Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi C. B. i J. B. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazania uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę

Zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2011r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego oraz samowolnej budowy budynku gospodarczego zlokalizowanych na działce ozn. nr geodezyjnym [...], przy ul. P. w S., a stanowiącej własność T. i J. C. M.

W dniu [...] marca 2011 r., została przeprowadzona przez organ l instancji kontrola, która wykazała, iż przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest m.in. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, podpiwniczonym, piętrowym z dachem wielospadowym. Obiekt ten został wykonany w technologii tradycyjnej - ściany murowane, stropy żelbetowe. Dach budynku o konstrukcji drewnianej o pokryciu blachą stalową. Z kolei budynek gospodarczy określany jako chlewik jest obiektem parterowym wykonanym również w technologii tradycyjnej - ściany murowane, dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej i pokryciu z papy na której za pośrednictwem łat przybito i ułożono blachę stalową ocynkowaną. Wymiary ww. obiektów zostały naniesione na szkic sytuacyjny, będący załącznikiem do protokołu kontroli.

Ponadto w trakcie kontroli inwestorzy oświadczyli, iż oba przedmiotowe budynki zostały zrealizowane w oparciu o pozwolenia na budowę, które jednak z uwagi na upływ czasu się nie zachowały, jednakże przedłożyli do wglądu kopię zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego z warsztatem mechaniczno - hydraulicznym.

W toku dalszego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. wielokrotnie podejmował działania zmierzające do odnalezienia dokumentów świadczących o legalności wybudowanych obiektów, jednak odnalazł tylko oryginał zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego. Natomiast nie zostały odnalezione żadne dokumenty dotyczące drugiego obiektu tj. budynku gospodarczego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, wskazując w uzasadnieniu iż brak jest przesłanek pozwalających na traktowanie wykonanych obiektów jako samowoli budowlanej.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. po rozpoznaniu odwołania złożonego przez J. B., decyzją z dnia [...] września 2011r., znak: [...], utrzymał w mocy w/w decyzję organu l instancji.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. po rozpoznaniu skargi wywiedzionej przez J. B., wyrokiem z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...], uchylił obie ww. zaskarżone decyzje organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na szereg błędów organów w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, które uniemożliwiają ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa materialnego.

Ponownie prowadząc sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. podjął decyzję o rozdzieleniu sprawy na dwa odrębne postępowania, w tym przedmiotowe, dotyczące budynku gospodarczego tzw. chlewika, a także podjął szereg czynności dowodowych mających na celu prawidłowe rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. nakazał Państwu J. C. i T. M. uzyskać pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego (chlewika) znajdującego się na działce oznaczonej nr ewidencyjnym [...] przy ul. P. w S.

Rozstrzygnięcie to zapadło po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego oraz samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego (chlewika) przez Państwa T. i J. C. M. w oparciu o zebrany materiał dowodowy umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego przez Państwa T. i J. C. M. na działce o numerze geod. [...] przy ul. P. w S.

Zdaniem organu nadzoru budowlanego budynek gospodarczy (dawniej użytkowany jako chlewik) powstał w latach 70-tych XX wieku - pod rządami ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r. Swoją ocenę organ nadzoru budowlanego oparł na zeznaniach przesłuchanych w sprawie świadków: A. W. i I. C. oraz na podstawie innych dowodów zebranych w sprawie.

Według wyjaśnień przesłuchanej A. W., która na sąsiedniej nieruchomości przy ul. P. w S. mieszka od ok. 1985 r., a nabyła ją w latach 1979- 1980 r. budynek gospodarczy, w którym hodowane były świnie istniał w okresie 1979-1980 r. Ponadto zeznała, że w dacie rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego na początku lat 80-tych XX wieku na jej działce - przy ul. P. istniał już budynek gospodarczy u Państwa M.

Według wyjaśnień przesłuchanego I. C., który jak wyjaśnił przebywał wielokrotnie na nieruchomości przy ul. P. w S., w latach 70-tych, 80-tych, 90-tych XX wieku oraz latach 2000, przedmiotowy budynek gospodarczy nie powstał w latach 1998-2000 r. Przesłuchiwany zeznał m.in., że budynek gospodarczy znajdujący się obecnie na posesji przy ul. P. w S. to ten sam, który istniał w latach 70-tych XX wieku.

