II SAB/Wa 350/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-12-18	
Data wpływu	2025-04-11	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Joanna Kruszewska-Grońska	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Inne	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 329; art. 119 pkt 4, art. 120, art. 3 par. 1, art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1, art. 149 par. 2, art.154 par. 6, art. 106 par. 3, art. 149 par. 1a, art. 200, art. 205 par. 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2492; art. 1 par. 1 i par. 2; Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 4 ust. 1-2, art. 1 ust. 1, art. 6, art. art. 10 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 13 ust. 1,art. 16, art. 17, art. 5, art. 3 ust. 1, art. 13 ust. 2,; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483; art. 61 ust. 1, art. 10 ust. 2,;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na bezczynność partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego A. T. z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni na rzecz skarżącego A. T. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. T. (dalej: "Skarżący") jest bezczynność partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni (dalej: "Partia polityczna") w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2024 r. A. T., powołując art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.), dalej: "u.d.i.p.", zwrócił się do partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni o udostępnienie następujących informacji: "W styczniu 2024, a więc przed kampanią do wyborów samorządowych, rozwieszono na terenie [...] billboardy z życzeniami "dobrych wyborów dla [...]", logo POLSKI 2050 i wizerunkiem posłanki I. B.. Billboardy wisiały między innymi na ulicy [...], [...], [...] (...). Proszę o następujące informacje:

- kto sfinansował tę kampanię,

- kiedy została zawarta umowa, kim były strony tej umowy; poproszę o kopię umowy i kopię faktury, jaka została w związku z tym wystawiona,

- jaki był koszt realizacji tej umowy (chodzi m.in. o druk bannerów, wynajem powierzchni reklamowej),

- ile łącznie billboardów rozwieszono i na jak długi czas".

Skarżący wniósł o przesłanie ww. informacji na adres email, z którego ww. wniosek został wysłany.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. A. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. zarzucając naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: "MPPOiP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującym swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną.

Powyższa skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu w dniu [...] kwietnia 2025 r.

W odpowiedzi na skargę partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący do czerwca 2024 r. był członkiem [...] struktur Partii. Po jej opuszczeniu, w sierpniu 2024 r., Skarżący złożył szereg wniosków o udostępnienie informacji publicznej, których przedmiotem były wybrane informacje dotyczące działania [...] struktur Partii. Ze względu na szczegółowy charakter informacji, ich zebranie i opracowanie wymagało znacznego nakładu pracy pracowników. Co istotne, w okresie ostatnich miesięcy Partia podejmowała liczne działania związane z wykonaniem ustawowych obowiązków dotyczących finansowania Partii, w tym złożeniem: wniosku o wypłatę subwencji, informacji finansowej o otrzymanej subwencji oraz o wydatkach poniesionych z subwencji, a także sprawozdań o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego w poprzednim roku kalendarzowym, co wymagało znacznego zaangażowania. Ponadto, w związku z trwającą kampanią prezydencką, część osób zatrudnionych w Partii zaczęła wykonywać zadania na rzecz Komitetu Wyborczego Wyborców Szymona Hołowni, który to Komitet jest podmiotem odrębnym od Partii, przez co Partia nie dysponowała standardową liczbą osób wykonujących bieżącą pracę.

Dalej podkreślono, iż wnioski o udostępnienie informacji publicznej zostały złożone w związku z konfliktem powstałym pomiędzy Skarżącym a [...] działaczami Partii. W tej sytuacji z inicjatywy Partii doszło do spotkania, w którym wzięli udział Skarżący oraz jej przedstawiciele. Spotkanie miało charakter ugodowy, a poczynione na nim ustalenia zostały przez Partię poczytane jako polubowne zakończenie konfliktu. W związku z powyższym Partia ze zdziwieniem przyjęła informację, że Skarżący złożył skargę na bezczynność.

