Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Asesor WSA Monika Krywow (spr.), Sędzia WSA Beata Machcińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2022 r. sprawy ze skargi S. M. (M.) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia 29 marca 2022 r. nr COF.OUR.6375.26527.2021 ŁD.JJ.ZZ 15102892 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 29 marca 2022 r., nr COF.OUR.6375.26527.2021 ŁD.JJ.ZZ 15102892, Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach (dalej jako Wierzyciel), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 art. 144 ustawy z dnia 14 czerw ca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r,, poz. 735, dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 34 § 3 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479, dalej jako u.p.e.a.) oraz w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej jako u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia S. M. (M., dalej jako zobowiązany, skarżący), utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia 4 stycznia 2022 r., nr COF.OUR.6375.26527.2021 ŁD.KK.P 15102892 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Organ egzekucyjny prowadził wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne w oparciu o wystawiony przez Wierzyciela tytuł wykonawczy z dnia 24 czerwca 2021 r. nr 50985E1-63/KA/2021, obejmujący opłaty abonamentowe RTV za okres od stycznia 2016 r. do marca 2021 r. wraz z odsetkami ustawowymi.

Wobec doręczenia zobowiązanemu odpisu ww. tytułu wraz z dokonanym zajęciem o wynagrodzeniu zobowiązany pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r., sprecyzowanym pismem z dnia 3 września 2021 r. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne wskazując na nieistnienie obowiązku, błąd co do zobowiązanego, brak uprzedniego doręczenia upomnienia i wygaśnięcie obowiązku. Wskazał, że roszczenie wierzyciela dotyczy nieuiszczonej opłaty RTV za używanie odbiornika pod adresem ul. [...] w C.. Tymczasem, jak dalej argumentował, w okresie objętym tytułem wykonawczym nie używał odbiorników RTV i nie przebywał pod wskazanym adresem, bowiem od marca 2015 r. nie jest współwłaścicielem ww. nieruchomości, zaś od czerwca 2015 r. nie jest tam zameldowany. Od tego czasu wszelkie zobowiązania ponosi właściciel tej nieruchomości, z którymi nie ma nic wspólnego. Zatem roszczenia względem niego są bezpodstawne.

Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2022 r. Wierzyciel oddalił zarzuty: nieistnienia obowiązku, błędu co do zobowiązanego, jak również wygaśnięcia obowiązku w całości lub części. Jednocześnie uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązany zarejestrował odbiornik RTV używany pod adresem ul. [...] w C., następnie pod adresem ul. [...] również w C., a obecnie pod adresem ul. [...] także w C.. Po zgłoszeniu rejestracji przedmiotowych odbiorników wydana została imienna książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne wydane książeczki posiadały numery: [...], [...], [...], [...]. Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków

rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Wprowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników. Wejście w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych spowodowało zmianę technologii realizacji usługi radiofonicznej. Poczta Polska została zobowiązana do nadania z urzędu posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych, które zostały wycofane z użytku, indywidualnych numerów identyfikacyjnych. Po wejściu w życie tej zmiany zobowiązanemu, jako zarejestrowanemu już użytkowników i odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. Zawiadomienie w tym przedmiocie zostało wysłane na aktualny w dacie jego wystawienia adres zobowiązanego. Jednocześnie Wierzyciel nie dysponuje dokumentem wskazującym, że skarżący wyrejestrował odbiornik. Oznacza to, że zarzuty co do nieistnienia obowiązku i błędu co do zobowiązanego są bezzasadne. Jednocześnie zobowiązanie objęte tytułem wykonawczym nie wygasło ani poprzez jego zapłatę, ani w wyniku umorzenia zaległości, ani też z uwagi na przedawnienie, bowiem nie upłynął pięcioletni okres przedawnienia, zatem i ten zarzut należało oddalić. Nie mniej jednak Wierzyciel uznał, że wysłane do zobowiązanego upomnienie z dnia 26 marca 2021 r. zostało skierowane na adres, który nie był adresem aktualnym jego zamieszkania, a zatem zarzut ten należało uznać w całości.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązany podtrzymał zarzut dotyczący błędu co do zobowiązanego, a co za tym idzie nieistnienia obowiązku, a także braku uprzedniego doręczenia upomnienia, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zaprzeczył, by był autorem wniosku o rejestrację twierdząc, że nie on go napisał i kwestionując podpis jako własny. Zauważył przy tym, że na wniosku o rejestrację jest inny adres niż w wystawionym tytule wykonawczym. Zaprzeczył także by dokonywał zmiany adresu na ten wskazany w tytule wykonawczym, jak i pod adresem obecnego zameldowania podnosząc, że Wierzyciel nie przedstawił żadnych dowodów by takie czynności zostały przez niego wykonane. Podkreślił przy tym, że z samego faktu zameldowania nie można wywieść obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Zaznaczył, że z tego co mu wiadomo, właściciel nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] (obecny adres zameldowania skarżącego) z powodów zdrowotnych wyrejestrował odbiorniki z dniem 9 października 2013 r. Kolejno zakwestionował otrzymanie zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego.