Zdaniem organu, wyjaśnienia ww. świadków znajdują potwierdzenie w dołączonym do akt wypisie z rejestru budynków, z którego wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany w 1977 r.

Organ będąc w posiadaniu dokumentów urzędowych stwierdził ponadto, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajdujący się na działce o numerze geod. [...] przy ul. P. w S. został naniesiony (namierzony) na mapy z 1983 r. i na mapach zasadniczych analogowych obowiązujących do dnia [...] marca 2008 r. i nie przylega do budynku na działce sąsiedniej - o numerze geod. [...]. Organ wyjaśnił, że mapy zasadnicze analogowe w 2008 r. zostały zastąpione mapami zasadniczymi numerycznymi. Firma G. – P. B. G. i T. R. w B. O. T. w S. wykonując w październiku 2001 r. mapę porównania z terenu, zaktualizowała budynek gospodarczy.

Analizując te mapy organ ustalił, że przerwa (odległość) pomiędzy budynkiem gospodarczym zlokalizowanym na działce nr [...] a budynkiem na działce nr [...] zmierzona na kopii mapy zasadniczej analogowej wynosi ok. 0, 5 m. Obydwie mapy zostały sporządzone w skali 1:500 i na obydwu mapach przedmiotowy budynek gospodarczy miał taka samą długość ok. 5, 5 m. Według organu, świadczy to o tym, że dokonując pomiarów w 2001 r. zaktualizowano - doprecyzowano lokalizację budynku. Nie bez znaczenia zauważono także, że szerokość budynku na działce sąsiedniej o nr [...] na mapie zasadniczej analogowej wynosi ok. 3,5 m a na mapie zasadniczej numerycznej ok. 3,75 m.

Wobec powyższych ustaleń organ nadzoru budowlanego uznał że przedmiotowy budynek gospodarczy znajdujący się na działce o numerze geod. [...] przy ul. P. w S. na obydwu mapach zasadniczych: analogowej i numerycznej to ten sam. budynek gospodarczy (dawniej użytkowany jako chlewik).

Organ w postępowaniu dowodowym zweryfikował również, że inwestorzy nie posiadali żadnych dokumentów świadczących o legalności jego wybudowania, tj. decyzji o pozwoleniu na budowę, projektu budowlanego, dziennika budowy czy dokumentów dotyczących zakończenia jego budowy. Dokumentów takich nie posiadał również Wydział Architektury i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w S.

W sprawie organ zweryfikował również czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczy położony jest na terenie gdzie w chwili obecnej brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Organ nadzoru budowlanego uznał, że może samodzielnie rozstrzygnąć, czy samowolnie wybudowany obiekt nie znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, co jest możliwe chociażby w oparciu o zapisy, dotyczące przeznaczenia działek zawartych w gminnym rejestrze gruntów.

Organ dokonał analizy wypisów z rejestru gruntów i ustalił, iż działka oznaczona numerem geod. [...] położona przy ul. P. w S., na której znajduje się samowolnie wybudowany przedmiotowy budynek gospodarczy opisana jest jako użytek - tereny mieszkaniowe. Zabudowania wokół tej nieruchomości opisane są w taki sam sposób - tereny mieszkaniowe.

Zatem organ uznał, że przedmiotowy budynek gospodarczy znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej, na którym można lokalizować budynki o funkcji gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe organ nadzoru budowlanego postanowieniem znak [...] z dnia [...] maja 2013r. nakazał Inwestorom Państwu T. i J. C. M. przedłożyć w terminie do dnia [...] lipca 2013r. do Inspektoratu ocenę stanu technicznego przedmiotowego budynku. W wyznaczonym terminie radca prawny p. B. L. reprezentująca p. J. C. i T. M. przedłożyła żądaną ocenę techniczną. Przedmiotowa ocena techniczna została sporządzona przez p. A. J. posiadającego stosowne uprawnienia budowlane nr [...]. Z jej treści wynikało, że przedmiotowy budynek gospodarczy zlokalizowany na działce o numerze geod. [...] został wybudowany zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowlanej i nie stwarzał zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. i C. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wskazał przy tym na konieczność przeprowadzenia procedury legalizacyjnej przedmiotowego obiektu budowlanego zgodnie z ustawą Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 roku. Stwierdził, że organ błędnie ocenił zebrany materiał dowodowy, zwłaszcza w zakresie daty powstania obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej. Podważył również zeznania świadków.

