drukuj    zapisz    Powrót do listy

6550, Środki unijne, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Oddalono skargę kasacyjną, I GSK 1284/20 - Wyrok NSA z 2024-05-28, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

I GSK 1284/20 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2024-05-28 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-08-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /przewodniczący/
Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
III SA/Gl 913/19 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2020-02-04
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634 art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775 art. 170
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1 art. 3 ust. 1
Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Salachna Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Wojdalski po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lutego 2020 r. sygn. akt III SA/Gl 913/19 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 24 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 lutego 2020 r., o sygn. akt III SA/Gl 913/19, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę S. K. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący kasacyjnie") na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 24 lipca 2019 r., nr 14/PRŚ/OR12/2019, w przedmiocie płatności obszarowych. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2.1. Skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strona, reprezentowana przez adwokata, kwestionując powyższy wyrok w całości. W podstawach kasacyjnych zarzucono naruszenie:

a) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu odwoławczego, w sytuacji istnienia podstaw do stwierdzenia naruszenia przy wydawaniu decyzji przez organ art. 7, art. 8 i art. 9, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a."), polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach postępowania, skutkującej błędnym przyjęciem, iż dawał on organom administracji podstawę do ustalenia, iż na kontrolowanych w dniach 8-12 lipca 2013 r. gruntach Skarżącego kasacyjnie, brak było wymaganej obsady drzew, podczas gdy z załączonego do akt sprawy materiału dowodowego, a zwłaszcza w protokole kontroli ze wskazanych powyżej czynności w dniach 8-12 lipca 2013 r. brak jest wykazania przesłanek, którymi kierowali się kontrolujący przy dokonywaniu ustaleń w zakresie pomiarów drzewek, tj. brak weryfikowalnej informacji na jakiej podstawie i w oparciu o jakie parametry nasada drzew i krzewów owocowych dla pakietu 2 wariantu 9 uznana została za niewystarczającą dla realizacji pakietu, przy czym w protokołach z powyższych czynności kontrolnych brak jest konkretnego wskazania, w jaki sposób mierzone były drzewa, brak jest protokołu z czynności pomiaru wszystkich znajdujących się na przedmiotowych gruntach drzew (a nie można uznać za wystarczające dowodowo wskazanie braku właściwej obsady), brak jest wskazania metodologii i sposobu dokonywania pomiaru tych drzew przez kontrolujących, a jedynie zawarte zostały w protokołach wnioski z tych czynności, które to jednak nie są możliwe do zweryfikowania zarówno przez organ II instancji jak i przez Stronę, który to dowód nie daje tym samym podstawy do czynienia ustaleń, jakich dokonał organ w toku niniejszego postępowania oraz poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niepełny i jednostronny, a co więcej z wiarygodnego i niekwestionowanego przez organ dowodu z przesłuchań świadków wynika, że kontrola była przeprowadzona wadliwie, trwała w terenie nie 4 a 2 dni, że kontrolujący nie dokonywali faktycznie pomiarów drzewek, a jedynie objechali teren gospodarstw w wykoszonej części i oceniali drzewka nie wychodząc z samochodu, a ponad 50 % (nie mniej niż 30%-40%) terenu gospodarstwa w ogóle nie została skontrolowana, co powinno w przypadku wnikliwej weryfikacji całości materiału dowodowego skutkować odmówieniem mocy dowodowej oraz spowodować odmówienie wiarygodności dokumentowi w postaci raportu z czynności kontrolnych wykonanych w dniach 8-12 lipca 2013 r. i doprowadzić do wniosku, że nie może on stanowić podstawy ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, jak również poprzez lakoniczne ustosunkowanie się do twierdzeń podniesionych na piśmie przez Stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji lub też brak odniesienia się do tych twierdzeń, przy czym decyzje organów administracji skierowane zostały wobec niewłaściwego adresata, bowiem zobowiązania rolnośrodowiskowe zostały przejęte przez inny podmiot;

