VII SA/Wa 1992/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-03	
Data wpływu	2025-08-14	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Szczepan Borowski /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz	
Skarżony organ	Inspektor Nadzoru Budowlanego	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Granatowska, Sędziowie: sędzia WSA Michał Podsiadło, asesor WSA Szczepan Borowski (spr.), , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Z. K., K. K., P. K. oraz Gospodarstwa Rolnego K. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lipca 2025 r. znak: DOR.7110.154.2025.PKR w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz Z. K., K. K. i P. K. oraz Gospodarstwa Rolnego K. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1048 (jeden tysiąc czterdzieści osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 2 lipca 2025 r., znak: DOR.7110.154.2025.PKR Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: organ lub GINB) po rozpatrzeniu odwołań m.in. Z. K., B. K., K. K. i [...] sp. z o.o. (dalej także jako skarżący lub strona skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej także jako: organ pierwszej instancji lub Wojewoda) z 5 marca 2025 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, na działkach nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...] oraz nr ewid. [...], [...], [...]obręb [...] [...], nr

ewid. [...] obręb [...], nr ewid. [...], [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...] oraz nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie odwoławcze.

Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 9 października 2024 r. do Wojewody wpłynął wniosek spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej także jako Inwestor) w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę dla inwestycji pn.: "Budowa sieci elektroenergetycznej 220kV relacji [...] - [...] - wraz z wykonaniem niezbędnych robót budowlanych".

Decyzją z 5 marca 2025 r. Wojewoda Mazowiecki, działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej także jako Prawo budowlane), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.), art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 13 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1199 ze zm., dalej także jako specustawa przesyłowa) oraz art. 76 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 545 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił Centralnemu Portowi Komunikacyjnemu sp. z o.o. pozwolenia na budowę obejmującą: "Budowa sieci elektroenergetycznej 220kV relacji [...] - [...] z wykonaniem niezbędnych robót budowlanych".

Od tej decyzji odwołania złożyli Z. K.B. K., K. K., [...] sp. z o.o., E.M., G.M., D.S. i W. S.. Wspomnianą na wstępie decyzją z 2 lipca 2025 r. GINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, na należących do skarżących działkach, zaś w pozostałym zakresie umorzył postępowanie odwoławcze.

Na wstępie uzasadnienia decyzji organ wskazał, że Z. K.i B.K. są właścicielami (na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej) działek ewidencyjnych nr ewid. [...] i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], K. K. jest właścicielką działek nr ewid. [...], [...]i [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], zaś [...] sp. z o.o. jest właścicielem działki nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...], powiat [...], objętych decyzją Wojewody z 5 marca 2025 r. Wyjaśnił, że w przypadku inwestycji liniowych, zakres postępowania musi odpowiadać interesowi prawnemu określonego podmiotu. Decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym, którego przedmiotem jest inwestycja liniowa, może dotyczyć kwestionowanej decyzji tylko w tej części, w której odnosi się ona do interesu prawnego odwołującego się. Organ stwierdził, że pomimo tego, iż zezwolenie na realizację przedmiotowej inwestycji ze względu na swój liniowy charakter obejmuje wiele nieruchomości, a w konsekwencji stronami postępowania w jego przedmiocie może być wiele podmiotów, to interes prawny każdego z nich nie dotyczy całej decyzji. Interes prawny poszczególnych stron postępowania o wydanie tego rodzaju zezwolenia dotyczy tej części decyzji, która dotyczy nieruchomości danej osoby. Innymi słowy, każdy z właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości oraz osób mających inne prawa do nieruchomości jest stroną decyzji o pozwoleniu na budowę, ale tylko w części dotyczącej jego nieruchomości. Z tych też względów GINB rozpoznał odwołania skarżących wyłącznie w części dotyczącej ich interesu prawnego tj. w części dotyczącej wymienionych wyżej działek. Organ uznał, że postępowanie odwoławcze w pozostałym zakresie jest bezprzedmiotowe i dlatego w tej części umorzył postępowanie odwoławcze.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji organ wskazał, że Inwestor - Centralny Port Komunikacyjny złożył wniosek o pozwolenie na budowę oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami m.in. działkami skarżących na cele budowlane. Uzyskał i do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dołączył decyzję Wojewody Mazowieckiego z 1 sierpnia 2024 r. ustalającą lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej na rzecz Inwestora obejmującą "Budowę i rozbiórkę linii elektroenergetycznych 110kV i 220kV w zakresie Centralnego Portu Komunikacyjnego" zlokalizowaną m.in. na działkach strony skarżącej. Tym samym inwestor dokonał czynności, o których mowa w art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. Organ zwrócił uwagę, że z dniem wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej inwestor nabywa prawo do dysponowania nieruchomościami, o których mowa w ust. 3, art. 22 ust. 1 i art. 23 ust. 1a, na cele budowlane w rozumieniu ustawy Prawo budowlane (art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych).