Zobowiązany stwierdził także, że od rozwodu (15 marca 2011 r.) nie mieszka pod adresem ul. [...] w C., a wyprowadzając się nie zabrał żadnego wyposażenia, w tym odbiorników RTV, które pozostawił pod tym adresem. Od 25 marca 2011 r., tj. od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o podziale majątku, samodzielnym właścicielem ww. nieruchomości jest jego była małżonka, a on nie ma nie tylko praw do tej nieruchomości, ale także nie może samodzielnie dysponować ruchomościami znajdującymi się w tym lokalu. Nowa właścicielka przeprowadziła zaś wszelkie formalności związane ze zmianą praw własności, w tym dotyczące RTV. Tym samym to ona odpowiada za ponoszenie tych opłat. Zdaniem zobowiązanego odbiornik RTV przypisany jest do adresu. Do zażalenia zobowiązany dołączył kserokopie: odpisu zwykłego z księgi wieczystej dla nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], zaświadczenia o zameldowaniu pod adresem [...] w C. oraz wyroku rozwodowego.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Wierzyciel wskazał na wstępie, że obowiązki związane z rejestracją odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczaniem opłat za ich używanie mają swoje źródło w u.o.a. Odwołał się przy tym do art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 3 tej ustawy. Zaznaczył, że choć u.o.a. jest aktem obecnie obowiązującym, to nie oznacza to, że postępowania nie mogą być wszczęte wobec osób zobowiązanych, które dokonały rejestracji używanych odbiorników przed dniem jej wejścia w życie, bowiem obowiązujące wcześniej ustawy nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek ich rejestracji czy też zgłaszania zmian mających wpływ na dokonaną rejestrację (np, aktualizację danych adresowych, wyrejestrowanie odbiorników, zgłoszenie uprawnień do zwolnienia od opłat abonamentowych).

Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji używanych odbiorników i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym zgłoszono w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia od opłat abonamentowych bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa przysługujące z tytułu ukończenia 75 roku życia na podstawie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1324).

Tymczasem zobowiązany, wykonując ustawowy obowiązek, w dniu 16 lutego 1993 r. (data stempla pocztowego) w Urzędzie Pocztowym C., zgłosił rejestrację odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego używanych pod adresem: ul, [...] w C.. Po zgłoszeniu rejestracji przedmiotowych odbiorników wydana została imienna książeczka radiofoniczna numer [...] służąca do dokonywania opłat abonamentowych. Kolejne wydane książeczki posiadały numery: [...], [...], [...], [...].

