Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej X w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2046/21 w sprawie ze skargi X w W. na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r. nr BSA 1-055-83/21 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od X z siedzibą w W. na rzecz Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 2046/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę X. (dalej: "skarżący") na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2021 r. nr BSA I-055-83/21 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych sprawy.

Pismem z 29 stycznia 2021 r. skarżący wystosował wniosek o udzielenie mu informacji publicznej poprzez wskazanie sygnatur postępowań zakończonych w latach 2019-2021 oraz postępowań w toku, toczących się przed Sądem Najwyższym (dalej: "SN"), w których pozwanym było lub jest Przedsiębiorstwo Państwowe [...], w których sprawa dotyczy roszczeń pracowników o zapłatę odpraw lub odszkodowań wynikających z Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w Przedsiębiorstwie Państwowym [...]. Ponadto wniesiono o przesłanie na wskazany adres mailowy skanów w formacie PDF treści orzeczeń kończących takie postępowania wraz z uzasadnieniami, ewentualnie o wskazanie adresów stron internetowych, pod którymi zostały udostępnione rozstrzygnięcia SN.

W dniu 2 lutego 2021 r. SN wezwał zainteresowanego do wykazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, że uzyskanie przez niego żądanych informacji ma szczególne znaczenie dla interesu publicznego. W piśmie wskazano podstawę prawną powyższego wezwania, to jest art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, dalej jako u.d.i.p.), stanowiący, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W korespondencji z 5 lutego 2021 r. wnioskodawca wykazał, że w ramach wypełniania ustawowych zadań przygotowuje petycję do Sejmu RP w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych, a także rozważa przyłączenie się do postępowań sądowych, mających

za przedmiot interpretację porozumień zbiorowych, które toczą się obecnie z rozlicznych powództw. W opinii skarżącego zapoznanie się z uzasadnieniami zawnioskowanych orzeczeń umożliwiłoby rzeczowe i merytoryczne sformułowanie petycji, a także na wspieranie sądów powszechnych i pracowniczych stron procesów w dostępie do aktualnej myśli orzeczniczej SN.

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego decyzją z 4 marca 2021 r. odmówił udostępnienia informacji w zakresie wskazanym przez skarżącego, przyznając, że

o ile stanowi ona informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p, o tyle jej udostępnienie podlega ograniczeniu określonym w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy. Zawężenie zakresu dostępu do informacji na podstawie powyższego artykułu następuje w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych oraz ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że organ nie miał podstaw do odmowy udostępnienia informacji publicznej. Na poparcie swojego stanowiska wskazał między innymi, że organ nie poczynił żadnych kroków mających na celu ustalenie liczby spraw objętych wnioskiem, nie ma więc wiedzy, czy sporządzenie żądanej informacji publicznej jest zadaniem czasochłonnym i czy zakłóciłoby bieżące funkcjonowanie Sądu Najwyższego.

Decyzją z 31 marca 2021 r. Pierwszy Prezes SN utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że informacja o którą wniesiono, klasyfikuje się jako informację przetworzoną, co oznacza, że składa się ona z pojedynczych informacji prostych, które organ musi wytworzyć na podstawie istniejących dokumentów, a więc zrekonstruować ją od podstaw specjalnie na żądanie wnioskodawcy, co wiąże się z niewspółmiernie dużym nakładem pracy. W uzasadnieniu decyzji zaznaczono, że systemy wykorzystywane do obsługi administracyjnej SN nie posiadają funkcjonalności umożliwiających generowanie zestawień spraw toczących się z udziałem konkretnego podmiotu w określonym charakterze procesowym. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie przedstawił przekonującej argumentacji przemawiającej za uznaniem, że uzyskanie przez niego informacji przetworzonej byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Na powyższą decyzję w dniu 6 maja 2021 r. skierowano skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1

u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 art. 107 § 3 k.p.a., oraz art. 14 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