GINB stwierdził, że sporne przedsięwzięcie, w części dotyczącej skarżących jest zgodne z ustaleniami określonymi we wspomnianej decyzji Wojewody Mazowieckiego z 1 sierpnia 2024 r. ustalającej lokalizację strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej. Ponadto sporne zamierzenie, w części dotyczącej tych działek zgodne jest z ustaleniami decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 7 lipca 2023 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. Budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami niezbędnymi do jego funkcjonowania.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku ostateczności wymienionej decyzji, organ wyjaśnił, że decyzje administracyjne dopóki nie staną się ostateczne nie są wykonalne, chyba że zostanie im nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Wydana w rozpoznawanej sprawie decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została opatrzona takim rygorem. Argument ten znajduje zastosowanie także w przypadku wskazanej w odwołaniu decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z 23 sierpnia 2024 r., opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności, którą Inwestor dołączył do wniosku, obejmującej m.in. działki nr ewid. [...], [...], gmina [...] oraz działkę nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...].

Organ po dokonaniu analizy akt sprawy uznał, że projekt zagospodarowania terenu spornej inwestycji, w części dotyczącej działek skarżących nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, zaś projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane oraz aktualne zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Projektant i sprawdzający złożyli oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. GINB potwierdził kompletność przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zawierającego projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany, do którego dołączono wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego.

Odnosząc się do podniesionych przez strony zarzutów naruszenia przepisów postępowania organ podał, że pełnomocnicy skarżących mieli możliwość zapoznania się z aktami postępowania zarówno przed wydaniem decyzji jak i po wydaniu kwestionowanej decyzji Wojewody Mazowieckiego tj. w dniu 10 lutego i 24 marca 2025 r.

Od opisanej decyzji skargę złożyli Z. K., B. K., K. K. i [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...] wnosząc o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie decyzji w mocy jedynie w odniesieniu do wymienionych w sentencji decyzji nieruchomości skarżących i umorzenie postępowania co do pozostałej części postępowania, podczas gdy skutecznie wniesione odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę prowadzi do zaskarżenia całej decyzji, a nie tylko w zakresie dotyczącym nieruchomości, z praw do których odwołujące się strony wywodzą swój interes prawny w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane;

b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która została wydana zgodnie z żądaniem Inwestora na podstawie niekompletnego wniosku oraz projektu budowlanego niespełniającego wymagań określonych w przepisach prawa, w szczególności dotyczących zawartości projektu zagospodarowania terenu, tj. w zakresie:

– parametrów technicznych sieci i urządzeń uzbrojenia terenu objętego wnioskiem Inwestora, w szczególności dotyczących podziemnego uzbrojenia terenu, z naruszeniem § 14 pkt 3 lit. e rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego,

– ukształtowania terenu i układu zieleni, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu, w szczególności dotyczącym zakresu rzędnych wysokości terenu objętego wnioskiem Inwestora oraz różnic w wysokościach bezwzględnych poszczególnych słupów oraz zestawienia powierzchni biologicznie czynnej, z naruszeniem § 14 pkt 34 lit. f oraz § 14 pkt 4 lit. c powołanego rozporządzenia;