Podniesiono również, że złożenie przez Skarżącego szeregu wniosków o udostępnienie informacji publicznej nosi znamiona nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych nadużycie prawa w omawianym zakresie polega na próbie jego wykorzystania dla osiągnięcia celu innego, aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego Państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów, itp. Celem ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji, wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych, niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków.

W niniejszej sprawie Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie z troski o dobro publiczne, lecz w ramach osobistego konfliktu z członkami organów kierowniczych Partii politycznej, co nie zasługuje na ochronę przed sądem administracyjnym. Z tego też względu nie można czynić Partii politycznej zarzutów związanych z opóźnieniem w przekazaniu tut. Sądowi skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej.

Końcowo wskazano, że Partia podejmuje wszelkie starania, by w możliwie najszybszym terminie udostępnić Skarżącemu informację publiczną we wnioskowanym zakresie. Partia zobowiązuje się do niezwłocznego poinformowania Sądu o fakcie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Zaznaczono również, że zwłoka w udzieleniu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. nie spowodowała pozbawienia Skarżącego dostępu do wnioskowanych danych. Dane te są bowiem jawne i mogłyby zostać Skarżącemu udostępnione przez Państwową Komisję Wyborczą.

W piśmie procesowym z dnia [...] września 2025 r. pełnomocnik organu podtrzymał wniosek o oddalenie skargi. Wskazał, że wniosek Skarżącego dotyczył informacji związanych z kampanią billboardową prowadzoną przez poseł I. B.. Kampania billboardowa nie była prowadzona przez Polskę 2050 Szymona Hołowni ani nie wykorzystano do jej prowadzenia środków tej partii politycznej. Polska 2050 Szymona Hołowni nie dysponuje informacjami ani dokumentami, o których udostępnienie wnioskował Skarżący. Wskazana we wniosku kampania billboardowa była prywatną inicjatywą poseł I. B.. Kampania ta finansowana była bez wykorzystania środków Polski 2050 Szymona Hołowni. Dzięki kampanii I. B., jako posłanka Polski 2050 Szymona Hołowni, chciała w symboliczny sposób podziękować mieszkańcom [...] za wybranie jej do Sejmu z okręgu [...]. Ze strony I. B. kampania była więc aktem wdzięczności i szacunku dla wyborców, którzy zagłosowali na nią w wyborach parlamentarnych w 2023 r.

Pełnomocnik podniósł również, że w sytuacji, gdy partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni nie dysponowała wnioskowanymi informacjami, nie można jej zarzucić bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Końcowo pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] września 2025 r. Polska 2050 Szymona Hołowni udzieliła Skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024r. o udostępnienie informacji publicznej. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wiadomości e-mail z dnia [...] września 2025r. oraz załączonych do niej odpowiedzi na wniosek i pełnomocnictwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", które to przepisy stanowią, że jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 bądź przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności.

W postępowaniu zainicjowanym skargą na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej sąd administracyjny, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., dokonuje weryfikacji czy wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (warunek podmiotowy), czy żądane informacje posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. (warunek przedmiotowy) oraz czy wniosek został rozpatrzony zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445) oraz partie polityczne.

Przepis art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W świetle powyższych regulacji partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.).

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto szeroką definicję pojęcia "informacja publiczna" wskazując, że jest to każda wiadomość wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych o charakterze publicznym (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14; z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1574/19; CBOSA). Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim zawartych jest jedynie przykładowe.

Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym - w odniesieniu do partii politycznej - informacją publiczną jest informacja o działalności partii politycznej w zakresie, w jakim wykonuje ona zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5482/21; CBOSA).

W powołanym wyroku NSA wskazał również, że brak jest jakichkolwiek podstaw do odczytywania zakresu przedmiotowego publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej z norm prawnych określających zakres podmiotowy tego prawa, tj. (gdy chodzi o podmiot zobowiązany) z art. 4 ust. 1-3 u.d.i.p. Z art. 4 ust. 2 u.d.i.p. wynika, że partie polityczne są obowiązane do udostępniania informacji publicznej, a z zestawienia tego unormowania z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. należy wyprowadzić wniosek, że partie polityczne nie są podmiotami określonymi jako wykonujące zadania publiczne w rozumieniu u.d.i.p. Na tle tych unormowań wyłania się teza, zgodnie z którą istnieją podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, mimo że nie są "podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu u.d.i.p. Do takich podmiotów należą właśnie partie polityczne (...)."

