Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.

Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach decyzją z [...] nr [...], utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w K. z [...] nr [...], w przedmiocie zwolnienia młodszego aspiranta A. K. ze służby na podst. art. 41 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067, ze zm.).

Z akt administracyjnych wynika, że A. K. (dalej jako: strona, skarżący) raportem z 3 kwietnia 2018 r. (data wpływu do organu 4 kwietnia br.) zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w K.- o zwolnienie ze służby z dniem 4 maja 2018 r. W dniu [...] Komendant Miejski Policji w K. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu policjanta ze służby z dniem 28 marca br. na podst. art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Przesyłka zawierająca tę korespondencję została do strony przesłana za pośrednictwem operatora pocztowego i 13 kwietnia 2018 r. została przez stronę podjęta. Decyzją z [...] nr [...], doręczoną stronie 25 czerwca br. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach uchylił zaskarżony przez stronę rozkaz personalny nr [...] i pozostawił w służbie w/w funkcjonariusza.

Raportem z 27 czerwca 2018 r. (data wpływu do organu 28 czerwca 2018 r.) skarżący zmodyfikował swoje żądanie, wnosząc o rozwiązanie stosunku służbowego z dniem 3 sierpnia br. (w treści raportu wyraźnie podkreślając, iż nadal podtrzymuje wolę zwolnienia ze służby).

Rozkazem personalnym z [...] nr [...], doręczonym stronie 19 lipca 2018 r., Komendant Miejski Policji w K., na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji zwolnił policjanta ze służby z dniem 3 lipca 2018 r. Przedmiotowej decyzji - na podstawie art. 108 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej K.p.a.), nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o zmianę rozkazu personalnego w zakresie daty zwolnienia ze służby w Policji i wyznaczenia nowego terminu rozwiązania stosunku służbowego na dzień 3 sierpnia 2018 r. bądź późniejszy, zgodnie z datą procedowania w sprawie przez organ I lub II instancji. Zarzuciła też naruszenie art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 107 § 1, art. 108 § 1 K.p.a., mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła brak podstaw do zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji i nieuzasadnienie braku zgody na zwolnienie ze służby w terminie wskazanym przez stronę.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w sprawie miał zastosowanie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, albowiem złożenie przez skarżącego raportu w dniu 4 kwietnia 2018 r. o zwolnienie ze służby, stanowi przesłankę do obligatoryjnego rozwiązania z policjantem stosunku służbowego, w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Powołany przepis nie pozostawia organom Policji żadnej innej możliwości, a sama decyzja wydawana jest w ramach związania administracyjnego.

Organ wyjaśnił też, że decyzja stanowiąca rozkaz personalny nr [...] [...] została doręczona skarżącemu 19 lipca 2018 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. rozkaz personalny został wysłany na adres policjanta 3 lipca 2018 r., policjant odebrał tę korespondencję dopiero w ostatnim, 14-tym, dniu przechowywania jej przez operatora pocztowego. Jest to decyzja konstytutywna, która wywołuje skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu.

W tym stanie faktycznym i prawnym organ uznał, że zarzuty odwołania dotyczące niezasadnego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, czy niewłaściwego jej uzasadnienia, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

W skardze na tę decyzję do sądu administracyjnego, strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 6, art. 7, art. 10 § 1, art. 11, art. 14 § 1 i § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z w/w przepisów, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organy obu instancji postępowania dowodowego, uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a także wadliwym uzasadnieniu podjętych rozstrzygnięć,

b) art. 108 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie miało żadnego znaczenia z uwagi na fakt, że nie mogło odnieść zamierzonego skutku,

c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez jedynie faktyczną kontrolę decyzji organu I instancji bez ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 61 Kodeksu cywilnego poprzez błędne kategoryczne przyjęcie przez organ, że 3-miesięczny termin na zwolnienie policjanta ze służby jest nieprzekraczalny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona powyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzone przez Sąd w zakreślonych wyżej ramach badanie sprawy wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że – co do meritum – nie jest on sporny i został nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej oraz drugiej instancji jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego powielania.