Powyższe, zdaniem Wierzyciela, stanowi dowód na okoliczność, iż zobowiązany został zarejestrowany w bazie danych o abonentach i posiada status abonenta zobowiązanego do wnoszenia opłat abonamentowych Jak również, że poprzez złożenie przedmiotowego wniosku rejestracyjnego uzyskał książeczkę radiofoniczną, która służyła do dokonywania wpłat za abonament radiofoniczny/telewizyjny. Potwierdzeniem (dowodem ) zarejestrowania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych dla Poczty Polskiej S.A. był wniosek rejestracyjny, natomiast dla osoby korzystającej z nich była imienna książeczka opłat abonamentowych, wydawana po złożeniu w placówce pocztowej wniosku rejestracyjnego. Imienna książeczka radiofoniczna (do czasu wprowadzenia w 2007 roku zmian technologicznych) służyła abonentom do dokonywania opłat z wykorzystaniem znajdujących się w niej odcinków. Każda dokonana w placówce pocztowej wpłata odnotowywana była i potwierdzana datownikiem placówki pocztowej w ww. książeczce radiofonicznej. Dokumentem potwierdzającym zgłoszenie rejestracji przedmiotowych odbiorników był zatem złożony przez osobę korzystającą z nich (podpisany przez nią) w niosek rejestracyjny uzupełniony numerem wydanej książeczki opłat, zawierający imię i nazwisko, adres zamieszkania oraz rodzaj używanych odbiorników . Ww. dokumenty opatrywane były datownikiem placówki pocztowej, w której dopełniano nałożony ustawą obowiązek rejestracyjny. Złożony przez użytkownika/posiadacza odbiorników w niosek rejestracyjny stanowił podstawę

do zarejestrowania zawartych w nich danych w bazie abonentów Poczty Polskiej. Imienna książeczka radiofoniczna posiadała również druki: "Z " - odcinek służący do zgłaszania zmian formalnoprawnych np.: zmiana adresu zamieszkania, rodzaju posiadanych odbiorników, odcinek "W" - przewidziany do zgłoszenia wyrejestrowania odbiorników oraz odcinek "U" - służący do wystąpienia przez abonenta, który wyczerpał dowody wpłat, do uzyskania nowej książeczki radiofonicznej celem kontynuowania regulowania opłat abonamentowych (wydanie kolejnej książeczki radiofonicznej po wyczerpaniu dowodów w płat w poprzednio wydanej stanowiło kontynuację opłat w ram ach zgłoszonej rejestracji odbiorników).

Odnosząc się do argumentów wynikających z zażalenia, a dotyczących tego, że zobowiązany nie podpisywał i nie składał wniosku o rejestrację odbiornika RTV, Wierzyciel stwierdził, że podważając wiarygodność wniosku rejestracyjnego, którego kserokopię załączono do zaskarżonego postanowienia, zobowiązany nie przedłożył żadnego dokumentu, który stanowiłyby potwierdzenie (dowód), że to nie on złożył wniosek o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego z dnia 16 lutego 1993 r., na którym widnieje jego imię i nazwisko oraz podpis, a który jest dowodem na okoliczność dokonania przedmiotowej rejestracji odbiornika telewizyjnego. Stwierdził przy tym, że nie jest zobowiązany do o zasięgania opinii biegłego grafologa w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje prawdziwość swojego podpisu. Udowodnienie kwestii sfałszowania podpisu leży po stronie zobowiązanego albowiem to zobowiązany, kwestionuje prawdziwość swojego podpisu.

Wierzyciel dalej wskazał, że w dalszej kolejności nadano abonentom indywidualne numery identyfikacyjne wraz z wprowadzeniem zmian technologicznych na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187 z 2007 r., poz. 1342), gdzie jedynie stwierdzono, iż dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Użytkownicy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z u.o.a., ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych, poprzedzających u.o.a., pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania).

Na podstawie obowiązujących przepisów nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. W prowadzona zmiana nie wymagała ponownego zgłoszenia rejestracji używanych odbiorników. Od miesiąca grudnia 2008 r. zarówno abonenci już zarejestrowani, jak i nowi, zaewidencjonowani pozostają pod indywidualnymi numerami, które stanowią osiem ostatnich cyfr w numerze konta bankowego przyporządkowanego danemu abonentowi w celu w noszenia opłat abonamentowych. Rejestracja odbiorników dokonana na gruncie nieobowiązujących już regulacji prawnych nie utraciła mocy ex lege, a w związku z tym nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstw em zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. W szczególności może to wynikać z wyrejestrowania odbiornika.