b) art. 141 § 4 P.p.s.a. z uwagi na nieustosunkowanie się przez Sąd pierwszej instancji do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ oraz nieprawidłowej oceny zgromadzonych sprawie dowodów;

c) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936 ze zm. – dalej w skrócie: "u.w.r.o.w. 2007- 2013") w zw. z art. 45 ust. 7a i 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż w warunkach sprawy organy mogły zobowiązać Stronę do zwrotu pomocy rolnośrodowiskowej przyznawanej za lata 2010, 2011, 2012, podczas gdy w realiach przedmiotowej sprawy zaistniał wypadek siły wyższej uniemożliwiający realizację programu, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mającej wpływ na realizację tego zobowiązania i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika;

d) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L nr 312 poz. 1 ze zm. – dalej w skrócie: "rozporządzenie nr 2988/95") poprzez brak jego zastosowania w sprawie i wskutek tego brak uwzględnienia, że w sprawie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego.

W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Gliwicach w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

2.2. Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie w piśmie procesowym z dnia 6 sierpnia 2020 r., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej Strony.

2.3. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik Skarżącego kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W rozprawie nie wziął udziału pełnomocnik organu odwoławczego.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

3. Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny sporządził w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku, oddalającego skargę kasacyjną, z uwzględnieniem art. 193 zdanie 2 P.p.s.a., czyli zawierające jedynie ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu uwzględniając jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały wymienione w § 2 powyższego przepisu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki przewidziane w art. 189 P.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu. Zatem dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zbadał jedynie zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane i poparte argumentami przez stronę skarżącą kasacyjnie. Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślanie. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych polega na podaniu w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone oraz wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało oraz co ważne, w przypadku naruszenia przepisów postępowania wykazanie, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 i art. 176 P.p.s.a.). Powyższe uwagi są konieczne z uwagi na niewykazanie w skardze kasacyjnej istotnego, czyli ważkiego wpływu ewentualnych uchybień procesowych na wynik sprawy. Konstrukcja art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wymaga, przy stawianiu zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji, co najmniej uprawdopodobnienia istnienia potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi zatem o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny.

3.1. W pierwszej kolejności rozważenia w niniejszej sprawie wymaga kwestia upływu terminu przedawnienia, uregulowanego w art. 3 rozporządzenia nr 2988/95. Stosownie do tej regulacji okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Zasady sektorowe mogą jednak wprowadzić okres krótszy, który nie może wynosić mniej niż trzy lata. Akapit 2 stanowi, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia, w którym nieprawidłowość ustała. W przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu. W myśl akapitu 3 przerwanie okresu przedawnienia jest spowodowane przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się daną osobę, a który odnosi się do śledztwa lub postępowania w sprawie nieprawidłowości. Po każdym przerwaniu okres przedawnienia biegnie na nowo. Zgodnie z akapitem 4 upływ terminu przedawnienia następuje najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi okresu przedawnienia, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1.

Dokonując wykładni powyższej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 przewiduje zasadę 4-letniego okresu przedawnienia liczonego od dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 oraz możliwość zastosowania 8-letniego okresu przedawnienia, w przypadku przerwania okresu przedawnienia spowodowanego przez każdy akt właściwego organu władzy. Z kolei w akapicie 2 zdanie 2 wyznaczono co do zasady ostateczny moment okresu przedawnienia w przypadku programów wieloletnich, a mianowicie moment ostatecznego zakończenia programu, który w niniejszej sprawie nastąpił w dniu 30 czerwca 2016 r.

