Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 22/24 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Z. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2022 r. nr 7/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Kr 22/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania M. G. (dalej również jako "wnioskodawczyni") w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w Z. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2022 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 28 marca 2024 r. M. G. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika. Na uzasadnienie wniosku wnioskodawczyni podała, że jest współużytkownikiem wieczystym i współposiadaczem nieruchomości położonej w Zakopanem, obr. [...] działka nr [...], pow. 438 m2. Postępowanie pod sygn. II SA/Kr 22/24 dotyczy samowoli budowlanych posadowionych tam przez inwestora, które to nieruchomości znajdują się na ww. nieruchomości, której wnioskodawczyni jest współużytkownikiem wieczystym ujawnionym w KW, zatem wnioskodawczyni uważa, że jest osobą, która ma wyraźny interes prawny w tym postępowaniu, bowiem również żąda usunięcia - rozbiórki obiektów budowlanych.

Sąd wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest sprawa rozbiórki samowoli budowlanych posadowionych przez inwestora na ww. nieruchomości, której wnioskodawczyni jest współużytkownikiem wieczystym ujawnionym w KW. Przedmiotem tego postępowania jest bowiem sprawa stwierdzenia niedopuszczalności odwołania inwestora od decyzji rozbiórkowej. Wprawdzie, z przyczyn podanych we wniosku, wnioskodawczyni jest zainteresowana rozstrzygnięciem niniejszej sprawy sądowej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które pozwalałyby wywieść sytuację prawną umożliwiającą dopuszczenie jej do przedmiotowego postępowania sądowego w charakterze jego uczestnika na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła wnioskodawczyni, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuciła:

1. art. 33 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (dalej: PB) w zw. z art. 206 Kodeksu cywilnego (dalej: KC) - poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 2 p.p.s.a. i niezastosowanie art. 3 pkt 20 PB w zw. z art. 206 KC - i uznanie przez Sąd, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w postępowaniu i wprawdzie jest zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy sądowej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które pozwalałyby jej wywieść sytuację prawną umożliwiającą dopuszczenie do postępowania sądowego, podczas gdy w prawidłowo ustalonym stanie prawnym Sąd winien uznać, że obiekt samowoli budowlane] (taras) - wybudowany bez pozwolenia przez G. sp. z o. o. oraz [...] (inwestorów), którego rozbiórkę nakazał małopolski WINB, o którego rozbiórkę również wnosiła wnioskodawczyni - jest obiektem bezpośrednio oddziałującym na działkę, której wnioskodawczyni jest współużytkownikiem wieczystym, a na której również znajdują się inne obiekty budowlane,

zaś skarga G. sp. z o. o. dotyczy samowoli budowlanej na nieruchomości położonej w Zakopanem, obr. [...] działka nr [...], pow. 438 m2, której wnioskodawczyni jest współposiadaczem i współużytkownikiem wieczystym, a która to działka nie ma podziału fizycznego, a jedynie podział quoad usum,

co oznacza, że wnioskodawczyni winna uczestniczyć we wszystkich postępowaniach administracyjnych i administracyjno-sądowych jako uczestnik postępowania, albowiem obiekt samowoli budowlanej (taras) znajduje się na działce, do której zastosowanie ma art 206 KC, który stanowi, że każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zgodnie z § 2 art. 33 udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Pojęcie interesu prawnego określa relację pomiędzy oczekiwaniami podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo, a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakie mają wobec danego podmiotu. Interes prawny, aby mógł zostać zaspokojony przez organ stosujący prawo musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Interes prawny jest kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że niniejsze postępowanie sądowe dotyczy kontroli legalności postanowienia Małopolskiego WINB z dnia 10 stycznia 2022 r., stwierdzającego – na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) – niedopuszczalność odwołania złożonego przez stronę skarżącą Spółkę G. Spółka z.o.o. Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem z 4 października 2017 r., którą organ nakazał stronie skarżącej - jako inwestorowi oraz współwłaścicielom K. W., P. W., P. W. i S. W. - rozbiórkę budowli (tarasu) o konstrukcji drewnianej o wymiarach: 9,71 m x 12,87 m x 9,87 m x 11,54 m x 5,17 m i wysokości ok. 1,5 m zlokalizowanego na działce nr ew. [...] i częściowo na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...] w miejscowości Zakopane. Postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania jest rozstrzygnięciem proceduralnym oraz z racji przedmiotu postępowania nie odnosi się bezpośrednio do interesu prawnego M. G. Stwierdzona przez organ niedopuszczalność odwołania wynikała bowiem z przyczyn podmiotowych. W sprawie zainicjowanej skargą G. Spółka z.o.o. Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w Z. badana jest wyłącznie kwestia niedopuszczalności odwołania inwestora od decyzji rozbiórkowej. Nie budzi wątpliwości, że interes prawny w sprawie dotyczącej kontroli takiego postanowienia posiada wyłącznie podmiot, który złożył to odwołanie. Jak już wskazano wcześniej interes prawny musi być osobisty, własny i indywidualny. Wynik postępowania sądowego zainicjowanego skargą inwestora nie dotyczy zaś interesu prawnego wnioskodawcy.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.