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że: "Nawiązując do zasady jawności i transparentności życia publicznego, jako zasady ukierunkowującej proces wykładni przepisów, w których zakodowane są normy dotyczące dostępu do informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, należy podzielić stanowisko doktryny prawniczej, zgodnie z którym zasada ta, ujmowana słusznie jako jedna z najważniejszych idei związanych z demokratycznym państwem prawnym "wyraża przekonanie, że państwo demokratyczne nie może prawidłowo funkcjonować bez zasad i mechanizmów zapewniających przejrzystość i otwartość działania instytucji publicznych. (...) (zob. C. Mik, Zasada jawności i jej ograniczenia w demokratycznym państwie prawa w świetle standardów międzynarodowych, w: G. Szpor (red.): Jawność i jej ograniczenia, Tom XI Standardy europejskie (red. C. Mik), Warszawa 2016, s. 1). (...)".

NSA wskazał również, że o ile zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o partiach politycznych "partie polityczne nie mogą wykonywać zadań zastrzeżonych w przepisach prawa dla organów władzy publicznej ani zastępować tych organów w wykonywaniu ich zadań", to w przypadku partii politycznej, której przedstawiciele są piastunami organów sprawujących władzę ustawodawczą (Sejm i Senat) oraz władzę wykonawczą (Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej i Rada Ministrów) - art. 10 ust. 2 Konstytucji RP, osiągając i realizując tym samym cel określony w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, tj. "cel udziału w życiu publicznym poprzez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowanie władzy publicznej" oraz realizując jedną z funkcji partii politycznych, jaką jest "funkcja rządzenia, realizowana przede wszystkim w organach władzy ustawodawczej i wykonawczej" (zob. P. Tuleja [w:] P. Czarny, M. Florczak-Wątor, B. Naleziński, P. Radziewicz, P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, Komentarz do art. 11), jej działalność niewątpliwie mieści się w zakresie "w jakim wykonuje ona zadania władzy publicznej i gospodaruje mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że partie polityczne są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej "w zakresie, w jakim wykonują zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa".

Zaznaczyć też trzeba, że zgodnie z ugruntowanym poglądem orzecznictwa który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, "partie są zobligowane do ujawnienia wszelkich informacji związanych ze źródłami i sposobami gromadzenia środków finansowych oraz wskazywania celów i podstaw ich wydatkowania, informacją publiczną jest bowiem zarówno informacja dotycząca źródeł finansowania partii politycznej, jak i wydatkowanie środków finansowych przez partie polityczne (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2194/22, wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt III OSK 1036/21; CBOSA). Warto też powołać wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt III OSK 2194/22 (CBOSA), w którym wskazano, że "(...) z konstytucyjnej zasady jawności finansowania partii wynika co najmniej zakaz utajniania źródeł dochodów oraz nakaz ujawniania (upubliczniania) danych o tych źródłach, co ma tym większe znaczenie, że sama zasada nie może być podważona przez ustawodawcę zwykłego, zaś przepis art. 61 ust. 1-2 Konstytucji RP (prawo do informacji publicznej) "wpasowuje się" w konstytucyjny system ochrony wolności i praw politycznych (zob. M. Zubik, W. Sokolewicz [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, red. L. Garlicki, Warszawa 2016, Komentarz do art. 11, Lex 2022). Zasada jawności finansowania zakazuje utajniania zarówno źródeł, jak i zasad oraz trybu finansowania partii, nie tylko przez państwo, lecz także przez wszelkie inne podmioty. Jako zasada konstytucyjna odnosi się do szeroko rozumianego finansowania, a zatem zarówno do pozyskiwania środków finansowych, jak i sposobu wydatkowania tego rodzaju środków (...)".