Według J. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. działając stronniczo i nieobiektywnie we wszystkich sprawach dotyczących J. i S. M. naruszał zasadę równego traktowania, gdzie w ich przypadku brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o legalnych budowach, to jednak w wielu przypadkach uznaje za legalne, lub rozstrzyga na sposób temu podobny by rozstrzygnięcie było najmniej dokuczliwe.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, uznając, zarzuty skargi za niezasadne.

Organ odwoławczy przyjął ustalenia organu I instancji za własne uznając, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został pobudowany w latach 70 - tych XX wieku, co wynikało z zebranego materiału dowodowego w postaci: zeznań świadków oraz map zasadniczych. Co do zarzutów zawartych w przedmiotowym odwołaniu z dnia [...] września 2013 r., to w ocenie organu są one nieuzasadnione.

Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. sygn. akt II OSK 1258/05, LEX nr 289255, który zauważył: "Artykuł 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem l stycznia 1995r. Dodatkowym zaś warunkiem jest zakończenie budowy obiektu lub wszczęcie postępowania w stosunku do takiego obiektu przed dniem l stycznia 1995r. Chodzi tu o postępowanie administracyjne toczące się w stosunku do obiektu, którego budowa została podjęta przed dniem l stycznia 1995r".

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, iż brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, bowiem przedmiotowy obiekt znajduje się na obszarze, na którym nie został uchwalony aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednak z wypisu ewidencji gruntów wynika, iż budynek znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej, na której można lokalizować budynki gospodarcze, tym bardziej, że sąsiednie nieruchomości są zabudowane podobnymi obiektami.

Skoro wykluczona została możliwość orzeczenia rozbiórki, to jedyną możliwością doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest według organu odwoławczego jego legalizacja.

Organ dodatkowo zauważył, że z przedłożonej przez inwestorów oceny technicznej, sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, wynika że budynek gospodarczy jest w dobrym stanie technicznym, nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak też został wybudowany zgodnie z zasadami wiedzy technicznej oraz sztuki budowlanej.

W związku z tym, że budynek nie wymagał wykonania jakichkolwiek czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, o których mowa w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane zasadnym było nałożenie na inwestorów wyłącznie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Na odmienną datę budowy niż podawana przez odwołujących wskazują przede wszystkim zeznania świadków, przesłuchanych pod rygorem odpowiedzialności karnej, a także dokumenty wskazywane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu l instancji.

Także argument o zmianie sposobu użytkowania budynku z chlewika na gospodarczy nie znajduje potwierdzenia, gdyż w świetle art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z takimi nie mamy do czynienia, a wręcz przeciwnie, gdyż użytkowanie obiektu jako inwentarskiego spowodowałoby zmianę warunków higieniczno - sanitarnych, czy też dotyczących wpływu jego uciążliwości na sąsiednie nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję złożył do wojewódzkiego sądu administracyjnego profesjonalny pełnomocnik, reprezentujący J. i C. B., zaskarżając ją w całości zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 77 w zw. z art. 80 i 7 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji z zaniechaniem wszechstronnego zebrania oraz rozważenia materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności:

a) przyjęcie za wiarygodne i miarodajne źródło dowodowe zeznań świadków: A. W. oraz I. C., w sytuacji gdy primo z zeznań tych nie wynika kiedy budynek gospodarczy (użytkowany jako chlewik) został posadowiony na działce nr: [...] przy ul. P. w S., secundo kiedy zakończono budowę przedmiotowego budynku, tercio zeznania te oceniane w sposób swobodny, zgodny z zasadami doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania pozwalają jedynie na przyjęcie, iż na ww. nieruchomości przed 1 stycznia 1995 r., znajdowała się prowizoryczna szopa/ wiata, która mogła być wykorzystywana do hodowli świń, co znajduje potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym sprawy: protokole kontroli z dnia [...] października 1996 r, kopii wyrysu z dnia [...] października 1996 r, kopii mapy zasadniczej z dnia [...] lutego 2002 r., stanowiska skarżącego, a także map zasadniczych znajdujących się w aktach sprawy;

