Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor sądowy WSA Jakub Chojnacki (sprawozdawca) Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi L w G. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 15 września 2025 r., nr WOP.7721.169.2025.TA w przedmiocie rozbiórki miejsca postojowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku na rzecz skarżącej L w G. kwotę 1477 (tysiąc czterysta siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (WINB) z 15 września 2025 r. w przedmiocie rozbiórki miejsca postojowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku (PINB) decyzją z 7 sierpnia 2025 r. nakazał skarżącej rozbiórkę przeznaczonego dla samochodu pogotowia ratunkowego miejsca postojowego o wymiarach 7,9 m x 4,6 m, znajdującego się przy schodach wejściowych do budynku przy ul. [...] w G. W ocenie organu miejsce postojowe zostało zrealizowane niezgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ usytuowane jest niezgodnie z normą odległościową określoną w § 19 tego rozporządzenia. W związku z tym w ocenie organu doprowadzenie zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem może się odbyć wyłącznie poprzez rozbiórkę miejsca postojowego.

WINB rozpoznając odwołanie skarżącej decyzją z 15 września 2025 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że miejsce postojowe dla samochodu (karetki pogotowia ratunkowego) to teren przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym, na parterze którego mieści się pogotowie ratunkowe, a lokal użytkowany jest przez Zakład Opieki Zdrowotnej [...] na potrzeby stacjonowania Zespołu Ratownictwa Medycznego. Przedmiotowa działka jest własnością Gminy Miasta G., w użytkowaniu skarżącej. W ocenie organu przeprowadzone przez skarżącą będącą inwestorem roboty budowlane polegające na budowie stanowiska postojowego dla samochodu osobowego (dla samochodu pogotowia ratunkowego), nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wymagały też dokonania zgłoszenia. Organ podkreślił, że jednak również do takich robót budowlanych mogą mieć zastosowani art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy Prawo budowlane, a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. W związku z tym organ wskazał na § 19 ust 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), zgodnie z którym odległość stanowisk postojowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym nie może być mniejsza niż - dla samochodów osobowych - 7 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Zgodnie natomiast z § 19 ust 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia stanowiska postojowe należy sytuować na działce budowlanej w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż - dla samochodów osobowych - 3 m - w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie. Tymczasem odległość przedmiotowego stanowiska postojowego od okien budynku przy ul. [...] wynosi 2,5 m, a więc zdecydowanie mniej niż minimalna odległość 7 m, o której jest mowa w § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, również jego lokalizacja na działce nr [...] na granicy z działką nr [...] narusza dyspozycje § 19 ust.2 pkt 1 lit. a rozporządzenia.

W odniesieniu do zarzutów odwołania wyjaśniono, że odległość stanowiska postojowego od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi stosownie do § 9 ust. 3 rozporządzenia mierzy się w poziomie, od miejsca najmniejszego oddalenia od okien. Nawet gdyby uznać, że okna pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku B. [...] zlokalizowane są na piętrze, a nie w parterze tego budynku, to w dalszym ciągu odległość stanowiska postojowego od tych okien (mierzona w poziomie) wynosi 2,5 m. W związku z tym konieczne jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodności z przepisami, nie może przy tym mieć zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego dotyczy istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę, a art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy również nie może być zastosowany, ponieważ stanowisko postojowe znajduje się w odległości mniejszej, niż minimalna wymagana przepisami odległość, co skutkuje stwierdzeniem, że całość utwardzonego kostką betonową stanowiska postojowego należy rozebrać.

WINB podkreślił, że przy tak jednoznacznym naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych polegającym na zmniejszeniu o ponad połowę minimalnej dopuszczalnej odległości miejsca postojowego od okien budynku wielorodzinnego, tylko likwidacja miejsca postojowego doprowadzi do stanu zgodności z przepisami. Wydanie nakazu rozbiórki, czyli zastosowanie jednej z trzech możliwości, jakie daje art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest konieczne, bowiem zaniechanie dalszych robót budowlanych spowodowałoby, że obiekt w dalszym ciągu by istniał w niezgodnym z przepisami miejscu, natomiast doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego nie jest w możliwe, gdyż obiekt poprzednio nie istniał.

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję WINB z 15 września 2025 r. zarzuciła naruszenie:

§ 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że fakt zlokalizowania pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi na piętrze budynku pozostaje bez znaczenia w sprawie, a następnie pominięcie okoliczności, iż pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi zlokalizowane są dopiero na pierwszym piętrze budynku, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych i uznaniu, że miejsce postojowe zlokalizowano w odległości mniejszej niż 7 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynkach mieszkalnych, podczas gdy odległość przewidziana w przepisach została zachowana, co wynikało z nieprawidłowego dokonania pomiaru, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że posadowienie miejsca postojowego narusza § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i błędne ustalenie, że lokalizacja wykonanego miejsca postojowego dla samochodu pogotowia ratunkowego jest sprzeczna z normą określoną w § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadziłaby do wniosku przeciwnego;

art. 77 § 1 i art. 7 oraz 78 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie rozpatrzenia całego zgromadzonego materiału dowodowego i poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, że miejsce postojowe zlokalizowano w odległości większej niż 7 m od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi;