W uzasadnieniu skarżący odniósł się do bezzasadnie użytego w jego ocenie pojęcia "informacji przetworzonej", gdyż termin ten jest nieostry i na dodatek nieuregulowany w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przytaczając orzeczenia NSA zapadłe w tym w tożsamych sprawach, próbował wykazać, że informacja objęta wnioskiem nie ma charakteru informacji przetworzonej. Skarżący podniósł, że organ jest technicznie zdolny do udzielenia żądanej informacji, gdyż dysponuje odpowiednimi systemami, a ponadto istnieje odrębna komórka organizacyjna obsługująca zadania z zakresu udzielania informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy.

Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Sąd I instancji po analizie pojęcia "informacji przetworzonej" uznał, że informacje żądane przez skarżącego bezsprzecznie miały taki charakter, zatem

z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zobowiązany podmiot mógł żądać wykazania przez skarżącego przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji wskazanych przez Skarżącego we wniosku z 29 stycznia 2021 r.

Sąd wskazał, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do weryfikacji prawdziwości twierdzenia zobowiązanego w zakresie posiadanych informacji. Jeżeli podmiot, do którego zwrócono się o udzielenie informacji publicznej podaje, że nie posiada żądanej informacji w formie i w zakresie zaznaczonym we wniosku, to nie można od niego wymagać i zobowiązywać go do uwzględnienia żądania ich udostępnienia.

WSA w Warszawie podzielił stanowisko organu, że udzielenie informacji na wniosek skarżącego byłoby nie tylko czasochłonne, ale powodowałoby potrzebę analizy – przetworzenia intelektualnego – nie tylko wydanych orzeczeń, ale także akt. Zdaniem Sądu, Prezes SN prawidłowo uznał, że skarżący nie przedstawił przekonującej argumentacji, przemawiającej za uznaniem, że uzyskanie przez niego informacji przetworzonych byłoby szczególnie istotne dla interesu publicznego.

Wyrok zaskarżono w całości, wnosząc o jego uchylenie, oraz uchylenie

w całości zaskarżonej decyzji Prezesa SN z 31 marca 2021 r., a także poprzedzającą ją decyzję z 4 marca 2021 r. Wniesiono również o przyznanie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż wniosek skarżącego kasacyjnie o udzielenie informacji publicznej w przedmiocie sygnatur wszystkich postępowań zakończonych w latach 2019-2021 oraz postępowań w toku według stanu na dzień złożenia wniosku w sprawach zawisłych przed Sądem Najwyższym, w których pozwanym jest przedsiębiorstwo Państwowe [...], w których powodowie dochodzą roszczeń o zapłatę odpraw lub odszkodowań, wynikających z Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w Przedsiębiorstwie Państwowym [...] a także treści orzeczeń kończących te postępowania nie ma charakteru wniosku o udzielenie informacji przetworzonych, bowiem Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego dysponuje systemami teleinformatycznymi obsługującymi bazy danych umożliwiającymi wyodrębnienie konkretnych zbiorów danych, w tym danych objętych wnioskiem, zaś z treści uzasadnień decyzji stanowiących przedmiot postępowania nie wynika, że wykorzystywane przez organ systemy teleinformatyczne obsługujące bazy danych nie umożliwiają wyselekcjonowania informacji objętych wnioskiem skarżącego kasacyjnie, a w konsekwencji wniosek o udzielenie informacji publicznej nie musi zostać uzasadniony poprzez wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w ślad za organem, iż wskazana we wniosku skarżącego kasacyjnie przesłanka istnienia interesu publicznego w uzyskaniu informacji nie została spełniona, podczas gdy skarżący kasacyjnie wskazał konkretne czynności, które podejmie po uzyskaniu informacji publicznej we wnioskowanym zakresie (m. in. przygotowanie i złożenie petycji do Sejmu RP w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych, czy przyłączenie się do postępowań sądowych mających za przedmiot interpretację porozumień zbiorowych), zaś czynności te nakierowane są wprost na ochronę interesu publicznego;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez odmowę uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi na decyzję Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia 4 marca 2021 roku (znak sprawy BSA 1-055-83/21) w sprawie odmowy udzielenia informacji publicznej, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy brak było podstaw do wydania decyzji odmawiającej udzielenia informacji publicznej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec oświadczenia skarżącego kasacyjnie o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznania na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

I. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Przedmiotowy zarzut został podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego. Zauważyć należy, że zgodnie z treścią powołanego art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia prawa materialnego ma wyłącznie dwie normatywne charakterystyki: naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Weryfikowany zarzut został natomiast określony, jako "naruszenie prawa materialnego poprzez "niedostrzeżenie", że wnioskowana informacja nie posiada przymiotu informacji publicznej przetworzonej. Taka konstrukcja zarzutu kasacyjnego jest wadliwa i w istocie nie pozwala na ścisłe ustalenie charakteru zarzucanej wyrokowi WSA wadliwości. Dodatkowo, skarżący kasacyjnie wytyka sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., który nie jest przepisem prawa materialnego, co wyłącza podnoszenie jego naruszenia w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Artykuł 107 § 3 K.p.a. określa obligatoryjne elementy uzasadnienia decyzji administracyjnej zaliczając do nich w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Skarżący kasacyjnie nie wyjaśnia, których elementów nie zawierało uzasadnienie zaskarżonej do WSA decyzji Prezesa SN. Treść skargi kasacyjnej wskazuje raczej, że skarżący kasacyjnie nie tyle wytyka braki konstrukcyjne uzasadnienia decyzji organu, co polemizuje z ujawnionymi w jego treści ocenami prawnymi i ustaleniami. Skarżący kasacyjnie może oczywiście kwestionować ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd pierwszej instancji, jednakże nie w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, które identyfikuje poprzez powołanie się na art. 107 § 3 K.p.a.

Skarżący kasacyjnie twierdzi, że Sąd Najwyższy dysponuje systemami informatycznymi pozwalającymi w sposób zautomatyzowany wyselekcjonować wnioskowane przez niego informacje. Wyeksponować trzeba, że organ co do zasady nie kwestionuje, że w Sądzie Najwyższym funkcjonują systemy informatyczne obsługujące biurowość i urządzenia ewidencyjne. Prezes SN wskazała natomiast, że nie posiadają one funkcjonalności umożliwiających szybkie stworzenie wnioskowanej informacji publicznej. Z treści wniosku dostępowego wynika, że skarżący kasacyjnie domagał się udostępnienia informacji o sygnaturach wszystkich postępowań zakończonych w latach 2019-2021 oraz postępowań w toku, według stanu na dzień złożenia wniosku w sprawach zawisłych przed Sądem Najwyższym, w których pozwanym jest Przedsiębiorstwo Państwowe [...], w których powodowie dochodzą roszczeń o zapłatę odpraw lub odszkodowań, wynikających

z Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych w Przedsiębiorstwie

a także przesłania na adres mailowy treści orzeczeń kończących te postępowania.

Przygotowanie wnioskowanej informacji wymagałoby więc nie tylko odszukania spraw, w których pozwanym było wymienione przedsiębiorstwo, ale również ustalenie, w których z tych spraw przedmiotem roszczenia była zapłata odprawy lub odszkodowania, wynikających z Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że z uwagi na sposób sformułowania wniosku dostępowego, w szczególności poprzez ogólne odwołanie się do "spraw" realizacja wniosku dostępowego wymagałaby od organu przeanalizowania wszystkich kategorii postępowań, inicjowanych każdym dopuszczalnym środkiem prawnym, nie wyłączając pytań prawnych. WSA podał, że rokrocznie do Izby Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego (wcześniej przed Izbą Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych) wpływa około 3.500 spraw. Rozpoznanie sprawy w okresie zakreślonym we wniosku dostępowym nie jest równoznaczne z ustaleniem, że sprawa ta została również w tym okresie zarejestrowana w stosownym repertorium. Informacje o udostępnienie, których wnoszono nie są rejestrowane w repertoriach, jako "roszczenia o zapłatę odpraw lub odszkodowań", tylko w sposób ogólny, jako "sprawy o zapłatę". W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma WSA, że wyselekcjonowanie spraw,