b)organ pominął znaczenie dowodowe dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, tj.: wskazanego wyżej protokołu kontroli z dnia [...] października 1996 r., kopii wyrysu z dnia [...] października 1996 r, kopii mapy zasadniczej z dnia [...] lutego 2002 r. dot. działki nr: [...], w sytuacji gdy wszechstronna ocena tych dowodów, dokonana w sposób swobodny, a nie dowolny doprowadziłaby do odmiennych wniosków, a mianowicie, że budynek gospodarczy (użytkowany jako chlewik) powstał w warunkach samowoli budowlanej i jego budowa zakończyła się po dniu [...] stycznia 1995 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r.;

2) dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie polegających na przyjęciu, iż:

a) budowa budynku gospodarczego (użytkowanego jako chlewik) została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r.,;

b) budynek gospodarczy (użytkowany jako chlewik) naniesiony na mapach zasadniczych wg. pomiaru z 2001 r. dokonanego przez F. G.- P. B. G. i T. R. w B. O. T. w S., to ten sam budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr: [...] przy ul. P. w S. wg. zapisów mapy zasadniczej z 1983 r;

c) budynek wymieniony w rejestrze budynków pod nr ewidencyjnym: [...] w wypisie z rejestru budynków dla działki nr: [...], to budynek gospodarczy, którego dotyczy niniejsze postępowanie.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik Skarżącego wniósł o uwzględnienie przedmiotowej skargi, uchylenie w całości decyzji organów l i II instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Skarżący uznał, że zebrany przez organy materiał dowodowy, nie pozwala na ustalenie, kiedy doszło do zakończenia budowy przedmiotowego budynku gospodarczego.

Z zeznań świadków nie wynika, kiedy budynek, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie został posadowiony na działce nr: [...] przy ul. P. w S., tym bardziej nie wynika z nich kiedy zakończono jego budowę

Organy pomijają znaczenie dowodowe dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, tj.: wskazanego wyżej protokołu kontroli z dnia [...] października 1996 r, kopii wyrysu z dnia [...] października 1996 r, kopii mapy zasadniczej z dnia [...] lutego 2002 r. dot. działki nr: [...], w sytuacji gdy wszechstronna ocena tych dowodów, dokonana w sposób swobodny, a nie dowolny doprowadziłaby do odmiennych wniosków, a mianowicie, że budynek gospodarczy (użytkowany jako chlewik) powstał w warunkach samowoli budowlanej i jego budowa zakończyła się po dniu 1 stycznia 1995 r, tj. w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Pełnomocnik Skarżacego zwrócił uwagę na rozbieżności w mapach zasadniczych zgromadzonych w aktach sprawy dot. w szczególności budynku gospodarczego, którego dotyczy przedmiotowa sprawa.

Z powyższym korelują nie tyle wyjaśnienia samego skarżącego, co również znajdujący się w aktach sprawy protokół kontroli Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w S. z dnia [...] października 1996 r. przeprowadzonej na nieruchomości przy ul. P. w S. przedłożony przez skarżącego w załączeniu do pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organ l instancji w zaskarżonej decyzji (str. 4 uzasadnienia) skrótowo jedynie wskazuje, iż dokument ten nie może stanowić dowodu na okoliczność nie istnienia - na chwilę przeprowadzenia kontroli - budynku gospodarczego będącego przedmiotem niniejszego postępowania albowiem nie wskazano w nim budynku kuźni, który również został wybudowany pod koniec lat 70-tych ubiegłego wieku.

Pełnomocnik Skarżącego podważa również twierdzenia świadka I. C. z uwagi na to, że jest to osoba powinowata z właścicielami działki, na której znajduje się budynek, którego dotyczy niniejsze postępowanie.