W świetle powyższego pytania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. dotyczące "kampanii billboardowej" z wizerunkiem posłanki I. B. na terenie [...] (wówczas członka partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni), w szczególności pytania dotyczące źródeł finansowania oraz kosztów tej kampanii, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p.

Co do zasady rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej następuje poprzez: udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej, jeśli znajduje się ona w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (art. 10 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w przypadku stwierdzenia przez podmiot zobowiązany istnienia ograniczeń w dostępie do informacji publicznej bądź w przypadku stwierdzenia, że brak jest szczególnie uzasadnionego interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej przetworzonej (art. 16 i art. 17 u.d.i.p. w związku z art. 5 i art. 3 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie poprzez poinformowanie, że podmiot zobowiązany nie dysponuje żądaną informacją publiczną (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Z akt sprawy nie wynika, aby partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni przedłużyła termin udzielenia odpowiedzi na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., zatem ustawowy termin do rozpoznania wniosku upłynął w dniu [...] sierpnia 2024 r. W ww. terminie Partia nie rozpoznała wniosku, nie uczyniła tego również do dnia wniesienia skargi na bezczynność.

Dopiero w dniu [...] września 2025 r. partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni poinformowała Skarżącego za pośrednictwem poczty elektronicznej (wiadomość email wraz z załącznikami - k. 70 i 71 akt sądowych), że nie dysponuje informacjami ani dokumentami, o których mowa we wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r. Jednocześnie wyjaśniła przyczyny tego stanu rzeczy informując, że ww. kampania billboardowa nie była prowadzona ze środków finansowych Partii. Była to natomiast osobista inicjatywa posłanki I. B., stanowiąca podziękowanie dla wyborców, którzy zagłosowali na posłankę w wyborach parlamentarnych w 2023 r.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że zarzut bezczynności partii politycznej Polska 2050 Szymona Hołowni jest uzasadniony. Wniosek nie został rozpoznany w ustawowym terminie. Skoro jednak Partia poinformowała Skarżącego przed datą wyrokowania w sprawie, że nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną, Sąd nie miał podstaw do zobowiązania Partii do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sąd stwierdził natomiast, że partia polityczna Polska 2050 Szymona Hołowni dopuściła się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024r. i orzekł w tym zakresie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy bezczynność podmiotu zobowiązanego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.), o czym orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Sąd zważył, że treść pytań zawartych we wniosku Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r. nie wskazuje, by wnioskowane informacje miały charakter złożony czy skomplikowany. Świadczy o tym zresztą pismo pełnomocnika Partii dołączone do pisma procesowego z dnia [...] września 2025 r. mające stanowić odpowiedź na wniosek. Trudno zatem uznać za racjonalne uzasadnienie opóźnienia w załatwieniu wniosku przedstawione w odpowiedzi na skargę, z której wynika, że "Partia ze zdziwieniem przyjęła informację, że Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność" oraz że w okresie "ostatnich miesięcy, zwłaszcza dwóch ostatnich", Partia realizowała zadania związane w wykonaniem ustawowych obowiązków dotyczących finansowania Partii, a ich wykonanie wiązało się ze znacznym obciążaniem zaangażowanych osób. Argumentacja ta, w ocenie Sądu, nie usprawiedliwia ponad rocznego opóźnienia Partii w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zwrócić również należy uwagę, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązują krótsze terminy załatwiania spraw, o czym była już mowa powyżej. Trzeba także mieć na uwadze, że Partii nie zmobilizował do działania fakt wpływu skargi na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2024 r., co miało miejsce już w dniu [...] sierpnia 2024 r. Generalnie zatem zachowanie Spółki należy oceniać jako mające charakter nie tylko znacząco opieszały, ale wręcz lekceważący w stosunku do wniosku strony ubiegającej się o dostęp do informacji publicznej.