Autor skargi kasacyjnej polemizując z nieprawidłowościami, nie zakwestionował skutecznie przedstawionej przez organy i zaakceptowanej przez Sąd pierwszej instancji chronologii zdarzeń potwierdzających, że w sprawie nie doszło do upływu terminu przedawnienia. Mianowicie w związku z doręczaniem Stronie kolejnych aktów, o których mowa w art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95, począwszy od raportu z czynności kontrolnych (w dniu 23 października 2013 r.), decyzji obu instancji o płatności w pomniejszonej wysokości (z dnia: 10 lutego i 28 kwietnia 2014 r.), wydania wyroku WSA we Wrocławiu (z dnia 8 października 2014 r.), zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranych kwot (z dnia 16 stycznia 2018 r.), doszło do wielokrotnego przerywania biegu terminu przedawnienia, a jego bieg następował od początku od dnia następnego po przerwaniu. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że zaskarżone decyzje wydano w dopuszczalnym terminie, albowiem okres 8 lat, wskazany w art. 3 ust. 1 akapit 4 rozporządzenia nr 2988/95, minął dopiero w dniu 14 maja 2021 r., licząc od nieprawidłowości stwierdzonej w dniu 14 maja 2013 r.

Z wyroku TSUE z dnia 15 czerwca 2017 r., w sprawie C-436/15 wynika, że przedawnienie przewidziane w przepisie art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95 dla programu wieloletniego pozwala po pierwsze: zagwarantować, że dopóki program nie jest ostatecznie zakończony, dopóty właściwy organ może nadal podejmować czynności w sprawie nieprawidłowości, których dopuszczono się w ramach wykonywania tego programu, w celu ułatwienia ochrony interesów finansowych Unii (zob. podobnie wyrok TSUE z dnia 6 października 2015 r., w sprawie C-59/14, EU:C:2015:660, pkt 26). Po drugie: celem tego przepisu jest zapewnienie pewności prawa dla podmiotów gospodarczych. Podmioty te powinny być bowiem w stanie określić, które z dokonywanych przez nie czynności można uznać za ostateczne, a które mogą być jeszcze przedmiotem dochodzenia (wyrok TSUE z dnia 11 czerwca 2015 r., w sprawie C-52/14, EU:C:2015:381, pkt 24). TSUE wskazał (pkt 63 wyroku w sprawie C-436/15), że ze względu na ten podwójny cel, aby określić datę "ostatecznego zakończenie programu", do której biegnie okres przedawnienia w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95, należy uwzględnić dzień zakończenia danego programu wieloletniego. Artykuł 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 należy zatem interpretować w ten sposób, że termin przedawnienia nieprawidłowości, której dopuszczono się w ramach programu wieloletniego, biegnie od dnia popełnienia owej nieprawidłowości, zgodnie z art. 3 ust. 1 akapit 1, a program wieloletni uznaje się za "ostatecznie zakończony", w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 zdanie 2 rozporządzenia nr 2988/95, w dniu przewidzianym na zakończenie tego programu, zgodnie z przepisami, które go normują. W wyroku C-436/15 Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że ostateczne zakończenie programu w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 2988/95 nie oznacza upływu terminu przedawnienia nieprawidłowości, których dopuszczono się w toku jego realizacji. W terminie tym przedawniają się jedynie te nieprawidłowości, które popełniono 4 lata przed ostatecznym zakończeniem programu, jeżeli termin przedawnienia nie został przerwany z powodów przewidzianych w art. 3 ust. 1 akapit 3 rozporządzenia nr 2988/95. Innymi słowy, termin przedawnienia nieprawidłowości popełnianych w toku wdrażania programów wieloletnich (art. 3 ust. 1 akapit 2 rozporządzenia nr 2988/95) pozwala na wydłużenie terminu przedawnienia, a nie na jego skrócenie.