Nie można zgodzić się z bezkrytyczną oceną wypisu z rejestru budynków, znajdującą się w aktach sprawy, jakoby stanowiło to ostateczne potwierdzenie wybudowania budynku gospodarczego, którego dotyczy niniejsze postępowaniu już w roku 1977 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wbrew obszernym twierdzeniom strony skarżącej organy nadzoru wyjaśniły wszystkie wątpliwości związane z datą wybudowania obiektu, kwalifikacją prawną inwestycji, jak również prawidłowością wdrożonej procedury legalizacyjnej. Tym samym zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są chybione, bowiem organ l instancji na okoliczności podnoszone w skardze na stronie 2 przeprowadził szereg dowodów, w tym z przesłuchania stron, świadków oraz pracownika Urzędu Miejskiego, których to wyjaśnienia stoją w absolutnej sprzeczności z argumentami strony skarżącej (podnoszonymi zresztą w toku całego postępowania).

Ponadto w ocenie tutejszego organu wbrew twierdzeniom strony zeznania świadków są logiczne, zbieżne i potwierdzają zebrany w sprawie materiał dowodowy, a całość postępowania dowodowego została przeprowadzona w sposób zgodny z Kodeksem postępowania administracyjnego, przy udziale stron i zapewnieniu im czynnego udziału.

Tym samym organy nadzoru budowlanego wykonały całość zaleceń zawartych w zapadłym już w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] marca 2012r., sygn. akt [...].

Z kolei zarzuty błędnych ustaleń faktycznych, jako zbieżne w zasadzie z argumentami o naruszeniu przepisów postępowania, także uznać należy zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. za nietrafne i niemogące podważyć legalności wydanej decyzji.

Reasumując powyższe w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego w oparciu o zeznania świadków, wyjaśnienia stron, oględziny oraz materiały dowodowe w postaci szkiców oraz map uznały, iż przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej przed rokiem 1995r., (na co wskazuje także wygląd zewnętrzny obiektu, jego stan techniczny, oraz materiały użyte do jego budowy).

Jednakże z uwagi na fakt, iż budynek nie naruszał dyspozycji art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., to organy umożliwiły inwestorom legalizację obiektu, po przedłożeniu przez nich oceny technicznej, pod warunkiem uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Z powyższych względów P Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wnosi o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], sprostowana postanowieniem organu z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] oraz utrzymana ww. decyzją – decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z dnia [...] września 2013 r., znak: [...], nakazująca J. C. i T. M. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, tj. chlewika.

Kontrola legalności ww. decyzji została dokonana przez Sąd w kontekście wytycznych, co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie zaś samego sądu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Sąd nie może powracać do kwestii już wcześniej przesądzonych (por: wyrok NSA z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275). W ocenie Sądu organy w przedmiotowej sprawie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt [...].

Przede wszystkim organy dokonały uzupełnienia czynności dowodowych w celu ustalenia prawidłowej daty budowy przedmiotowego obiektu gospodarczego. W tym celu organ nadzoru przesłuchał dwóch świadków, tj. A. W. i I. C.

Pierwszy ze świadków (A. W.) zeznał w dniu [...] marca 2013 r., że budynek gospodarczy, w którym hodowane były świnie istniał w okresie 1979 – 1980 r., a ponadto w dacie rozpoczęcia budowy budynku gospodarczego na działce świadka na początku lat 80-tych XX wieku istniał już budynek gospodarczy u Państwa M.

Drugi ze świadków (I. C.), który wielokrotnie przebywał na nieruchomości położonej przy ul. P. w S. w latach 70-tych, 80-tych, 90-tych XX wieku oraz latach 2000, przedmiotowy budynek gospodarczy nie powstał w latach 1998-2000r. Przesłuchiwany zeznał m.in., że budynek gospodarczy znajdujący się obecnie na posesji przy ul. P. w S. to ten sam, który istniał w latach 70-tych XX wieku.

Ponadto organy zobowiązały T. i J. C. M., postanowieniem z dnia [...]maja 2013 r., do przedłożenia oceny stanu technicznego budynku gospodarczego na działce o nr geod. [...] w zakresie zgodności jego wybudowania z zasadami wiedzy technicznej, sztuki budowlanej i przepisami. W opinii technicznej z dnia [...] czerwca 2013 r., uzupełnionej w dniu [...] czerwca 2013 r. i sprostowanej w dniu [...] sierpnia 2013 r., A. J., kierownik budowy, członek P. O. I. I. B., stwierdził po dokonaniu oględzin, że przedmiotowy budynek gospodarczy jest w stanie technicznym dobrym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia, jak również estetyce posesji.