Zdaniem Wierzyciela, w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo wskazano, że po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. zobowiązanemu został, jako zarejestrowanemu już użytkowników i odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, nadany indywidualny numer identyfikacyjny abonenta [...], który zastąpił imienną książeczkę opłat abonamentowych numer [...]. Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] zostało przesłane do skarżącego pismem z dnia 10 września 2008 r. na adres: ul. [...], [...] C. - aktualny do dnia 2 czerwca 2015 r. czyli w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia. Poczta Polska S.A. przyjęła formę wysyłania do abonentów zawiadomień o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego przesyłką zwykłą, gdyż skoro przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. nie normowały sposoby wysyłki, przesłanie informacji do abonenta w tej formie było prawidłowym działaniem (skoro poprzez dokonanie rejestracji abonent zobowiązany był do uiszczania opłaty abonamentowej). Zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego, których rejestracja nie utraciła ważności, a wierzyciel spełnił nałożony na niego ww. rozporządzeniem obowiązek nadania skarżącemu indywidualnego numeru identyfikacyjnego [...] jak i powiadomienia o jego nadaniu przesyłając przedmiotowe zawiadomienie przesyłką zwykłą na adres zamieszkania aktualny w dacie wysłania przedmiotowego zawiadomienia. Jednocześnie tytuł wykonawczy został wystawiony na zobowiązanego.

Zatem twierdzenie, iż nastąpił błąd co do zobowiązanego Wierzyciel uznał za bezprzedmiotowe.

Wierzyciel podkreślił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych nie jest związany z rejestracją odbiorników w określonym miejscu, lecz z rejestracją odbiorników przez konkretnego abonenta. Zatem w przypadku zmiany miejsca zamieszkania jako użytkownik odbiorników radiofonicznego/telewizyjnego skarżący był zobowiązany zgłosić ten fakt i po aktualizacji danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Natomiast w sytuacji, jeżeli w nowym miejscu zamieszkania nie posiadał odbiorników należało niezwłocznie dopełnić wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania odbiorników. Nieistnienie egzekwowanego obowiązku musi być następstwem zdarzenia prawnego, z którym stosowne regulacje wiążą skutek w postaci zniesienia obowiązku uiszczania abonamentu. Dotychczas wydane akty wykonawcze (wydane na podstawie stosownych delegacji ustawowych) obligatoryjnie nakładały na użytkowników odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych obowiązek niezwłocznego powiadomienia Poczty Polskiej o zmianie danych adresowych, miejsca pobytu stałego (siedziby), zagubieniu lub zniszczeniu książeczki radiofonicznej oraz o zaprzestaniu używania odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Jedynie podjęcie w stosownym czasie właściwych i wymaganych przepisami prawa działań i okazanie dokumentu potwierdzonego datownikiem placówki pocztowej miałoby wpływ na stanowisko wierzyciela. Takiego waloru nie mają zaś kserokopie dokumentów w postaci odpisu księgi wieczystej, wyroku w sprawie rozwodu, zaświadczenia o zameldowaniu, albowiem nie stanowią o dopełnieniu przez zobowiązanego w placówce pocztowej wymaganych przepisami formalności wyrejestrowania ww. odbiorników , czy aktualizacji danych, na podstawie których wierzyciel może uznać roszczenie.

Uwzględniając powyższe wierzyciel stwierdził, że w postanowieniu z dnia 4 stycznia 2022 r. właściwie zostały oddalone zarzuty nieistnienia obowiązku i błędu co do zobowiązanego.

Ostatecznie Wierzyciel uznał, że w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo zajęto stanowisko w zakresie zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane.