– informacji o obszarze oddziaływania obiektu, której powinna towarzyszyć analiza nasłonecznienia i zacieniania sąsiednich terenów, a takowa nie została wykonana, co świadczy o naruszeniu § 14 pkt 8 i § 18 pkt 1-2 rozporządzenia oraz § 13,57,60 i 40 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm., dalej także jako: r.w.t.),

c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7 , 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która została wydana zgodnie z żądaniem Inwestora na podstawie niekompletnego wniosku, do którego Inwestor nie załączył prawidłowego załącznika graficznego określającego przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, zaś załączona do planu zagospodarowania terenu mapa nie określa prawidłowo zakresu oddziaływania całego zamierzenia budowlanego;

d) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 9, art. 10 § 1, art. 73 § 1 oraz art. 74 § 2 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, której wydanie było poprzedzone prowadzeniem postępowania, w trakcie którego rażąco ograniczano stronom dostęp do akt postępowania, w szczególności poprzez odwoływanie umówionych terminów udostępnienia akt sprawy, bez wydania stosownego postanowienia w sprawie odmowy udostępnienia akt oraz brak poinformowania stron o zmianach i uzupełnieniach wniosku, czym Wojewoda faktycznie uniemożliwił dostęp do akt i zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, co jest równoznaczne z pozbawieniem stron możliwości, czynnego udziału w postępowaniu w pierwszej instancji;

e) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 w zw. z art. 7 i art. 8 w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji , której wydanie było poprzedzone prowadzeniem postępowania przez Wojewodę w sposób rażąco naruszający przepisy postępowania, w szczególności poprzez obwieszczenie informacji o wszczęciu postępowania w pierwszej instancji w dniu 18 marca 2025 r tj. po wydaniu decyzji (5 marca 2025 r.), przez co strony niniejszego postępowania zostały całkowicie pozbawione jakiekolwiek możliwości wypowiedzenia się co do całości zgromadzonego materiału dowodowego, zgłoszenia uwag i merytorycznej oceny wniosków zgromadzonych w sprawie przed jej rozstrzygnięciem, co świadczy o braku zapewnienia wszystkim stronom niniejszego postępowania czynnego udziału w sprawie oraz naruszeniu w sposób rażący zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej. Z powyższego wynika, że postępowania w pierwszej instancji nie przeprowadzono, bowiem zostało zakończone wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej przed dokonaniem prawidłowego zawiadomienia o jego wszczęciu.

f) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, która została wydana przedwcześnie, przed zakończeniem postępowania dotyczącego:

– decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z 23 sierpnia 2024 r., pomimo, że w analogicznych sprawach (z udziałem Inwestora i stron) pozwolenia wodnoprawne zostały uchylone na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, oraz

– decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 7 lipca 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami niezbędnymi do jego funkcjonowania wydanej na rzecz Inwestora, w sytuacji, w której Wojewoda powinien był zawiesić z urzędu toczące się postępowanie przynajmniej do czasu uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję środowiskową, choć została ona opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności, w toku postępowania odwoławczego przed Generalnym Dyrektorem Ochrony ("GDOŚ") wykazano istotną wadliwość tej decyzji, a zatem istnieje wysokie prawdopodobieństwo jej uchylenia, które musiałoby pociągnąć za sobą (i pociągnie) wzruszenie decyzji o pozwoleniu na budowę, na które to okoliczności organy powinny były zwrócić uwagę z urzędu zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej.

g) art. 135 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b poprzez jego niezastosowanie i odmowę wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji organu pierwszej instancji pomimo jej niezgodności z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie obszaru ograniczonego użytkowania, w szczególności w granicach obrębu [...];

Ponadto strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

a) § 14 pkt 3 lit. e oraz lit. f, a także § 14 pkt 4 lit. e rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że część opisowa projektu zagospodarowania terenu nie musi zawierać opisu parametrów technicznych sieci i urządzeń uzbrojenia terenu objętego wnioskiem oraz ukształtowania terenu i układu zieleni;

W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła argumenty świadczące, w jej ocenie, o zasadności przedstawionych zarzutów.

GINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia 25 listopada 2025 r. poinformował Sąd o śmierci skarżącej B. K. i jednocześnie przesłał Sądowi akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że spadkobiercami skarżącej są jej syn P.K. i córka K. K.. W piśmie z 26 listopada 2025 r. pełnomocnik zmarłej B.K. przesłał sądowi pełnomocnictwa udzielone mu przez następców prawnych zmarłej skarżącej.