W pierwszej kolejności należy wskazać przyjdzie, że materialnoprawną podstawę wydania rozkazu personalnego wydanego przez organ pierwszoinstancyjny stanowił art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym "policjanta zwalnia się ze służby w terminie 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby". Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia policjanta, nie później niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Posłużenie się przez ustawodawcę kategorycznym sformułowaniem "policjanta zwalnia się ze służby" – zdaniem Sądu – jednoznacznie wskazuje, że nie pozostawiono organom policji wyboru wydania innego rozstrzygnięcia aniżeli rozwiązującego stosunek służbowy z policjantem zgłaszającym pisemnie wolę wystąpienia z policji. Wniosek policjanta o zwolnienie ze służby złożony na piśmie determinuje obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia go.

Nie ulega wątpliwości, że w przypadku złożenia przez policjanta wniosku o zwolnienie ze służby, obowiązkiem organu jest wydanie wyłącznie decyzji w przedmiocie jego zwolnienia, nie później jednak – co wymaga podkreślenia – niż w terminie do 3 miesięcy od daty złożenia wniosku.

Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje i podziela stanowisko wyrażone w wyrokach: NSA z 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 958/05 oraz z 21 września 2007 r. sygn. akt I OSK 360/07 niepublikowany, a także z 20 listopada 2001 r. sygn. akt II SA 1866/01, WSA z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 108/13, że organowi administracji pozostawiono swobodę w zakresie określenia daty, w jakiej nastąpi zwolnienie policjanta, z tym zastrzeżeniem, że moment zwolnienia musi zamykać się w okresie do 3 miesięcy od złożenia wniosku.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, albowiem data ostatecznego zwolnienia skarżącego ze służby w policji, określona na dzień 3 lipca 2018 r., mieści się w trzymiesięcznym terminie wskazanym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

W sprawie bezspornym jest, że pisemne zgłoszenie wystąpienia ze służby strona skarżąca złożyła w 4 kwietnia 2018 r. zatem określony przez ustawodawcę termin zwolnienia ze służby ziścił się z dniem 4 lipca 2018 r.

Kolejną kwestią sporną, która pojawia się pomiędzy stronami jest możliwość cofnięcia oświadczenia woli wyrażonego raportem skarżącego z 4 kwietnia 2018 r. o zwolnieniu ze służby w Policji.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że słuszne jest stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę, że ani ustawa o Policji, ani inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjnoprawnych stosunkach służbowych.

Jednakże przy interpretacji przepisów prawa administracyjnego dopuszcza się możliwość korzystania z analogicznych rozwiązań przyjętych w prawie cywilnym. Zatem w rozpoznawanej sprawie do złożonego oświadczenia woli z 4 kwietnia 2018 r. ma zastosowanie art. 61 Kodeksu cywilnego. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2011 r. sygn. akt I OPS 4/11, Sąd stwierdził, że przewidziane w Kodeksie cywilnym ograniczenia możliwości odwołania oświadczenia woli mają na celu ochronę interesów obu stron stosunku służbowego. Złożenie takiego oświadczenia wywołuje skutki prawne w sferze interesów obu stron stosunku służbowego. Zgłoszenie przez funkcjonariusza wystąpienia ze służby obliguje bowiem organ do rozwiązania stosunku służbowego w terminie przewidzianym w ustawie. Ustawa zaś zakreśla 3 miesięczny termin dla tej czynności. Z drugiej strony przepisy Kodeksu cywilnego przewidujące możliwość uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia woli zapewniają wystarczające gwarancje ochrony funkcjonariusza, którego oświadczenie o wystąpieniu ze służby dotknięte było wadami (zob. także wyrok NSA z 12 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 3302/14).

Wskazać trzeba, że uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli dopuszczalne jest tylko w ściśle określonych przypadkach, gdy zachodzi jedna z wad oświadczenia woli określona w art. 82-87 k.c.: Kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe. Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie.