w których przedmiotem roszczenia jest zapłata odprawy, czy odszkodowania,

a podstawą tego roszczenia są postanowienia Regulaminu Programu Dobrowolnych Odejść Pracowniczych, wymagałoby przeglądania akt sprawy. Nie ma zatem podstaw do negowania konkluzji Sądu pierwszej instancji, że uczynienie zadość wnioskowi dostępowemu skarżącego kasacyjnie wymagałoby znacznego zaangażowania czasowego, osobowego, infrastrukturalnego i finansowego, co przesądza

o przetworzonym charakterze wnioskowanych informacji.

II. Naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zw.

z art. 7, 77 § 1, 80, art. 107 § 3 K.p.a. skarżący kasacyjnie upatruje w tym, że WSA wadliwie przyjął, iż w sprawie nie wykazano istnienia szczególnie uzasadnionego interesu społecznego w dostępie do wnioskowanej informacji publicznej. Powołana

w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja mająca wykazać trafność podniesionego zarzutu oraz wpływ wytkniętego nim naruszenia na wynik sprawy jest bardzo ogólna i mało konkretna. Ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia, że wskazany przez skarżącego kasacyjnie cel uzyskania wnioskowanych informacji niewątpliwie ma charakter "społeczny", co potwierdza tak charakter jego podmiotowości, jak i deklarowany sposób wykorzystania tych informacji. Wytknięto również, że organ nie podjął się zbadania, czy posiadał on szczególnie uzasadniony interes społeczny w uzyskaniu wnioskowanych informacji.

Skarżący kasacyjnie eksponuje, że w toku postępowania podał, iż wnioskowane informacje są mu niezbędne - między innymi - do przygotowania i złożenia petycji do Sejmu RP w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych, czy przyłączenia się do postępowań sądowych mających za przedmiot ich interpretację, zaś czynności te nakierowane są wprost na ochronę interesu publicznego.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na tle przepisów u.d.i.p. prezentowany jest pogląd, że interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem Państwa oraz innych podmiotów publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza, jeżeli jest ono związane z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być "szczególnie istotne", co stanowi dodatkowy kwalifikator, przy ocenie, czy dany wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10. Działanie danego wnioskodawcy nie tylko w interesie indywidualnym, lecz

w interesie "ponadindywidualnym" nie jest samoistnie wystarczające dla przyjęcia "szczególnej istotności dla interesu publicznego" takiego działania. Z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że kategoria "szczególnej istotności" dla interesu publicznego kształtuje prawo indywidualnego podmiotu stojącego na zewnątrz wobec podmiotu zobowiązanego do udzielania informacji publicznej. Należy w konsekwencji przyjąć, że kwalifikowana forma interesu publicznego - "szczególnie istotnego" - oznacza, że uzyskanie przez wnioskodawcę informacji przetworzonej przyczyni się do bardzo ważnych dla Państwa, czy społeczeństwa, działań i jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców - zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego:

z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1347/05 oraz z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej

i lepszej ochrony interesu publicznego. Wskazuje się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanej informacji, mają wpływ na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego uzasadniającego uwzględnienie wniosku - zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1870/10 oraz z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 416/12. Brak jest zatem podstaw do udzielenia informacji publicznej przetworzonej podmiotowi, który nie jest w stanie zapewnić, że zostanie ona realnie wykorzystana w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa - tak zasadnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 3097/12.

Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że na podstawie przepisów ustawy

z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. 2022r. poz. 854 ze zm.) organizacje związkowe są uprawnione do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych (art. 19 i art. 191 ustawy), jednakże sama teoretyczna możliwość przedstawiania opinii i stanowisk

w zakresie stanowienia oraz stosowania prawa bez wskazania konkretnego sposobu spożytkowania informacji publicznej nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca żądający informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla jej uzyskania powinien wykazać nie tylko, że jest ona ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, której "znaczność" jest wyznaczona materią żądanej informacji - ale również, że jej otrzymanie stwarza realną możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego. Innymi słowy, wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych - por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III OSK 5040/21. Posiadanie przez związek zawodowy określonych uprawnień publicznych nie może być potraktowane jako automatyczne posiadanie szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest zatem możliwe wykazywanie przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. przez wskazywanie na określone uprawnienia publicznoprawne związki zawodowego, wynikające z ustawy o związkach zawodowych lub statutu związku, czy też wskazywanie na jego publicznoprawny charakter i wywodzenie z tego, iż każde działanie takiego podmiotu jest działaniem

w interesie publicznym. Wyprowadzenie takich wniosków jest daleko idącym uproszczeniem pozycji prawnej związków zawodowych. Dostęp do określonych informacji w przypadku związków zawodowych musi wynikać albo z normy szczególnej albo opierać się na ogólnych zasadach uregulowanych w u.d.i.p. Za posiadaniem przez związek zawodowy szczególnie uzasadnionego interesu prawnego w uzyskaniu dostępu do przetworzonej informacji publicznej nie może przemawiać wyłącznie jego ustrojowa pozycja prawna – analogicznie NSA w wyrokach z 5 grudnia 2023 r., III OSK 3143/21 i z 17 stycznia 2024 r., III OSK 3410/21.

Przekładając przedstawione oceny systemowe na realia niniejszej sprawy trzeba podać, że skarżący kasacyjnie w ogóle nie wykazał, dlaczego wnioskowane informacje są mu potrzebne do przygotowania i złożenia petycji do Sejmu RP

w sprawie potrzeby ustawowego doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych, czy przyłączenia się do postępowań sądowych mających za przedmiot ich interpretację. Skarżący sam wskazuje, że konieczność doprecyzowania charakteru prawnego porozumień zbiorowych powinna nastąpić na poziomie ustawowym, a więc z założenia w tej warstwie normatywnej, która ma charakter generalny i abstrakcyjny. W żaden sposób nie wykazuje koniecznego związku pomiędzy wnioskowanymi informacjami, które dotyczą konkretnych sporów, z konkretnym pracodawcą, na tle konkretnego porozumienia zbiorowego z możliwością przygotowania petycji w sprawie zmian przepisów ustawowych regulujących porozumienia zbiorowe. Treść wniosku dostępowego, skargi oraz skargi kasacyjnej nie pozwala ustalić, z jakiego powodu, akurat te informacje, których dotyczył wniosek dostępowy są niezbędne do podjęcia deklarowanej przez związek zawodowy działalności. Analogicznie, nie wykazano, dlaczego wnioskowane informacje są niezbędne do przyłączenia się do postępowań sądowych mających za przedmiot interpretację porozumień zbiorowych in genere.

Reasumując, jeżeli skarżący kasacyjnie związek zawodowy nie wykazał, że wnioskowana informacja publiczna przetworzona jest niezbędna do podjęcia działań, które w jego ocenie urealniają szczególnie uzasadniony interes publiczny w jej pozyskaniu, nie ma podstaw do jej udostępnienia.

III. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 14 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.d.i.p. jest oczywiście niezasadny. Sformułowano go jako następstwo naruszenia przepisów powołanych w pozostałych zarzutach kasacyjnych, które zweryfikowano negatywnie. W tym stanie rzeczy i ten zarzut nie mógł zostać uwzględniony.

Z wyłożonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw.

z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).