Wraz z pismem procesowym z 14 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżących przedstawił Sądowi decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej także jako GDOŚ) z 30 grudnia 2025 r. uchylającą w części decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej także jako: RDOŚ) z 7 lipca 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. Budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami niezbędnymi do jego funkcjonowania wydanej na rzecz Inwestora, która to decyzja stanowiła podstawę do wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wobec tego strona skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci opisanej decyzji GDOŚ, a ponadto wskazała na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.), tj. okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Strona skarżąca wskazała, że decyzja Wojewody Mazowieckiego oraz decyzja GINB zostały wydane w oparciu o opatrzoną rygorem natychmiastowej wykonalności decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z 7 lipca 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, która to decyzja została następnie uchylona przez decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 30 grudnia 2025 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta dokonywana jest, co do zasady, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 p.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji była okoliczność zaistnienia przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przepis ten wskazuje, że postępowanie należy wznowić jeżeli istnieje związek przyczynowy między decyzją organu, a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. O istnieniu związku przyczynowego, o którym mowa w analizowanym przepisie prawa, możemy mówić wtedy, gdy jedna decyzja jest związana inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Celem tej przesłanki wznowienia postępowania jest usunięcie sprzeczności między decyzjami oraz między decyzjami ostatecznymi, a orzeczeniami sądów, które następnie zostaną uchylone lub zmienione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej. Podkreśla się, że w przepisie tym chodzi o ścisły, istotny związek przyczynowy (por. wyrok NSA z 28 lutego 2025 r., sygn. akt I GSK 827/21 i powołane tam orzecznictwo). W skład pojęcia "w oparciu", użytego w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wchodzą m.in. związki wynikające wprost z prawa materialnego (por. wyrok NSA z 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była decyzja GINB utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia Spółce Centralny Port Komunikacyjny pozwolenia na budowę sieci energetycznej, na działkach należących do skarżących i umarzająca postępowanie odwoławcze w pozostałym zakresie.

Podstawę prawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, ustawy Prawo budowlane oraz ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o CPK w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Do stosowania przepisów Prawa budowalnego odsyła również art. 13 ust 1 specustawy przesyłowej, który stanowi, że pozwolenie na budowę strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej lub pozwolenie na rozbiórkę tej inwestycji wydaje wojewoda na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Stosownie zaś art. 35 ust. 1 pkt 1 lit b Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W rozpoznawanej sprawie organy zatwierdziły zgodność projektu budowlanego dla inwestycji pn.: "Budowa sieci elektroenergetycznej 220kV relacji [...] - [...] - wraz z wykonaniem niezbędnych robót budowlanych" z nieostateczną decyzją RDOŚ w [...] z 7 lipca 2023 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa Centralnego Portu Komunikacyjnego wraz z urządzeniami i obiektami niezbędnymi do jego funkcjonowania". Mimo tego, że decyzja ta była nieostateczna to organy uprawnione były do wydania na jej podstawie pozwolenia na budowę albowiem jak trafnie wskazał GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności. Skutkiem nadania nieostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rygoru natychmiastowej wykonalności jest to, że taka decyzja mogła zostać załączona do kolejnej decyzji administracyjnej. Decyzja miała zatem moc prawną pozwalającą na wywoływanie wszystkich skutków związanych z jej pozostawaniem w obrocie prawnym. Decyzja RDOŚ w [...] z 7 lipca 2023 r. została natomiast uchylona i zmieniona w zasadniczej części decyzją GDOŚ z 30 grudnia 2025 r. Mając na uwadze przytoczone przepisy, ale również okoliczności faktyczne bez wątpienia należy przyjąć istnienie takich zależności pomiędzy decyzją o pozwoleniu na budowę, a decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, o których stanowi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Jak wspomniano, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu. Każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. Niezależnie bowiem od prawidłowego działania organu administracji, z obiektywnego punktu widzenia doszło do naruszenia prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej (art. 3 § 1 p.p.s.a.), nie ocenia tylko i wyłącznie zgodności z prawem samych czynności procesowych organu orzekającego, lecz ocenia zgodność z prawem rezultatu podejmowanych przez organ czynności. Pomimo przeprowadzenia czynności zgodnie z prawem, ich wynik może być wadliwy co może uzasadnić uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia postępowania administracyjnego, w tym m.in. podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Tak więc, w razie stwierdzenia przez sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. m.in. wyroki NSA: z 25 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3191/19, z 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14, z 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 807/11 i z 10 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1760/14). Przy czym, co należy zaznaczyć, w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd, wobec uchylenia przez GDOŚ decyzji RDOŚ stanowiącej podstawę zaskarżonej decyzji utrzymującej decyzję o pozwoleniu na budowę linii energetycznej zobowiązany, był do uchylenia decyzji GINB z 2 lipca 2025 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.