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja powinna zostać uchylona, a postępowanie umorzone w całości.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że przedmiotowe miejsce postojowe pełni istotną funkcję w zapewnieniu sprawnego działania Zespołu Ratownictwa Medycznego i nie może być traktowane jedynie jako zwykły parking, umożliwia bowiem szybki wyjazd karetki do pacjentów znajdujących się w stanie zagrożenia życia lub zdrowia, a są to okoliczności, w których nie ma czasu na poszukiwanie miejsca postojowego. Dlatego dostępność miejsca postojowego bezpośrednio przy siedzibie Zespołu Ratownictwa Medycznego ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Alternatywne parkingi w okolicy nie zapewniają odpowiedniej odległości od wejść do budynków mieszkalnych i użytkowych, nie gwarantują bezpiecznego i szybkiego wyjazdu oraz nie pozwalają na postój pojazdu uprzywilejowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły normy prawny wynikające z ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.). WINB wskazując na treść art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego stwierdził, że sporne miejsce postojowe wybudowano z naruszeniem przepisów § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.; dalej: "rozporządzenie") – co uzasadniało zdaniem organu nakazanie jego rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zdaniem WINB, w sprawie nie ma możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co powoduje brak możliwości orzekania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 tej ustawy.

Podstawowy problem w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do prawidłowości ustalenia przez organy obu instancji wystąpienia w sprawie przesłanki z § 19 ust. 1 pkt lit. a rozporządzenia, czyli usytuowania spornego miejsca postojowego w odległości mniejszej niż 7 metrów od okien pomieszczeń przeznczonych na stały pobyt ludzi. Organy dokonując pomiaru tej odległości powołały się na treść § 9 ust. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym określone w rozporządzeniu odległości budynków od innych budynków, urządzeń budowlanych lub granicy działki budowlanej mierzy się w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie rację należy przyznać skarżącej, że przepis ten nie powinien mieć zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy do określenia odległości usytuowania miejsca postojowego względem okien pomieszczeń przeznczonych na stały pobyt ludzi. Treść przywołanego przepisu odnosi się bowiem do: 1) odległości pomiędzy budynkami, 2) odległości pomiędzy budynkami a urządzeniami budowlanymi oraz 3) odległości pomiędzy budynkami a granicą działki budowlanej. W rozpoznawanej sprawie nawet kwalifikując sporne miejsce postojowe jako urządzenie budowlane, to w świetle treści § 19 ust. 1 rozporządzenia, istotna jest odległość urządzenia budowlanego od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), a nie od budynku, tak jak w istocie przyjęły to organy administracji. Nie ma zatem podstawy prawnej uzasadniającej twierdzenie, że odległość pomiędzy miejscem postojowym a oknami powinna być mierzona w poziomie w miejscu ich najmniejszego oddalenia. Wykładnia językowa omawianych przepisów prowadzi do jednoznacznych wniosków. Prawodawca w rozporządzeniu wyraźnie rozróżnia w kontekście odległości pojęcie okien od pojęcia budynku, czy też ściany budynku. Przykłady tego rozróżnienia (poza § 19 rozporządzenia) można znaleźć m. in. w jego: § 13 ust. 2 (wysokość przesłaniania), § 20 (odległość miejsc postojowych dla niepełnosprawnych), § 23 (odległość pojemników i kontenerów od okien i drzwi do budynków oraz od sąsiedniej działki), § 36 (odległość urządzeń sanitarno-gospodarczych), § 38 (usytuowanie osadników błota, łapaczy olejów, neutralizatorów ścieków), § 40 ust. 4 (place zabaw i miejsca rekreacyjne), czy też § 88 (wejście, okna i drzwi w ustępie publicznym). Skoro prawodawca w rozporządzeniu wskazuje w określonych jego przepisach odległości mierzone od okien, to sposobu mierzenia tych odległości nie można utożsamiać ze sposobem określonym § 9 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ okna nie zostały zawarte w hipotezie normy prawnej wynikającej z tego przepisu. Oceny tej nie zmienia fakt, że okna montowane są w ścianach. Nie może to oznaczać automatycznego utożsamiania ściany budynku z oknami budynku. Takie rozumowanie godziłoby w założenie o racjonalności prawodawcy, a w okolicznościach tej sprawy prowadziłoby do odczytywania obowiązku na podstawie wykładni rozszerzającej, co jest wykluczone w demokratycznym państwie prawa. Pamiętać należy, że przepisy regulujące kwestię budowlane, w tym przepisy techniczno-budowlane stanowią ze swej istoty normy prawne ograniczające chronione konstytucyjnie prawo własności (art. 64 Konstytucji RP). Skoro własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, to nie powinno dokonywać się wykładni norm prawa budowlanego w sposób prowadzący do ustalania szerszego zakresu obowiązków niż wprost wskazane przepisach – w tym przypadku w § 19 rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie dokonany przez PINB pomiar odległości spornego miejsca postojowego jest pomiarem dokonanym względem ściany budynku, a nie względem okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Bezsporne jest bowiem, że okna takie znajdują się dopiero na pierwszym piętrze budynku przy ul. [...]. Ustalenie odległości miejsca postojowego względem budynku nie pozwala na stwierdzenie naruszenia § 19 ust. 1 rozporządzenia, gdyż przepis ten jednoznacznie odnosi się do okien, a nie do budynku (ściany budynku). Przywołana norma prawna jako nieodnosząca się do budynków, nie może być w ogóle podstawą kwestionowania usytuowania miejsca postojowego względem budynku, natomiast kwestionowanie odległości względem okien wymaga ustalenia stanu faktycznego w postaci rzeczywistej odległości pomiędzy miejscem postojowym a najbliżej istniejącym oknem pomieszczenia przeznaczonym na stały pobyt ludzi. W niniejszej sprawie, jeżeli okno takie znajduje się na pierwszym piętrze budynku, to z natury rzeczy odległość ta nie może być wyznaczona linią poziomą.