Naczelny Sąd Administracyjny w sposób jednolity przyjmuje, że zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 termin przedawnienia wynosi 4 lata, a jego ostateczne zakończenie musi nastąpić nie później niż z końcem okresu odpowiadającego podwójnemu terminowi okresu przedawnienia. Okres 8-letni, o którym mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 nie jest terminem przedawnienia sensu stricte, lecz terminem wyznaczającym maksymalny czas, w którym może dochodzić do wydłużenia terminu przedawnienia. Innymi słowy, po upływie 8 lat, mimo że od kolejnego przerwania terminu przedawnienia nie upłynęły jeszcze 4 lata, organ nie może ustalić kwoty do zwrotu z tytułu nienależnie pobranych płatności. Tak samo musi postąpić w sytuacji, gdy upłynie 4-letni termin przedawnienia, mimo że nie upłynie jeszcze 8-letni okres, o którym mowa w powołanym wcześniej przepisie. Wprowadzone przez prawodawcę unijnego okresy (4-letni i 8-letni) spełniają inne zadanie, a tym samym wywołują inne skutki prawne. Z kolei w wyroku C-52/14 Pfeifer & Langen Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że "zarówno z brzmienia, jak i struktury art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95 wynika, że w czwartym akapicie tego przepisu ustanowiony został mający zastosowanie do przedawnienia nieprawidłowości nieprzekraczalny termin upływający najpóźniej w dniu, w którym mija okres odpowiadający podwójnemu terminowi przedawnienia określonemu w akapicie pierwszym tego ustępu, jeśli do tego czasu właściwy organ władzy nie wymierzył kary; nie dotyczy to przypadków, w których postępowanie administracyjne zostało zawieszone zgodnie z art. 6 ust. 1 tego samego rozporządzenia" (pkt 63 wyroku). Z powyższych względów za bezzasadne należało uznać zarzuty dotyczące braku zastosowania art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 2988/95.

3.2. Istota zarzutu procesowego skargi kasacyjnej ujętego pod lit. a) i pozostającego z nim w ścisłym związku uchybienia prawu materialnemu wskazanego pod lit. c), sprowadza się do kwestionowania oceny Sądu pierwszej instancji, który zaakceptował stanowisko organów obu instancji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych w latach 2010, 2011 i 2012 płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego. W powyższej kwestii kluczowe znaczenie ma prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2014 r., o sygn. akt III SA/Wr 424/14, w którym w sposób ostateczny i niepodważalny stwierdzono zaistnienie na gruntach Strony w 2013 r. nieprawidłowości, w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95. Z regulacji tej wynika, że nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia WSA we Wrocławiu wyjaśniono, że "ponad wszelką wątpliwość z raportów, którymi dysponowały organy wynika, że w stosunku do działek, co do których przyznano płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości, stwierdzono nieprawidłowości dotyczące nieutrzymania minimalnej obsady drzew oraz materiał szkółkarski nie spełniał określonych wymagań. Okoliczność zarówno ilości drzew na działkach, jak też, jakości materiału szkółkarskiego nie zostały w żaden sposób zakwestionowane w toku postępowania oraz w wywiedzionej skardze. Przyjąć, zatem należy, że ustalenia kontroli są zgodne ze stanem faktycznym i nie budzą wątpliwości". W tym stanie rzeczy jakikolwiek próby polemiki z powyższymi ustaleniami, wynikającymi wprost z wyroku WSA we Wrocławiu, co do stwierdzonych nieprawidłowości w roku 2013 nie mogły być skuteczne w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę na treść art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Odnosząc się do argumentów Strony w zakresie siły wyższej należy zwrócić uwagę, że z powyższego orzeczenia wynika, że "fakt zniszczeń spowodowanych przez dziką zwierzynę czy kradzież sadzonek nie może być poddany ocenie przez pryzmat przesłanki wpływającej na przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Zarówno organy decyzyjne jak też Sąd nie mają podstaw do oceny zaistnienia tych okoliczności, skoro obowiązujące przepisy obligują rolnika do dokonania pisemnego zgłoszenia tych zdarzeń w terminie 10 dni, zaś w realiach niniejszej sprawy nieprawidłowości ujawniono w trakcie kontroli, natomiast stosowne zgłoszenie nie zostało dokonane". Wobec powyższego w skardze kasacyjnej nie mogło zostać podważone ustalenie, że w dniu 14 maja 2013 r. doszło do nieprawidłowości, polegającej na nieprzestrzeganiu przez Stronę wymogu szczegółowego dla realizowanego wariantu programu rolnośrodowiskowego, co stwierdzono w trakcie złożenia wniosku o przyznanie płatności na 2013 r. Z kolei stwierdzenie nieprawidłowości w roku 2013 ma bezpośrednie przełożenie na lata poprzedzające: 2010, 2011 i 2012, albowiem Strona była zobowiązana do realizacji całego zobowiązania rolnośrodowiskowego w określonym czasie. Wobec powyższego próby podważenia zaistnienia nieprawidłowości w drodze zarzutów dotyczących postępowania dowodowego uregulowanego w K.p.a., czy wywodów o sile wyższej nie zgłoszonej w ciągu 10 dni roboczych, nie mogą być skuteczne. Okoliczności związane z nieprawidłowościami w postaci braku określonej ilości nasadzeń na gruntach Strony mogły być badane i kwestionowane w sprawie zakończonej prawomocnie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2014 r., o sygn. akt III SA/Wr 424/14, który obecnie ma charakter wiążący na mocy wspomnianego art. 170 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa jednocześnie, że autor skargi kasacyjnej w istocie potwierdza zaistnienie nieprawidłowości, twierdząc, że po ujawnieniu "rezultatów kontroli organ został poinformowany o przyczynie braków w nasadzie". W skardze kasacyjnej nie wykazano także takich błędów proceduralnych, z powołaniem na przepisy P.p.s.a. w związku z regulacjami K.p.a., które miałyby charakter istotny, stosownie do art. 174 pkt 2 P.p.s.a., czyli takich które zaważyłyby na orzeczeniu WSA w Gliwicach w ten sposób, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny.