Brak było natomiast podstaw do uchylenia również decyzji Wojewody Mazowieckiego z 5 marca 2025 r. poprzedzającej zaskarżoną decyzję GINB albowiem zgodnie z art. 25 ust. 5 specustawy przesyłowej w postępowaniu przed organem wyższego stopnia oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji administracyjnych dotyczących pozwolenia na budowę linii przesyłowej, ani stwierdzić ich nieważności w całości, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, nieruchomości lub działki. Stąd też Sąd nie był uprawniony do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości, a uchylił jedynie decyzję organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej działek skarżących. Należy bowiem zwrócić uwagę, że właściciel konkretnej nieruchomości nie może skuteczne kontestować całego zamierzenia budowlanego, przebiegającego przez szereg działek inwestycyjnych, a jedynie jego pewien zakres, dotyczący, w tym przypadku, działek należących do danej strony. W przypadku inwestycji liniowych, w tym przesyłowych, zakres chronionego interesu prawnego stron jest zasadniczo determinowany tym, na ile przedmiotowa inwestycja oddziałuje na ich prawa rzeczowe wynikające zwłaszcza z własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko wyrażone, w powołanym przez organ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2016 r., sygn. akt II OSK 1412/16, w którym przyjęto, że zakres prowadzonego postępowania weryfikacyjnego musi ściśle odpowiadać interesowi prawnemu podmiotu kwestionującego decyzję dotyczącą inwestycji liniowej. Inwestycje tego typu mają złożony charakter, a inwestor działa w interesie publicznym, tym samym odwołanie od decyzji wydawanych w postępowaniach dotyczących inwestycji liniowych należy rozpatrywać z uwzględnieniem prymatu interesu publicznego tylko w odniesieniu do konkretnego interesu prawnego odwołującego się.

Sąd jednocześnie zaznacza, że w ramach przyznanych mu przez ustawodawcę kompetencji, o charakterze, co do zasady kontrolnym, nie był uprawniony do oceny zgodności złożonego przez inwestora projektu budowlanego z "nową" decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Kwestia ta, w związku z uchyleniem decyzji RDOŚ stanowiącej podstawę do udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę, nie była w ogóle badana w postępowaniu administracyjnym, natomiast sąd administracyjny, którego ustrojową rolą, jest, co do zasady, kontrola działalności organów administracji publicznej, w takiej sytuacji, w istocie zobligowany byłby do oceny zgodności projektu budowlanego z decyzją środowiskową niejako za organ.

Wobec powyższego zadaniem organu w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie odniesienie się do odwołania skarżących w kontekście nowej okoliczności związanej z nową decyzją środowiskową i podjęcia działań które na celu będą miały doprowadzenie zgłoszonego do zatwierdzenia projektu budowlanego, do zgodności z decyzją GDOŚ z 30 grudnia 2025 r. jeżeli oczywiście po analizie sprawy organ uzna, że ta decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia wymaga od Inwestora istotnych zmian w projekcie budowlanym.

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), które skutkować musiało wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. W konsekwencji podniesionego przez skarżących w piśmie z 14 stycznia 2026 r. zasadnego zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. kontrola legalności zaskarżonej decyzji ograniczyła się wyłącznie do kwestii procesowych. Stwierdzone naruszenie prawa czyni koniecznym uchylenie zaskarżonej decyzji, a w tej sytuacji zbędne i niecelowe jest badanie zasadności pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżących.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji.

O kosztach postępowania (pkt II sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935). Na zasądzone na rzecz skarżących koszty złożyły się kwoty: 500 złotych tytułem wpisu sądowego, 480 złotych tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika będącego radcą prawnym oraz 68 złotych opłaty skarbowej od czterech dokumentów pełnomocnictwa złożonych przez każdego ze skarżących.