Przedstawiona wykładnia § 9 ust. 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia znajduje także uzasadnienie w celu, w jakim ustala się odległość miejsc postojowych względem okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi. Niewątpliwie unormowanie z § 19 ust. 1 ma na celu ochronę interesów osób trzecich związaną w szczególności z ograniczeniem hałasu czy emisją spalin. Oczywiste jest przy tym, że na każdej kolejnej kondygnacji wskazane uciążliwości są mniej odczuwalne, a w przypadku wysokich budynków – na pewnej wysokości ich wpływ na jakość zamieszkania jest zerowa. Słusznie zauważyła skarżąca, że w przypadku budynków, w których pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi zlokalizowane są jedynie na ostatnich kondygnacjach, rozumienie omawianych norm prawnych w sposób przyjęty przez organy administracji odrywałoby się całkowicie nie tylko od językowego znaczenia przepisu, ale również od celu jakiemu ma on służyć.

Powyższe prowadzi do konkluzji, że w rozpoznawanej sprawie PINB w istocie nie dokonał pomiaru odległości pomiędzy spornym miejscem postojowym, a najbliżej położonym oknem pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku przy ul. [...] w G. To zaś prowadzi do jednoznacznego wniosku, że nakaz rozbiórki tego miejsca z uwagi na naruszenie treści § 19 ust. 1 § 1 lit. a rozporządzenia był co najmniej przedwczesny.

Kontynuując rozważania zauważyć należy, że w WINB jako powód wydania zaskarżonej decyzji podał także naruszenie dyspozycji § 19 ust. pkt 1 lit. a rozporządzenia, wskazując na lokalizację spornego stanowiska postojowego na działce nr [...] w granicy działki nr [...]. Zdaniem Sądu zarzut ten jest o tyle niezrozumiały, że organ II instancji w żaden sposób nie uzasadnił swojego stanowiska. Co więcej, argument ten nie był podstawą wydania decyzji przez PINB, a prowadzone przez organ I instancji postępowanie nie odnosiło się do tej kwestii. Protokół kontroli z 3 lipca 2025 r. nie zawiera żadnych ustaleń nie tylko wskazujących na zasadność podniesionego przez WINB zarzutu, ale także z jego treści jasno wynika, że organ nie badał tej kwestii. W aktach administracyjnych organu II instancji także nie sposób znaleźć jakąkolwiek dokumentację wskazującą na ustalenia pozwalające sformułować organowi omawiany zarzut. Brak jakichkolwiek ustaleń faktycznych pozwalających na weryfikację twierdzenia WINB w sposób oczywisty prowadzi do konieczności stwierdzenia przez Sąd wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zebrany materiał dowodowy musi pozwalać na weryfikację prawidłowości zastosowania przez organy określonych norm prawa materialnego.

W odniesieniu do wskazanych wyżej przez Sąd naruszeń prawa, podkreślić trzeba, że zgodnie z normami Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów administracji jest podejmowanie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7), wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1), a końcowo uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § pkt 3 i § 4). W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły stanu faktycznego w sposób pozwalający na stwierdzenie naruszenia przez skarżącą § 19 rozporządzenia, a WINB dodatkowo nie uzasadnił stwierdzenia naruszenia § 19 ust. 2 pkt 1 tej regulacji.

Powyższe naruszenie przepisów postępowania zdaniem Sądu doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zakres stwierdzonych uchybień może zostać naprawiony przez organ II instancji bez uszczerbku dla zapewnienia skarżącej prawa do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). WINB dysponuje w ramach art. 136 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, możliwością przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczającego się w istocie do dokonania pomiarów w prawidłowy sposób.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118)., zaliczając do nich uiszczony od skargi wpis (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (960 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł). Sąd uwzględnił niezbędny nakład pracy pełnomocnika reprezentującego skarżącą i ustalił koszty zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej.

Ponownie rozpoznając sprawę, stosownie do art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, WINB związany jest oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym uzasadnieniu. Sprowadzają się one w istocie do obowiązku dokonania prawidłowych – zgodnych z oceną prawną Sądu, ustaleń stanu faktycznego, a następnie uzasadnienia rozstrzygnięcia w sposób odpowiadający treści art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.