Organy ustaliły również, że z wypisu z rejestru budynków wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany w 1977 r. Organ prawidłowo ocenił, iż przedmiotowy budynek gospodarczy znajdujący się na działce o numerze geod. [...] przy ul. P. w S. został naniesiony (namierzony) na mapy z 1983 r. i na mapy zasadnicze analogowe obowiązujące do dnia 4 marca 2008 r. i nie przylega on do budynku na działce sąsiedniej - o numerze geod. [...].

Organ zauważył, że mapy zasadnicze analogowe w 2008 r. zostały zastąpione mapami zasadniczymi numerycznymi. Firma G. – P. B. G. i T. R. w B. O. T. w S. wykonując w październiku 2001 r. mapę porównania z terenu, zaktualizowała budynek gospodarczy. Dokonując analizy map organ ustalił, że przerwa (odległość) pomiędzy budynkiem gospodarczym zlokalizowanym na działce nr [...] a budynkiem na działce nr [...] zmierzona na kopii mapy zasadniczej analogowej wynosi ok. 0,5 m. Obydwie mapy są sporządzone w skali 1:500 i na obydwu mapach przedmiotowy budynek gospodarczy ma taka samą długość ok. 5,5m. Świadczy to o tym, że dokonując pomiarów w 2001r. zaktualizowano - doprecyzowano lokalizację budynku. Nie bez znaczenia zauważono także, że szerokość budynku na działce sąsiedniej o nr [...] na mapie zasadniczej analogowej wynosi ok. 3,5m a na mapie zasadniczej numerycznej ok. 3,75m.

Należy też zauważyć, że organ oceniając zebrany materiał dowodowy w sprawie wziął też pod uwagę treść notatki służbowej z dnia [...] sierpnia 2013 r., sporządzonej w Wydziale Geodezji Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w S. przez P. B., w której wyjaśniono pojawiającą się wątpliwość następującej rozbieżności - na kopii mapy zasadniczej analogowej budynek gospodarczy zlokalizowany na działce [...] nie przylega do ściany budynku na działce nr [...], a na mapie numerycznej budynek gospodarczy zlokalizowany na działce [...] przylega do ściany budynku na działce [...].

Z wyjaśnień udzielonych przez I. G. C., inspektora w Wydziale Geodezji Gospodarki Nieruchomościami i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w S. wynika, że firma geodezyjna – P. B. G. i T. R. w B. O. T. w S., wykonując w 2001 r. mapy porównania z terenu zaktualizowała budynek gospodarczy. Nie ma jednak możliwości stwierdzenia, skąd wynika różnica pomiędzy budynkiem gospodarczym na mapie zasadniczej analogowej i numerycznej.

Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organów administracji, materiał dowodowy pozwalał na dokonanie oceny, z której wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy, znajdujący się na działce o numerze geod. [...] przy ul. P. w S. na obydwu mapach zasadniczych: analogowej i numerycznej to ten sam.

