Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Judecki po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu kwotę 200 (dwieście) złotych, w tym kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi i 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wniosku o sporządzenie uzasadnienia. .

Pismem z dnia 3 kwietnia 2024 r. C. G. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim i Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem.

Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) - zwanej dalej jako: "p.p.s.a." oraz § 27 zarządzenia w sprawie ustalenia zasad biurowości, ze sprawy ze skargi C. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, zarejestrowanej w tut. Sądzie pod sygn. akt I SAB/Op 47/24, wyłączono sprawę ze skargi tego skarżącego w tym samym przedmiocie na Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim. Sprawę wyłączoną zarejestrowano w tut. Sądzie pod sygn. akt I SAB/Op 48/24.

Następnie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 23 kwietnia 2024 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braku formalnego przez wskazanie numeru PESEL, pod rygorem jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Ponadto wezwano skarżącego do wykazania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., że przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie oleskim w sprawie doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, skarżący wyczerpał tryb z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej "k.p.a." i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do organu wyższego stopnia przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu).

Powyższe wezwania, skierowane w jednej przesyłce, zostały doręczone skarżącemu - w dniu 13 maja 2024 r. (por. pocztowego potwierdzenie odbioru przesyłki, k-28 akt).

Pismem z dnia 20 maja 2024 r., przesłanym listem poleconym z tego samego dnia, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia ponaglenia, które powinien był wnieść przed wniesieniem skargi. Jednocześnie poinformował, że w dniu 20 maja 2024 r. złożył do organu wyższego stopnia "ponaglenie". Uzasadniając wniosek o przywrócenie wskazał, że nie ma prawniczego wykształcenia, a Inspektoraty Nadzoru Budowlanego nie wykonały obowiązku poinformowania, że skarga na przewlekłość obwarowana jest obowiązkiem czysto technicznie formalnym wniesienia pisma o tytule "ponaglenie" przed wniesieniem skargi na przewlekłość, a PINB w Oleśnie fakt tego obowiązku ukrył przed nim i zataił. Postanowieniem z dnia 31 maja 2024 r., sygn. akt I SAB/Op 48/24 Sąd odrzucił wniosek C. G. o przywrócenie terminu do wniesienia ponaglenia, jako niedopuszczalny. Skarżący odebrał postanowienie z 31 maja 2024 r., w dniu 18 czerwca 2024 r. i do dnia wydania postanowienia nie złożył na nie zażalenia.

Skarżący jednocześnie wskazał swój numer PESEL.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Jak wynika, bowiem z treści art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W przepisach natomiast ani p.p.s.a. ani k.p.a. nie określono żadnego terminu na wniesienie ponaglenia na przewlekłe prowadzenie postępowania do właściwego organu, ani też terminu do wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Jednak jak wyjaśniono w piśmiennictwie: "Złożenie przez stronę ponaglenia stanowi warunek skutecznego wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub niezałatwienie sprawy w terminie, wniesienie skargi jest bowiem dopuszczalne po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można wnieść po wniesieniu przez stronę ponaglenia zgodnie z k.p.a. (art. 53 § 4 p.p.s.a.). Złożenie skargi przed rozpoznaniem ponaglenia jest skuteczne. Strona nie musi więc oczekiwać na rozpoznanie ponaglenia przez właściwy organ, wystarczy, że takie ponaglenie zostanie wniesione. Należy jednak zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zasadnie przyjmuje się, że ponaglenie nie może być wniesione w tym samym dniu, co sama skarga. "Na słuszność takiej tezy wprost wskazuje sfomułowanie «po wniesieniu ponaglenia», albowiem oznacza ono, że ustawodawca założył pewną sekwencję czasową dokonywania czynności procesowych. Skoro przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (podobnie zresztą jak kodeksu postępowania administracyjnego) nie posługują się przy określaniu terminów systemem godzinowym czy minutowym, a odwołują się do dni, tygodni, miesięcy i lat, to należy uznać, że zwrot, że skargę na bezczynność «można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia», należy rozumieć w ten sposób, że skuteczne wniesienie skargi może nastąpić najwcześniej w dniu następnym po wystąpieniu z ponagleniem" (postanowienie WSA w Krakowie z 21.06.2021 r., II SAB/Kr 59/21, LEX nr 3196651; zob. też postanowienie WSA w Krakowie z 24.10.2022 r., III SAB/Kr 80/22, LEX nr 3427838). "Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając do k.p.a. instytucję ponaglenia, wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie, jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji. Oczywiście sposób załatwienia ponaglenia przez właściwy organ nie ma żadnego znaczenia dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu" (postanowienie NSA z 20.01.2022 r., sygn. akt II OSK 2772/21, LEX nr 3334116).

Jak wykazano powyżej skarżący w przedmiotowej sprawie nie dopełnił niezbędnego warunku skutecznego wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, ponieważ nie wniósł do organu ponaglenia, tylko wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ponaglenia, załączając ponaglenie. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ponaglenia został odrzucony, jako niedopuszczalny, gdyż skarżący nie uchybił terminowi, ponieważ termin taki nie został w żaden sposób określony w przepisach, czy wyznaczony w trakcie postępowania przez sąd lub organ. Jedynym bowiem sposobem na skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania było w świetle wyżej przytoczonych poglądów z piśmiennictwa, złożenie przez skarżącego ponaglenia do organu przed wniesieniem skargi. Wniosek skarżącego podlegał, zatem odrzuceniu jako niedopuszczalny, gdyż po pierwsze nie naruszył on terminu do wniesienia ponaglenia, gdyż taki termin nie został sprecyzowany, a po drugie skutki niezłożenia tego ponaglenia, mogą być sanowane jedynie przez jego złożenie, a następnie może zostać wniesiona skarga na przewlekłe prowadzenia postępowania. Reasumując skarżący może wnieść ponaglenie w każdym czasie do organu, a następnie złożyć skargę do Sądu za pośrednictwem organu.

W związku z powyższym obecnie złożona skarga C. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania, jako niepoprzedzona złożeniem wymaganego przepisami ponaglenia, jest przedwczesna i jako taka jest niedopuszczalna i stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu.

Wobec tego orzeczono, jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.

W punkcie 2 sentencji postanowienia o zwrocie łącznej kwoty 200 zł. Na kwotę tę składa się:

- kwota 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł której zwrot uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., obligująca Sąd do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego do dnia rozpoczęcia rozprawy,

- kwota 100 zł tytułem zwrotu nadpłaconej opłaty za sporządzenie odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem na piśmie, podlegająca zwrotowi na podstawie art. 225 p.p.s.a zgodnie, z którym różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi zwraca się na stronie z urzędu na jej koszt. Skarżący nie był bowiem przez Sąd wzywany do uiszczenia opłaty za sporządzenie odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem na piśmie, ponieważ uzasadnienia postanowień wydawanych w sprawie skarżącego były sporządzane przez Sąd z urzędu, a nie na wniosek i z urzędu doręczane skarżącemu.