Poczta Polska S.A. wypełniając nałożony w myśl art, 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek, w dniu 26 marca 2021 r. skierowała do skarżącego listem poleconym o numerze [...] (za elektronicznym potwierdzeniem odbioru) upomnienie numer [...] wzywające do uregulowania należności z tytułu opłat abonamentowych, pod adres: ul. [...], [...] C., które uznano za doręczone w myśl art. 44 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Aby przewidziane w tym przepisie domniemanie doręczenia było skuteczne, przesyłka zawierająca pism o musi być zaadresowana na prawidłowy (aktualny) adres. Powyższe nie ma miejsca w tej sprawie, wobec czego Wierzyciel uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane co oznacza, że zaistniały przesłanki określone w art. 34a pkt. 1 u.p.e.a. do umorzenia postępowania egzekucyjnego w całości.

Zauważono przy tym, że uznanie zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia jeżeli jest wymagane nie przesądza o anulowaniu zaległości w opłatach abonamentowych obciążających zobowiązanego, a jedynie stanowi podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego numer 50985E1-63/KA/2021 z dnia 24 czerwca 2021 r. Zaznaczono także, że była małżonka nie jest stroną w prowadzanym postępowaniu egzekucyjnym gdyż rejestracja odbiorników dotyczy zobowiązanego.

W skardze na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Wskazał, że nie jest prawnikiem i nie ma wykształcenia prawniczego, a doręczone mu postanowienia są dla niego niezrozumiałe z uwagi na użyty w nich język prawniczy, jak również odwołania do wyroków, do których nie ma dostępu. Zdaniem skarżącego wydane postanowienie narusza:

- § 5 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r., poprzez niedołączenie i nieokazanie przez Wierzyciela dowodu nadania i dowodu odbioru dokumentu w postaci "zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego" z 10 września 2008 r.;

- art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

- art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nierozpatrzenie całości zgromadzonego materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnych ustaleń, iż zmieniając miejsce zamieszkania i zameldowania po rozwodzie i podziale majątku dorobkowego, zobowiązanie opłacania abonamentu rtv "zabrałem" ze sobą na nowy adres, podczas gdy odbiorniki rtv pozostały w posiadaniu nowego samodzielnego właściciela w dotychczasowym miejscu na ul. [...] w C., jak również, iż zostało do mnie wysłane zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta,

- art. 33 § 2 pkt. 3 u.p.e.a. poprzez uznanie, że pomimo iż nie jestem posiadaczem i użytkownikiem odbiorników na ul. [...] w C., jestem zobowiązany z tego adresu opłacać abonament;

- art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. poprzez nieuznanie nieistnienia po mojej stronie obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego wystawionego przez PPSA.

- art. 27 § 1 pkt. 2 u.p.e.a. poprzez wystawienie tytułu wykonawczego na adres ul. [...] w C., a prowadzenie egzekucji z adresu Ul. [...] w C.

- § 2 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 poprzez uznanie, że rejestracja odbiorników przypisana jest do osoby, podczas gdy zgodnie z przepisem i załącznikiem nr 1 jednoznacznie wynika, że rejestracja jest dokonywana w miejscu użytkowania odbiorników przez posiadacza "użytkownika",

- § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji poprzez uznanie, że nie będąc właścicielem, użytkownikiem i posiadaczem odbiorników powinienem zgłosić zaprzestanie użytkowania, podczas gdy odbiorniki w dalszym ciągu były używane w dotychczasowym miejscu zainstalowania na ul. [...] w C..

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w tytule wykonawczym jest błąd

co do zobowiązanego i przez to nie spełnia on wymogów art. 27 § 1 ust. 2), ponieważ w okresie 1 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2021 r. nie mieszkał, nie był zameldowany, nie miał żadnych praw, ani zobowiązań i nie był właścicielem ani współwłaścicielem budynku [...] na ul. [...] w C.. Zaznaczył także, że Wierzyciel sam wskazał, że jest uprawniony do na mocy uprawnień wskazanych w art. 7 ust. 1a (po nowelizacji) u.o.a. do otrzymywania danych z rejestru PESEL, a pomimo tego, mając wiedzę, że od dnia 2 czerwca 2015 r. jest on zameldowany pod innym adresem Wierzyciel twierdzi, że wysłał w dniu 26 marca 2021 r. na ten adres upomnienie wzywające do dobrowolnego uregulowania należności. Nieodebrane upomnienie podobno zostało odesłane do Wierzyciela w dniu 15 kwietnia 2021 r. Na powyższe twierdzenia nie przedstawiono żadnych dowodów.