Materiał dowodowy pozwalał też w zupełności do dokonania oceny przez organ, z której wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy (dawniej użytkowany jako chlewik) powstał w warunkach samowoli budowlanej w latach funkcjonowania ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Inwestorzy nie posiadali bowiem żadnych dokumentów świadczących o legalności jego wybudowania tj. decyzji o pozwoleniu na budowę, projektu budowlanego, dziennika budowy czy dokumentów dotyczących zakończenia jego budowy. Dokumentów takich nie posiadał również Wydział Architektury i Gospodarki Przestrzennej Urzędu Miejskiego w S.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sprawie zasadnie zastosowano przepisy prawa budowanego z 1974 r. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r., uchylając jednocześnie poprzednio obowiązującą ustawę z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.). Reguły normujące wpływ nowego prawa na stosunki powstałe pod rządami prawa dotychczasowego zamieszczone zostały w przepisie przejściowym art. 103 prawa budowlanego z 1994 r. W ustępie 1 tego artykułu przyjęto, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Natomiast w ustępie 2 wskazano, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...). Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przyjęto zatem, że regułą podstawową wynikającą z ustępu 1 jest stosowanie nowej ustawy. Obejmuje to nie tylko sprawy, w których postępowanie administracyjne jest wszczynane już po wejściu jej w życie (niezależnie od tego, czy dotyczy zdarzeń faktycznych powstałych jeszcze w okresie obowiązywania poprzedniej ustawy), ale także sprawy wszczęte a niezakończone decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, to jest sprawy będące w toku w dniu 1 stycznia 1995 r. Wyjątek od tej zasady został przewidziany w art. 103 ust. 2 omawianej ustawy. Dotyczy on wyłączenia stosowania prawa budowlanego z 1994 r. po dniu 1 stycznia 1995 r. tylko w odniesieniu do przepisu art. 48 tej ustawy i wyłącznie wówczas, gdy przed dniem 1 stycznia 1995 r. budowa obiektu została zakończona. Oznacza to, że przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r. odnosi się do sytuacji, gdy obiekt był budowany bez wymaganego pozwolenia przed dniem 1 stycznia 1995 r. Inaczej mówiąc, przepis ten ma zastosowanie, jeżeli samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 tej ustawy dopuszczono się przed dniem 1 stycznia 1995 r. i zakończenie budowy obiektu nastąpiło również przed tą datą. Stan faktyczny dotyczący budowy przedmiotowego budynku (z zebranego materiału dowodowego wynika, że został on wybudowany przed 1995 r.) wypełnia hipotezę art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994 r.

Zgodnie z art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazująca wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Z powyższego wynika, że warunkiem zastosowania procedury legalizacyjnej jest wykazanie, że nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ustawy, który w ust. 1 stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 37 prawa budowlanego a tym samym, że dopuszczalne jest prowadzenie postępowania legalizacyjnego w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ ustalił, że przedmiotowy obiekt znajduje się obszarze, na którym nie został uchwalony aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jednak z wypisu ewidencji gruntów wynika, iż budynek znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej na której można lokalizować budynki gospodarcze, tym bardziej że sąsiednie nieruchomości są zabudowane podobnymi obiektami.

Skoro wykluczona została możliwość orzeczenia rozbiórki, to jedyną możliwością doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem jest jego legalizacja, w celu której organ pozyskał wspominaną ocenę stanu technicznego budynku gospodarczego.

Organ prawidłowo zatem, zdaniem Sądu, uwzględnił także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

Zatem z uwagi na fakt, iż przedmiotowy budynek nie wymaga wykonania jakichkolwiek czynności mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, o których mowa w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane-zasadnym było nałożenie na inwestorów wyłącznie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Końcowo Sąd chciałby się odnieść do zarzutów naruszenia przez organy prawa procesowego, wynikających z art. 77 w zw. z art. 7 i 80 k.p.a.

Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Organy orzekające, rozpoznając sprawę odniosły się do dowodów z zeznań stron, świadków oraz pracownika urzędu miejskiego dokonując ich oceny w granicach obowiązującego prawa, które stoją w sprzeczności z argumentacją Skarżącego, do której również odnosiły się organy w toku prowadzonych procedur.

Strona nie przedstawiła żadnego dowodu bezsprzecznie potwierdzającego jej tezę o wybudowaniu przedmiotowego budynku gospodarczego pod rządami obowiązującej ustawy – Prawo budowlane. Dowód w postaci kopii protokołu z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 1996 r. przez pracowników Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w S. został przez organ wzięty pod uwagę w ocenie materiału dowodowego. Organ bowiem stwierdził, iż ww. protokół nie musi świadczyć o nieistnieniu w 1996 r. budynku gospodarczego, na którym to protokole nie wykazano również budynku kuźni, wybudowanej pod koniec lat 70-tych, a będącej przedmiotem odrębnego postępowania.

Zatem zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w sprawie w tym ocena wyglądu zewnętrznego obiektu, jego stan techniczny oraz materiały użyte do jego budowy w sposób wyczerpujący przesądził o prawidłowości stanowiska organów, iż przedmiotowy budynek powstał w warunkach samowoli budowlanej przed rokiem 1995.

Reasumując, wobec zastosowania się do wytycznych zawartych w wyroku o sygn. akt [...] oraz wobec niepotwierdzenia zarzutów skargi, należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).