Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A] Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 749/21 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [A] Sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 27 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 749/21, odmówił [A] Sp. z o.o. w S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego z [...] września 2021 r. w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

W skardze na ww. decyzję Zarządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego spółka wniosła mi.in. o wstrzymanie jej wykonania, wskazując, że w przypadku uznania przez Sąd argumentów przedstawionych w skardze i uznania decyzji za wadliwą, bez udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) dojdzie do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody przed dokonaniem kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd, a także potencjalnie wpłynie na bieżącą działalność spółki.

Zdaniem WSA, wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie wykazała nie wykazała istnienia jakichkolwiek konkretnych przesłanek przemawiających za wydaniem pozytywnego z punktu widzenia strony rozstrzygnięcia. Cała argumentacja odnośnie złożonego wniosku sprowadza się do stwierdzenia cyt.: "Bez udzielenia ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 p.p..s.a. dojdzie do wyrządzenia Skarżącemu znacznej szkody przed dokonaniem kontroli zaskarżonej decyzji przez Sąd a także potencjalnie wpłynie na bieżącą działalność spółki".

WSA podkreślił, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego. Każde egzekwowanie należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w sytuacji finansowej zobowiązanego, jednakże nie zawsze wiąże się ono z powstaniem nieodwracalnych skutków, czy wyrządzeniem znacznej szkody. To obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, iż na skutek zapłaty kwoty zobowiązania wynikającej z decyzji, wystąpią skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca spółka, wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wskazała, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znacznych strat finansowych w prowadzonej działalności, która może doprowadzić nawet do konieczności jej zakończenia. Spółka podniosła, że ostatnie dwa lata pandemii zachwiały możliwością płynnego prowadzenia działalności gospodarczej, wzrosły ceny materiałów oraz usług. Ewentualne rezerwy musiały zostać przeznaczone na przetrwanie spółki, o czym świadczy wstępny wynik finansowy na koniec 2021 r. wskazujący na stratę w wysokości 139 774,26 zł. Do zażalenia załączono rachunek zysków i strat oraz bilans na dzień 31 grudnia 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.

Z treści przytoczonego przepisu wynika, że sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, zatem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie zwrotu dofinansowania w wysokości 214 046,14 zł.

Ustawodawca w art. 61 § 3 p.p.s.a. posługuje się pojęciem "znacznej szkody", co oznacza, że dla wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie wystarcza samo jej wystąpienie, lecz jeszcze jej rozmiar dla zobowiązanego musi być co najmniej znaczny. Sama wysokość określonego zobowiązania nie świadczy zatem o wystąpieniu przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Kwota ta musi być bowiem odniesiona do całokształtu aktualnej sytuacji majątkowej skarżącej, w tym jej płynności finansowej (v. postanowienia NSA z dnia: 21 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 106/17, 24 stycznia 2017 r., sygn. akt II GZ 1360/16).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wobec braku należytego uzasadnienia wniosku w tym przedmiocie. Spółka nie powołała bowiem żadnych konkretnych okoliczności, ani nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.

W tych okolicznościach należało uznać, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i nie ma podstaw do jego uchylenia. Sąd I instancji nie miał bowiem możliwości określić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, skoro nie dysponował żadnym materiałem źródłowym dotyczącym sytuacji majątkowej spółki.

Zdaniem NSA, argumenty podniesione w zażaleniu również nie dają podstaw do zmiany postanowienia o odmowie udzielenia stronie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przedmiotem kontroli NSA jest bowiem zasadność odmowy wstrzymania wykonania decyzji i nowa argumentacja na poparcie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej zaprezentowana w zażaleniu uchyla się spod rozpoznania NSA (zob. postanowienia NSA z 11 stycznia 2019 r., sygn. akt II GZ 463/11, z 22 marca 2022 r., sygn. akii GZ 65/22)

Jedynie na marginesie można wskazać, że na podstawie art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Cytowany przepis warunkuje możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie zmianą okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Zmiana okoliczności musi zostać również uprawdopodobniona przez stronę.

Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.