Zdaniem Sądu, żadna z wymienionych okoliczności nie zaistniała w rozstrzyganej sprawie. Ponadto skarżący swe oświadczenie woli z raportu z 4 kwietnia 2018 r. podtrzymał pisemnie 20 kwietnia 2018 r. Zmodyfikował je dopiero w raporcie z 27 czerwca 2018 r., nie wskazując przy tym na wady oświadczenia woli.

W tym stanie rzeczy cofnięcie oświadczenia woli z 4 kwietnia 2018 r. nie mogło odnieść pożądanych skutków prawnych.

W tym miejscu wskazać też przyjdzie, że Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie i doktrynie, że decyzja konstytutywna może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Toteż to, jaki skutek – ex tunc, czy ex nunc, ma dane orzeczenie zależy od właściwości stosunku materialnoprawnego oraz stanu faktycznego konkretnej sprawy. Wynika to stąd, że skutki prawne przy wystąpieniu określonych stanów faktycznych może wywołać sama norma ustawowa, która w tym zakresie, w zależności od przedmiotu czasowej relatywizacji, może mieć charakter retroaktywny (por. Marcin Kamiński, "Teoretyczne problemy podziału decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne a zagadnienia ich skuteczności temporalnej", Przegląd Prawa Publicznego nr 5/ 2008). Stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził także Sąd Najwyższy w wyroku z 19 lutego 2009 roku, sygn. akt III PO 7/08, OSNP 2010/17-18/222, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2012 roku sygn. akt I OSK 982/12, WSA w wyroku z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 108/13.

Odnosząc te spostrzeżenia do rozpoznawanej sprawy zauważyć przyjdzie, że bezsporne jest, iż rozkaz personalny nr [...] z [...] dot. zwolnienia ze służby z tym samym dniem został doręczony stronie 19 lipca 2018 r. Jednakże z uwagi na fakt, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby ma charakter konstytutywny, co wynika z mocy prawa, gdyż musi być wydana przez upływem trzech miesięcy, to rozwiązuje istniejący dotąd administracyjnoprawny stosunek służbowy, od wskazanej w rozstrzygnięciu daty, która może być wcześniejsza niż data doręczenia rozstrzygnięcia.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty podniesione w skardze dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, braku należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia organów oraz nienależytego rozważenia zebranego materiału dowodowego w sprawie. Organy obu instancji, zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a., zaś organ odwoławczy – zgodnie również z art. 136 K.p.a. wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności w sprawie, czemu dały wyraz w prawidłowo sporządzonych uzasadnieniach wydanych rozkazów personalnych. Organy wystarczająco też uzasadniły nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że nadanie tego rygoru związane jest z trzymiesięcznym terminem zwolnienia policjanta ze służby, wynikającym z art. 43 ust. ustawy o Policji.

Nie mógł odnieść także pożądanych skutków prawnych zarzut naruszenia art. 138 K.p.a. Słusznie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, że nie ma obowiązku przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego, jeżeli postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego dającego podstawę do podjęcia decyzji. W takim przypadku organ odwoławczy może oprzeć się na ustaleniach organu I instancji. Sąd stwierdza, że organ odwoławczy dysponował materiałem dowodowym wystarczającym do podjęcia decyzji. Materiał ten został prawidłowo przez organ odwoławczy przeanalizowany, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co czyni bezzasadnym

zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty strony skarżącej. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie podnoszonych w skardze innych naruszeń przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy obu instancji nie uchybiły w szczególności zasadom ogólnym postępowania określonym w: art. 6-7 K.p.a. – zasadzie uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także art. 8 K.p.a. – zasadzie zaufania.

Słusznie też zauważył organ, że zgłoszenie wystąpienia ze służby wszczyna postępowanie w sprawie, kończące się wydaniem rozkazu personalnego. Z akt sprawy wynika, że strona uczestniczyła w postępowaniu, Złożyła pisma procesowe z 20 kwietnia 2018 r., była informowana o możliwości zaskarżania orzeczeń, składała w terminie środki odwoławcze.

Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) skargę oddalił