Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. C. i K. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 865/13 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. C. i K. C. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia działania przedsiębiorstwa postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przyznać M. C. i K. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego powyżej kwoty 20 złotych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 865/13 odmówił M. i K. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie z ich skargi na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Krośnie z dnia [...] czerwca 2013 r.

w przedmiocie zawieszenia działania przedsiębiorstwa.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podali, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zaś jedynym źródłem ich utrzymania jest dochód uzyskiwany z prowadzonego gospodarstwa rolnego, wynoszący 560 zł miesięcznie, w całości pokrywający miesięczne wydatki. Z wniosku i akt sprawy wynika, że prowadzą zakład mleczarski, który jednak - zgodnie z ich oświadczeniem przynosi straty. Podali, że nie posiadają żadnych kosztowności, udziałów, obligacji, jak też jakichkolwiek wartościowych ruchomości. Są właścicielami domu o powierzchni 80 m², przy czym zajmują tylko jego połowę. Ponadto są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 7,36 ha oraz nieruchomości, na których znajduje się prowadzony przez nich zakład mleczarski. W uzupełnieniu powyższych danych w związku z wezwaniem Sądu z dnia 10 października 2013 r. wnioskodawcy podali następujące miesięczne wydatki: 60 zł (gaz), 50 zł, (prąd), 30 zł (środki czystości), 40 zł (telefon), 30 zł (lekarstwa), 300 zł (wyżywienie), 50 zł (opłaty i podatki) – łącznie 560 zł. Wskazali również, że w związku z prowadzeniem zakładu mleczarskiego zatrudniają jednego pracownika (umowa o pracę). Nadesłali także kserokopię decyzji z dnia [...] lutego 2012r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2012 r., z której wynika obowiązek zapłaty 3.860 zł, wyciąg z rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą - wskazujący na saldo wynoszące 0 zł, a ponadto zestawienie zbiorcze z podatkowej księgi przychodów i rozchodów "[...]" Zakład [...] s.c. w T. obejmujące miesiące lipiec, sierpień i wrzesień 2013r. wykazujące stratę w wysokości 2.268, 32 zł .

Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że wniosek M. C. i K. C. nie zasługuje na uwzględnienie, przedstawione bowiem przez nich dane budzą wątpliwości co do faktycznego poziomu uzyskiwanych przez nich dochodów. Niedostarczenie żądanych przez Sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym, w takiej sytuacji Sąd uprawniony jest do sformułowania oceny, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony a wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Analiza oświadczeń i dokumentów przedłożonych przez skarżących prowadzi – zdaniem Sądu - do wniosku, że są one niespójne i niejednoznaczne, co rodzi wątpliwości co do ich wiarygodności. Generowanie strat w ramach prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej prowadzi do wniosku, że posiadają oni środki na ich pokrycie tym bardziej, że mimo wykazywanych strat, zatrudniają pracownika.

Ponadto, jak zauważył Sąd, z przesłanej przez wnioskodawców kserokopii decyzji administracyjnej dotyczącej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2012 r. skarżący obowiązani byli do uiszczenia kwoty 3.860 zł z tego tytułu, a zatem 321 zł miesięcznie, podczas gdy we wniosku podają, że miesięcznie ponoszą wydatki związane z opłatami i podatkami w wysokości 50 zł. Powyższe rozbieżności nasuwają wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez skarżących oświadczeń. Powyższe wątpliwości rodzą także pytanie o źródło dochodu, jakie pozwala na spłatę tak wysokich zobowiązań publicznoprawnych, przy zadeklarowanym dochodzie miesięcznym 560 zł.

Sąd wskazał również, że skarżący nie odpowiedzieli na wezwanie w zakresie posiadanych pojazdów mechanicznych, nie nadesłali kserokopii zeznania podatkowego za 2012 r. oraz nie udzielili odpowiedzi na pytanie dotyczące uzyskiwanych dopłat do posiadanych gruntów rolnych.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnieśli, że w sposób wiarygodny i jednoznaczny określili wysokość swoich dochodów miesięcznych z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dochodu z tytułu prowadzonej działalności "[...]" s.c. Zakład [...] nie uzyskują, gdyż działalność tego zakładu została zawieszona do 31 grudnia 2013 r. Do zażalenia skarżący dołączyli dokumenty potwierdzające zezłomowanie i wyrejestrowanie samochodu. Wskazali również, że Sąd nie uwzględnił faktu, iż w sprzeciwie skarżący wnieśli o zwolnienie z opłaty sądowej w kwocie przekraczającą 20 złotych, która to wpłata została dokonana w dniu 5 grudnia 2013 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie podlega uwzględnieniu.

Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W rozpoznawanej sprawie - uwzględniając w szczególności okoliczności wynikające z akt sprawy - uznać należy, że skarżący wykazali dostatecznie, iż nie dysponują środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślić należy, że działalność przez nich prowadzona w formie zakładu mleczarskiego została mocą zaskarżonej decyzji zawieszona, zgodnie zaś z oświadczeniem skarżących uzyskują oni dochód z prowadzonej działalności rolnej w wysokości 560 złotych. Uwzględniając wysokość dochodów, a także wysokość ponoszonych wydatków należało dojść do wniosku, iż skarżący nie są w stanie ponieść kosztów z tytułu wpisu od skargi powyżej wpłaconych już 20 złotych.

Błędna ocena sytuacji finansowej skarżących uzasadnia zatem uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie skarżącym prawa pomocy w powyższym zakresie.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.