stosować w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun w obiektywnych względów (wiek, stan zdrowia czy rodzaj niepełnosprawności podopiecznego) nie może realizować swych obowiązków, a obowiązki te realizuje inna osoba, jako że mogłoby to skutkować pozbawieniem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jedynej osoby, która może faktycznie opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny (patrz wyroki NSA: z 7 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2831/19, publ. LEX nr 2979060 oraz z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1939/18; publ. LEX nr 2734662).

Trzeba jednak wyjaśnić - a ma to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że wspomniane zagadnienie zostało ostatecznie wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22 o następującej treści: "Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych)". Wskazano tam, że "Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium (przesunięcia) uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą. Taka regulacja nie jest sprzeczna z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości wobec prawa, jak też z wyrażoną w art. 2 zasadą sprawiedliwości społecznej. Zastosowanie takiego zobiektywizowanego kryterium, a nie zależnego od ocen stanu faktycznego dokonywanych każdorazowo przez organ, nie narusza w oczywisty sposób wartości wiązanych z państwem prawnym, takich jak pewność prawa i przewidywalność rozstrzygnięć władzy publicznej w stosunku do obywatela." Odnosząc się do zarzutów dotyczących konieczności dokonania wykładni systemowej, celowościowej, NSA sformułował tezę, że wykładnia powinna mieć charakter kompleksowy, powinna być przeprowadzona z wykorzystaniem różnych dyrektyw, w celu weryfikacji konkurencyjnych alternatyw interpretacyjnych i ostatecznego wyboru jednej z możliwości interpretacyjnych. Przyjął również, że należy kontynuować wykładnię nawet w sytuacji jednoznaczności językowej, a w razie konfliktu trzeba dać pierwszeństwo rezultatowi otrzymanemu wedle dyrektyw funkcjonalnych, jeżeli rezultat językowy burzy założenie o racjonalności ustawodawcy. NSA rozważył historię zmian legislacyjnych art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przeprowadził proces interpretacji uwzględniając wymogi zachowania spójności systemowej - również w wymiarze konstytucyjnym, a także badając związek między przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wyjaśnił przy tym, że odesłanie zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy nie daje podstaw do odwoływania się do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zakresie szerszym, niż to wynika z samego odesłania, zaś przedmiot regulacji obu aktów prawnych jest różny.

Wymaga podkreślenia, że podjęcie uchwały abstrakcyjnej ma ten skutek, że wiąże ona sądy administracyjne, co wynika z art. 269 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten nie pozwala bowiem żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyrok NSA z 27 listopada 2020 r. sygn. akt II GSK 3773/17; pub. LEX nr 3089485). Jedynym dopuszczalnym rozwiązaniem zmierzającym do podważenia zasadności stanowiska zajętego w takiej uchwale jest przewidziana w powyższej normie możliwość przedstawienia przez sąd zagadnienia stanowiącego jej przedmiot do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdza jednak dostatecznych podstaw do uwzględnienia wyrażonej w skardze sugestii dotyczącej potrzeby zastosowania tej instytucji. Przyjdzie bowiem podnieść, że pogląd sformułowany w powołanej uchwale z 14 listopada 2022 r. jest jasny i jednoznaczny, został umotywowany w sposób przejrzysty, szeroki oraz szczegółowy, podniesiona tam argumentacja jawi się logiczna i przekonująca, a w rezultacie stanowisko to zasługuje na aprobatę i nie budzi istotnych zastrzeżeń czy wątpliwości. W tym stanie rzeczy skarga nie mogła odnieść skutku. Małżonka niepełnosprawnego ojca strony w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a więc w świetle wskazanej uchwały NSA, niezależnie od tego, czy była w stanie sprawować opiekę nad mężem, nie istniały podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego stronie będącej ich córką. Niezależnie od powyższego trzeba zauważyć, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, okoliczności sprawy nie świadczą jednoznacznie o tym, aby sprawowanie opieki nad jej ojcem przez jego małżonkę było niemożliwe. Fakt, że matka strony sprawuje opiekę nad swoim bratem (i pobiera z tego tytułu świadczenie pielęgnacyjne) w świetle obowiązujących przepisów prawa nie zwalnia jej, jak trafnie zwróciło uwagę Kolegium, z obowiązku alimentacyjnego wobec męża, a nadto, choć stanowi niewątpliwie znaczne utrudnienie w równoczesnym zajmowaniu się małżonkiem, jednak okoliczność ta nie sprawia, aby było to całkowicie wykluczone. W tym kontekście zwraca uwagę pewna niekonsekwencja pomiędzy wywodami skarżącej, która z jednej strony składając wniosek o sporne świadczenie stwierdzała, że sprawuje wyłączną opiekę nad ojcem podczas gdy równocześnie opiekuje się jeszcze inną osobą niepełnosprawną, a mianowicie synem (co przyznała również w skardze), pobierając w tych ramach świadczenie pielęgnacyjne do 31 października 2023 r.), z drugiej zaś strony wywodzi, że sprawowanie takiej równoczesnej opieki nad dwiema osobami przez jej matkę jest już wykluczone.

Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jego wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.