Podkreślił, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia zostało skierowane do podmiotu, w którym nigdy nie pracował. Jednocześnie z budynkiem na ul. [...] w C. nie ma nic wspólnego od 2015 roku i nie może odpowiadać za zaległości w opłatach rtv z okresu od 1 stycznia 2016 do 31 marca 2021 roku. Ponadto Organ egzekucyjny wszczął egzekucję pod innym adresem ([...] w C.), niż widnieje w tytule wykonawczym ([...] w C.). Wierzyciel w odpowiedzi na jego skargi i zażalenia przedstawione w pismach z 9 sierpnia 2021 r., 3 września 2021 r. oraz 2 listopada 2021 r. oraz brak dołączenia do tytułu wykonawczego upomnienia wniósł do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec niego na odstawie ww. tytułu wykonawczego. Pismem z dnia 22 kwietnia 2022 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne. Tymczasem Wierzyciel nadal twierdzi, że obowiązki wskazane w ww. tytule wykonawczym nadal obciążają jego osobę, z czym się nie zgadza, bowiem w jego ocenie opłaty abonamentowe w nim wskazane związane są z nieruchomością przy ul. [...] w C., do której nie ma żadnych praw. Jednocześnie zaprzeczył by rejestrował odbiornik RTV, wskazując, że dowód rejestracji przedstawiony przez Wierzyciela nie był przez niego podpisywany, ani wypełniany. Ponadto Wierzyciel nie udowodnił, że to on podpisywał wnioski o wydanie kolejnych książeczek opłat abonamentowych, w tym dowodów (odcinków "U" książeczek) i tego komu wydał kolejne wymienione w postanowieniu książeczki.

Zobowiązany podtrzymał także stanowisko, że nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, jak również i to, że po rozwodzie i podziale majątku nie przebywa pod ww. adresem i nie ma praw do rozporządzeniem mieniem ruchomym znajdującym się w lokalu, zatem opłaty abonamentowe powinny obciążać właścicielkę tej nieruchomości, nie zaś jego. Jednocześnie skoro utracił prawo do posiadania i użytkowania odbiorników pod ww. adresem, to nie mógł zgodnie z prawem zgłosić zaprzestanie użytkowania, gdyż odbiorniki dalszym ciągu są użytkowane na ul. [...] w tym samym gospodarstwie domowym (art. 2 u.o.a). Zaznaczył także, że z tego co mu wiadomo, to właścicielka złożyła odpowiednie dokumenty i skorzystała z "art.4.1.6)" u.o.a., jako emerytka z niskimi dochodami (do pisma dołączam odpis z księgi wieczystej dotyczący nieruchomości ul. [...] w C.). Zaznaczył, że od dnia 25 marca 2015 r. nie posiada i nie użytkuje odbiorników i w związku z tym zgodnie z prawem nie mam podstaw do zgłaszania jakichkolwiek zmian do Wierzyciela.

W odpowiedzi na skargę Wierzyciel wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 4 lipca 2022 r. skarżący podtrzymał stanowisko w sprawie, załączając jednocześnie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie podrobienia jego podpisu na wniosku o rejestrację odbiornika RTV z uwagi na przedawnienie karalności czynu.

W kolejnym piśmie, stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę, zobowiązany podtrzymał stanowisko w sprawie. Stwierdził, że nigdy nie kwestionował prawdziwości swojego podpisu, bowiem jego podpisu na wniosku o rejestrację nie ma. Posługując się zatem kserokopią tego wniosku może naruszać art. 270 § 1 kodeksu karnego. Załączył także potwierdzenia złożenia przez niego zawiadomień o przestępstwie dotyczącym tego, iż w okresie od 4 stycznia 2022 r. w C. pracownicy Wierzyciela (wskazani z imienia i nazwiska) używają podrobionego wniosku o rejestrację odbiornika na jego dane jako autentycznego, tj. o czyn z art. 270 § 1 kodeksu karnego, a także poświadczenia nieprawdy w wydanych w sprawie postanowieniach oraz sporządzonej odpowiedzi na skargę, tj. o czyn z art. 271 § 1 k.k.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie spór dotyczy tego, czy zarzut skarżącego błędu co do zobowiązanego prawidłowo został oddalony.

