Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Sieńczyło - Chlabicz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4694/15 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi [...] na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania do zwrotu środków z PFRON postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4694/15, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania do zwrotu.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że w skardze [...] – dalej: skarżąca lub spółka - zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej. We wniosku tym skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie posiada w chwili obecnej wolnych środków finansowych. Spółka prowadzi działalność w formie zakładu pracy chronionej, zatrudniając kilkadziesiąt osób, spośród których ponad 75 % stanowią osoby niepełnosprawne z różnymi stopniami niepełnosprawności. Do wniosku dołączono informację o stanie zatrudnienia za okres wrzesień 2014 roku – wrzesień 2015 roku.

Zdaniem Sądu I instancji, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd I instancji stwierdził, że wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie mogą uzasadniać podnoszone w skardze zarzuty wskazujące na wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu Sąd nie ma możliwości dokonania oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, a zatem niedopuszczalne jest wywodzenie konieczności uwzględnienia wniosku z przekonania o wadliwości danego rozstrzygnięcia.

W ocenie WSA, skarżąca uzasadniając swój wniosek, podniosła, iż w przypadku wykonania decyzji może dojść do znacznych trudności finansowych i w konsekwencji do redukcji zatrudnienia. Na poparcie tych twierdzeń spółka nie przedstawiła dowodów i nie udokumentowała w żaden sposób swej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej. Jedynym dokumentem dołączonym do skargi jest informacja o stanie zatrudnienia za okres wrzesień 2014 roku – wrzesień 2015 roku. Z analizy tego dokumentu wynika, iż w ww. okresie zatrudnienie w spółce wynosiło od [...] osób. Wątpliwym jest, ażeby dla przedsiębiorcy zatrudniającego na stałe ok. [...] pracowników, orzeczona do zwrotu kwota [...] tysięcy złotych była sumą powodującą wysokie prawdopodobieństwo utraty płynności finansowej i w konsekwencji konieczność zredukowania etatów pracowniczych.

Zażalenie na wskazane postanowienie Sądu I instancji złożyła skarżąca. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo, że w sprawie wykazano, iż zachodzi niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków.

W uzasadnieniu autor zażalenia stwierdził w szczególności, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wykazał, że brak jej wstrzymania przełoży się na ograniczenie zakresu prowadzonej działalności. Powyższe spowoduje konieczność zmniejszenia zatrudnienia, także wśród zatrudnionych osób niepełnosprawnych. Ponadto skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające wielkość zatrudnienia z wyszczególnieniem liczby pracowników z poszczególnymi stopniami niepełnosprawności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.

Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Aby rozpoznać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd administracyjny musi bowiem mieć możliwość odniesienia zwrotów ustawowych "znaczna szkoda" oraz "trudnie do odwrócenia skutki" do sytuacji konkretnego wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania do zwrotu środków z PFRON. W tym miejscu wskazać należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

Powodem odmowy wstrzymania przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji było uznanie, że skarżąca nie przedstawiła we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji żadnych rzeczowych informacji o swojej aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, które przekonałyby Sąd, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Spółka ograniczyła się jedynie do przedłożenia informacji o stanie zatrudnienia za okres wrzesień 2014 roku – wrzesień 2015 roku.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa.

WSA prawidłowo uznał, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest możliwe wyłącznie, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oczekiwanie od wnioskodawcy, że przedstawi swoją sytuację finansową i majątkową nie jest dodatkową przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, lecz środkiem służącym uprawdopodobnieniu, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować - na tle konkretnej sytuacji finansowej i majątkowej strony - szkodę, którą można by uznać za znaczną.

Do czasu wydania zaskarżonego postanowienia skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej sytuację finansową i majątkową, co pozwoliłoby Sądowi I instancji na ocenę, czy wykonanie decyzji (to jest zwrotu środków finansowych z PFRON) będzie wiązało się dla niej z nakładami, które spowodują znaczną szkodę w jej majątku. Godzi się zauważyć, że skarżąca (reprezentowana przez adwokata) nie przedłożyła dokumentacji odnoszącej się do sytuacji finansowej również do zażalenia. W aktach niniejszej sprawy brak jest dokumentów, które uprawdopodabniałyby oświadczenie zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi doprowadzi do utraty płynności finansowej skarżącej. W szczególności strona wnioskująca o zastosowanie ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie przedstawiła dokumentów obrazujących jej aktualną kondycję finansową.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - oddalił zażalenie.