Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 4 stycznia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi [...] na interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] 2017 roku, Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić przyznania prawa pomocy

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości [...] zł [...] złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi i ustanowienie adwokata, a na wezwanie sądu przesłała wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem i mężem. Wnioskodawczyni uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł, a jej mąż uzyskuje wynagrodzenie w wysokości [...] zł. [...] jest właścicielką domu w [...] o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa ok. [...] zł) oraz współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (wartość szacunkowa części należącej do wnioskodawczyni o powierzchni [...] ha wynosi ok. [...] zł), a także współwłaścicielką samochodu Škoda Fabia (rok produkcji 2003). Jej mąż jest właścicielem dom o powierzchni [...] m² oraz samochodu osobowego Mercedes – Benz (rok produkcji 1978). Wnioskodawczyni deklaruje, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych). Jednocześnie oszacowała zobowiązania i stałe wydatki w następujący sposób: koszty ponoszone na mieszkanie – [...] zł, opłaty za media – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, utrzymanie – [...] zł

W uzasadnieniu wniosku [...] oświadczyła, że nie stać jej na uiszczenie kolejnej opłaty sądowej, gdyż posiada skromne dochody i ma na utrzymaniu sześcioletnie dziecko i nie może podjąć dodatkowej pracy zarobkowej ze względu na czas jaki poświęca dziecku. Ponadto ze względu na konieczność zniesienia współwłasności czekają ją duże wydatki i nie stać jej na opłacenie kosztów postępowania sądowego i adwokata.

Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2017 r., poz.1369), dalej jako P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni pozostaje w trzyosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z miesięcznych dochodów wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł. W takiej sytuacji należy przyjąć, że prawo pomocy nie może być przyznane, gdyż wnioskodawczyni j i jej mąż posiadają stałe dochody. Gospodarstwo domowe w którym pozostaje wnioskodawczyni każdego miesiąca pozostaje bowiem w posiadaniu środków finansowych, którymi może dysponować decydując o ich przeznaczeniu. Ponadto nie można pominąć faktu, że wnioskodawczyni posiada majątek w znacznej wartości (według wnioskodawczyni przekracza on [...] zł), który może podlegać obciążeniu choćby w niewielkim zakresie, aby uzyskać dodatkowe środki na pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego. Co więcej małżonek wnioskodawczyni posiada również majątek (dom o powierzchni [...] m²) oraz uzyskuje stałe dochody (wynagrodzenie w wysokości [...] zł). Taka sytuacja nie uzasadnia zatem automatycznego przyznania prawa pomocy [...]. W szczególności, że uzasadnione pozostaje stwierdzenie, że małżonek wnioskodawczyni jest w stanie ją wspomóc w poniesieniu kosztów sądowych. W tym zakresie należy uwzględnić, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682, dalej jako "K.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, co oznacza, że małżonkowie mają obowiązek udzielenia sobie pomocy. Okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1266/11, por. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd sytuacja finansowa i materialna jednego z małżonków wpływa na ocenę możliwości płatniczych drugiego z małżonków. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadne jest ustalenie jaki majątek i przychody posiada każdy z małżonków, gdyż ich sytuacja majątkowa wpływa na ocenę możliwości płatniczych każdego z małżonków. Dopiero zestawienie i analiza faktycznie uzyskiwanych przez małżonków dochodów i ponoszonych wydatków pozwala na pełną i rzetelną ocenę w zakresie spełnienia ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy.

Osobne zagadnienie stanowi obsługa zadeklarowanych przez wnioskodawczynię zobowiązań cywilnoprawnych z tytułu kosztów ponoszonych na mieszkanie oraz bieżące utrzymanie. W tym względzie trzeba zaznaczyć, że samo zadeklarowanie zobowiązań finansowych nie uzasadnia twierdzenia, że są to wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Szczególnie wobec braku w niniejszej sprawie argumentów do stwierdzenia, że strona wnioskująca posiada wydatki o charakterze cywilnoprawnym, którym należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami o charakterze publicznoprawnym. Zobowiązania cywilnoprawne, co do zasady nie mają bowiem pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego, które powinny być ponoszone w pierwszej kolejności (por. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 roku, sygn. akt I OZ 83/06; postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2012 roku, sygn. akt I FZ 189/12, por. www.orzeczenia.nsa.gov.p). Z tytułu zadeklarowanych zobowiązań finansowych wnioskodawczyni nie może zostać również uznana za osobę, która nie jest w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W rezultacie niezasadny pozostaje jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 § 1 i § 1, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.