Rozpoznając powyższy spór w pierwszej kolejności należy zauważyć, że pomimo uznania przez Wierzyciela zarzutu braku doręczenia mu upomnienia i w konsekwencji umorzenia postępowania egzekucyjnego nie zachodzi bezprzedmiotowość niniejszego postępowania w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), bowiem zaskarżonym postanowieniem wierzyciel oddalił zarzuty skarżącego co do błędu osoby zobowiązanego, a tym samym nieistnienia obowiązku uiszczenia przez niego opłat abonamentowych za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2021 r. To właśnie to rozstrzygnięcie kwestionuje skarżący.

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.

Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:

1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;

2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:

a) w całości,

b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;

3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:

a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,

b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.

Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności.

W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 2 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 5 oraz u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, braku doręczenia upomnienia, a także wygaśnięcia obowiązku w całości lub części.

Zdaniem Sądu, twierdzenie Wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest trafne.

Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).

W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.

Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa tj. u.o.a.. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.

Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.

Stosownie do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika.

Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.

Należy zatem zauważyć, że w zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego (inicjujących postępowanie) skarżący wskazywał na to, że nie jest on właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w C., bowiem w wyniku rozwodu wyprowadził się z tego adresu (jest obecnie zameldowany pod innym adresem). Oznacza to, że w jego ocenie, jedynie właścicielka powyższej nieruchomości zobowiązana jest do ponoszenia opłat abonamentowych za używanie odbiornika RTV, nie zaś on. Wskazał przy tym, że wezwanie winno być skierowane do tejże osoby pod adres nieruchomości. Przyznał zatem okoliczność, że pod wskazanym adresem był użytkowany odbiornik RTV, nie kwestionując przy tym faktu rejestracji przez niego odbiornika. Następnie, w zażaleniu, zobowiązany już twierdził, z uwagi na argumentację Wierzyciela, że nigdy nie rejestrował odbiornika, a dołączona kopia wniosku o rejestrację nie była przez niego sporządzona i podpisana. Jednocześnie nadal uważa, że opłaty abonamentowe winny obciążać jego byłą małżonkę, bo są związane z adresem użytkowania odbiorników RTV. Argumentacja ta, w ocenie Sądu, jest wzajemnie sprzeczna. Z jednej strony bowiem zobowiązany twierdzi, że nie on rejestrował odbiornik (nie zaprzecza przy tym okoliczności zamieszkiwania uprzednio pod adresem ul. [...] w C.), a jednocześnie nadal konsekwentnie przyznaje, że pod adresem ul. [...] też w C. taki odbiornik był użytkowany, a co więcej nadal wiąże obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych z miejscem jego użytkowania twierdząc, że to obecna właścicielka winna je ponosić. Stanowisko to zostało powielone w skardze, przy czym wskazuje on, że w dniu 9 października 2013 r. właścicielka adresu pod jakim obecnie jest zameldowany wyrejestrowała odbiornik RTV (załączając do skargi kopię dokumentu wyrejestrowania).

Należy jednakże dostrzec, że Skarżący pomimo podnoszenia powyższych okoliczności zarówno w toku postępowania egzekucyjnego, jak i w skardze oraz w replice na odpowiedź na skargę w ogóle nie odniósł się przy tym do okoliczności uiszczania przez niego opłat abonamentowych w ramach zarejestrowanego na niego zarówno imiennych książeczek opłat abonamentowych, jak i indywidualnego numeru nadanego mu na mocy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 10 września 2007 r. Tymczasem w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające wnoszenie przez niego wpłat tytułem opłat abonamentowych, tj. zarówno wydruk z systemu Wierzyciela, ale także pismo B. S.A. z dnia 26 maja 2022 r. wskazujące, że odnotowane zostały wpłaty dokonane przez zobowiązanego (z podanym obecnym adresem jego zameldowania) dotyczące książeczki [...] (nr identyfikacji użytkownika [...]) w dniach 14 i 24 stycznia 2009 r. Numery te zgodne są zatem z numerem ostatniej książeczki imiennej opłat abonamentowych oraz indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika wydanych na skarżącego.