Sąd nie stwierdził jednak postaw do wymierzenia Partii z urzędu grzywny bądź przyznania na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Wymienione środki prawne o charakterze dyscyplinująco-represyjnym oraz kompensacyjnym Sąd stosuje bowiem fakultatywnie, na zasadzie uznania sędziowskiego, zaś okoliczności faktyczne sprawy, w szczególności udzielenie odpowiedzi na wniosek Skarżącego z dnia [...] sierpnia 2024 r. przed datą wyrokowania, nie wymagały ich zastosowania.

Sąd zważył, iż w odpowiedzi na skargę oraz w piśmie procesowym z dnia [...] września 2025 r. organ odwołał się do pojęcia "nadużycia prawa do informacji publicznej" przez Skarżącego wskazując, że po wystąpieniu z Partii złożył on "szereg" wniosków w trybie u.d.i.p., których przedmiotem były informacje dotyczące działania [...] struktur Partii.

W tym względzie warto powołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2021 r. sygn. akt III OSK 2658/24 (CBOSA), gdzie wskazano, że "w polskim porządku prawnym, w którym konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter publicznego prawa podmiotowego o treści pozytywnej, prawodawca w żadnym miejscu nie wskazał wyraźnie, jakie wartości leżą u podstaw skonstruowania przez niego tego rodzaju prawa. Nie uczynił tego zwłaszcza w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określił jednak, że prawo dostępu do informacji publicznej jest prawem politycznym, umieszczając art. 61 Konstytucji, kreujący to prawo, wśród unormowań dotyczących wolności i praw politycznych. Jest to pewna wskazówka w odkodowaniu tych wartości. Przyjmując, że u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej jako prawa politycznego leżą wartości leżące również u podstaw sprawowania władzy w ustroju państwa, wśród których istotną pozycję zajmuje jawność, to nadużyciem prawa dostępu do informacji publicznej byłoby przy powoływaniu się na jawność życia publicznego jego wykorzystywanie po to, aby podejmować działania niezgodne z prawem (nie na podstawie i w granicach prawa), godzące w sprawność i rzetelność funkcjonowania instytucji publicznych, a także ukierunkowane na nieposzanowanie przyrodzonej i niezbywalnej godności człowieka bądź pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie innych informacji o obywatelach, niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym. Na takie wartości leżące u podstaw prawa dostępu do informacji publicznej wskazuje również Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej. Udostępnienie informacji publicznej wiąże się zawsze z zaangażowaniem personelu urzędniczego i określonych środków technicznych. Związane z tym obowiązki administracji nie są wobec tego obojętne dla efektywności wykonywania innych zadań publicznych. Zakres obowiązku informacyjnego powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść, w celu jego realizacji, podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej, w tym jeśli wniosek ma na celu swoiste udręczenie podmiotu rozpatrującego (zob. w tej materii m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 799/12; z dnia 7 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2687/17; z dnia 11 lipca 2022r., sygn. akt III OSK 2851/21 oraz z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 7265/21)".

Co istotne, odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej, a więc odmowa realizacji roszczenia, które wynika z omawianego prawa podmiotowego, następuje przez wydanie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Forma decyzji czyni bowiem realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w takim przypadku, jak i - ewentualną - kontrolę sądowoadministracyjną (por. wyroki NSA: z dnia 22 marca 2024 r., sygn. akt III OSK 320/22; z dnia 24 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7440/21; z dnia 29 września 2023 r., sygn. akt III OSK 5517/21 oraz z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2285/22; CBOSA).

Z akt sprawy nie wynika jednak aby Partia polityczna wydała decyzję administracyjną w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] sierpnia 2024 r. z powodu nadużycia prawa do informacji publicznej. Argumentacja zawarta w tym zakresie w odpowiedzi na skargę nie mogła zatem na obecnym etapie odnieść zamierzonego skutku.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi (100 złotych) Sąd postanowił jak w punkcie 3 sentencji wyroku w oparciu o art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.