Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt V SO/Wa 8/18 w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie z wniosku A Sp. z o.o. w W. o wymierzenie Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa grzywny za nieprzekazanie Sądowi kompletnych akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 10 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt V SO/Wa 8/18 wymierzył Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie Sądowi kompletnych akt sprawy.

Stwierdził, że w trakcie prowadzonego postępowania organ dostrzegł brak formalny złożonego w dniu [...] października 2016 r. odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] września 2016 r. i wezwał stronę do podpisania odwołania. Strona w dniu [...] grudnia 2016 r. przesłała uzupełnione odwołanie. Powyższe okoliczności zostały podane w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ppsa organ winien przekazać akta administracyjne wraz z podpisanym odwołaniem strony, jednak do momentu wydania niniejszego postanowienia nie dołączył do akt oryginału podpisanego odwołania. Natomiast w dniu 8 października 2018 r. w sprawie o sygn. V SA/Wa 137/18 zapadł wyrok stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji z powodu braku podpisu pod odwołaniem.

Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł. Określając wysokość grzywny miał na uwadze skutki niezałączenia (fizycznie) podpisanego odwołania do akt administracyjnych sprawy oraz okoliczności usprawiedliwiające ten stan rzeczy tj. wyraźne wskazanie w treści zaskarżonej decyzji, że brak formalny odwołania został uzupełniony przez stronę w dniu [...] grudnia 2016 r.

W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie organ wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 163 § 2 w zw. z art. 166 ustawy z

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 poz. 1302; dalej: ppsa) przez zaniechanie przedstawienia całego stanu sprawy, a w szczególności brak informacji o wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z 8 października 2018 (sygn. akt V SA/Wa 137/18) i wniesieniu od tego wyroku skargi kasacyjnej przez obydwie strony, w których podniesiono niemal identyczne zarzuty:

a) naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 i art. 62 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa przez zaniechanie ustalenia, czy przedstawione do kontroli sądu akta są kompletne i zawierają wszystkie zebrane w sprawie dokumenty;

b) art. 106 § 3 w zw. z art.145 § 1 pkt 2 ppsa przez zaniechanie dopuszczenia z urzędu dowodu z egzemplarza odwołania uzupełnionego o podpis;

2. naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art.163 § 2 w zw. z art. 166 ppsa przez zaniechanie wyjaśnienia zastosowania art. 55 § 1 ppsa, a w szczególności brak wyjaśnienia wysokości wymierzonej grzywny i przyczyn nie złożenia wraz z aktami sprawy administracyjnej egzemplarza odwołania uzupełnionego o podpis;

3. art. 55 § 1 ppsa przez wydanie zaskarżonego postanowienia po wydaniu przez WSA w Warszawie wyroku z 8 października 2018 (sygn. akt V SA/Wa 137/18);

4. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wskutek wydania zaskarżonego postanowienia w składzie nie gwarantującym rozpoznania sprawy przez Sąd obiektywny i bezstronny;

5. art. 66 § 1 ppsa w zw. z art. 47 § 1 w zw. z art. 64 § 2 w zw. z art. 55 § 1 ppsa przez zaniechanie doręczenia organowi wniosku z [...] października 2018 r. o wymierzenie grzywny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 55 § 1 ppsa, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, a więc nieprzekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowało się stanowisko, że grzywna, o której mowa w powołanym art. 55 § 1 ppsa, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa.

Rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość Sąd administracyjny może brać pod rozwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji, przykład jaki postępowanie tego organu daje innym, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów, a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 ppsa (v. postanowienie NSA z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13).

W sprawie bezsporne jest, że w trakcie prowadzonego postępowania organ dostrzegł brak formalny złożonego w dniu [...] października 2016 r. odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] września 2016 r. i wezwał stronę do podpisania odwołania. W zakreślonym terminie ([...] grudnia 2016 r.) strona przesłała uzupełnione odwołanie. Powyższe okoliczności zostały wskazane w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji (s. 1 decyzji z [...] listopada 2017 r. nr [...]). Tym samym - zgodnie z treścią art. 54 § 2 ppsa - organ winien przekazać akta administracyjne wraz z podpisanym odwołaniem strony. Ciążącego na nim obowiązku nie dopełnił.

W dniu 8 października 2018 r. w sprawie o sygn. V SA/Wa 137/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok stwierdzający nieważność zaskarżonej decyzji z powodu braku podpisu pod odwołaniem. Organ dopiero w dniu 25 stycznia 2019 r. przesłał do Sądu uzupełnione odwołanie strony.

Za chybiony należy uznać zarzut organu, jakoby brak podpisanego odwołania od decyzji I instancji nie spowodował zatamowania rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, gdyż Sąd bez wzywania organu o ten dokument wydał wyrok w dniu 8 października 2018 r. Zatamowania rozpoznania sprawy brak ten nie spowodował, jednak z dużą dozą prawdopodobieństwa należy stwierdzić, że prawdopodobne rozstrzygnięcie, gdyby akta administracyjne były kompletne, byłoby inne. W zaistniałej sytuacji - spowodowanej uchybieniem organu - sprawa skarżącego zostanie rozpoznana z kilkunastomiesięcznym opóźnieniem.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne uznał stanowisko Sądu I instancji, że wymierzenie organowi grzywny było zgodne z prawem, bowiem co do istoty podmiot ten uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 ppsa.

Odnosząc się natomiast do kwestii zaniechania doręczenia organowi wniosku o wymierzenie grzywny, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że wniosek ten został doręczony bezpośrednio przez pełnomocnika strony skarżącej, zgodnie z dyspozycją art. 66 § 1 ppsa, a organ złożył odpowiedź na ten wniosek.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że grzywna w wysokości 1000 zł będzie adekwatna do stopnia zaniedbania obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa oraz osiągnie cel przewidziany w przywołanej normie.

Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.