W świetle powyższego nie sposób dać wiarę twierdzeniom skarżącego, że nie rejestrował on odbiornika RTV, ani też nie otrzymał ona zawiadomienia dotyczącego indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika, skoro uiszczał on jednocześnie opłaty w ramach tej rejestracji (tych numerów), w tym po zmianie adresu z ul. [...] na ul. [...] w C..

Skarżący nie powołał się także na okoliczność dopełnienia przez niego obowiązku wyrejestrowania przez niego odbiorników. Za taką czynność nie można przy tym uznać faktu wydania przez sąd powszechny wyroku orzekającego o rozwodzie związku małżeńskiego skarżącego, jak również okoliczność jego zameldowania pod innym adresem. Także ujawnienie we właściwej księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości przy ul. [...] w C. jednego właściciela nie może być utożsamiony z obowiązkiem wyrejestrowania odbiornika RTV. Analogicznie należy ocenić okoliczność wyrejestrowania odbiornika przez inną osobę (A. N. posiadającą inny numer identyfikacyjny użytkownika RTV) jej odbiornika, choć pod adresem zameldowania skarżącego.

Oznacza to, że na skarżącym ciążył obowiązek uiszczania opłat abonamentowych RTV za wskazany okres.

Należy przy tym zaznaczyć, że obowiązek ich umieszczania nie jest związany z daną lokalizacją (nieruchomością) tak jak chce tego skarżący. Obowiązek wynika z faktu zarejestrowania odbiornika przez daną osobę do czasu jego wyrejestrowania, przy czym osoba taka obowiązana była do zgłoszenia o zmianie adresu bądź innych danych zawartych w zgłoszeniu, do czego obligowały ją przepisy: 1) § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (od 1 stycznia 2014 r.), a uprzednio 2) § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) /w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r./, 3) § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) /od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r./, 4) § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) /od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r./.

W świetle powyższego nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie obowiązek nie istniał, a tym samym prawidłowo Wierzyciel oddalił zarzut w tym przedmiocie.

Również w niniejszej sprawie nie doszło do błędu co do osoby zobowiązanego. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego należy rozumieć w taki sposób, że jeżeli w tytule wykonawczym jest wskazany zobowiązany i podjęto czynności egzekucyjne do tego zobowiązanego, to nie występuje błąd co do osoby. Jeśli w tytule wykonawczym byłby zobowiązany, a zostałyby podjęte czynności do innej osoby to wystąpiłby błąd co do osoby. Taka zaś sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie nie sposób uznać także, że zobowiązanie wygasło, bowiem skarżący nie przedstawił dowodu by zobowiązanie wygasło w skutek zapłaty całości lub części, bądź też w wyniku wydania przez KRRiTv decyzji o umorzeniu tego zobowiązania. Jednocześnie zobowiązanie w postaci opłat abonamentowych przedawnia się z upływem lat pięciu od końca roku, w którym powstał obowiązek zapłaty, a w niniejszej sprawie zobowiązanie to określone zostało za okres od stycznia 2016 r. do marca 2021 r., co oznacza, że nie uległo ono przedawnieniu. Konsekwencją jest zatem uznanie za prawidłowe również stanowisko Wierzyciela o oddaleniu zarzutu także w tym przedmiocie.

Sąd uznaje także za zasadne stanowisko Wierzyciela, że nadanie z urzędu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie wymaga - dla swojej skuteczności - doręczenia zawiadomienia o tym fakcie. Pogląd ten należy do ugruntowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 1503/21, LEX nr 3173384 i podane tam wcześniejsze orzecznictwo).

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.