3.3. Odnosząc się do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. należy wyjaśnić, że przepis ten określa formalne warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można zatem kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie ocenia jak z obowiązku ustalenia stanu faktycznego wywiązał się organ administracji. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji odniósł się do niezbędnych zarzutów skargi, które były związane z przedmiotem sprawy i były najistotniejsze dla rozstrzygnięcia. Wbrew wywodom przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej sporządzonej w niniejszej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiadało wymogom wynikającym z art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał w nim, jaki stan faktyczny przyjmuje za podstawę rozstrzygnięcia i przekonująco uzasadnił swoje stanowisko co do oceny przeprowadzonego postępowania i spornej kwestii przedawnienia. To zaś, że w skardze kasacyjnej nie zgodzono się z tak wyrażoną oceną, nie mogło być skuteczną podstawą do postawienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a.

3.4. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 P.p.s.a., które jako przepisy wynikowe stanowią jedynie prawną podstawę orzeczenia odpowiednio uchylającego decyzję lub oddalającego skargę. W art. 151 P.p.s.a. ustawodawca uregulował treść rozstrzygnięcia sądu w przypadku, gdy nie zostały potwierdzone zarzuty naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. Skuteczność zarzutu naruszenia powyższych przepisów P.p.s.a. zależy od wykazania zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Orzeczenie uwzględniające skargę, którego Skarżący kasacyjnie oczekuje, nie jest skutkiem niezastosowania jedynie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., lecz następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów nakazujących sądowi takie ustalenia poczynić. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych powyżej przepisów P.p.s.a. w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami Strony. Wobec powyższego zarzuty naruszenia regulacji P.p.s.a. uznać należy za bezzasadne.

Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny uznał twierdzenia podniesione w ramach zarzutów proceduralnych skargi kasacyjnej za bezskuteczne i stanowiące polemikę z niepodważonym stanem faktycznym oraz jego oceną, zasadnie zaakceptowaną przez Sąd pierwszej instancji. W konsekwencji wobec niezakwestionowania stanu faktycznego sprawy, zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 28 ust. 4 u.w.r.o.w. 2007- 2013) nie mogły zostać uwzględnione.

3.5. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, po uprzednim rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę kasacyjną Strony jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stosownie do art. 184 P.p.s.a.

M. Bejgerowska J. Salachna M. Grzelak



Powered by SoftProdukt