I OW 214/11 - Postanowienie

Data orzeczenia	2012-02-14	
Data wpływu	2011-12-22	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Ewa Dzbeńska /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Skarżony organ	Starosta~Starosta	
Treść wyniku	Odrzucono wniosek	
Powołane przepisy	Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362; art.86 ust.4; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art.58 § 1 pkt 6 w zw. art. 15 § 2 i art. 64 § 3 oraz art. 191 ust.4, 218 pkt 16 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. Nr 149,poz. 887);  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Rybnika o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Rybnika a Starostą Szamotulskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy dotyczącej ponoszenia kosztów utrzymania małoletniej K. W. w rodzinie zastępczej postanawia: odrzucić wniosek	
Uzasadnienie
W dniu 22 grudnia 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek Prezydenta Miasta Rybnika o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Rybnika – miasta na prawach powiatu, a Starostą Powiatu Szamotulskiego w przedmiocie ponoszenia kosztów utrzymania małoletniej K. W. w rodzinie zastępczej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowe Centrum Pomocy Społecznej w Szamotułach odmawia zawarcia porozumienia w sprawie zwrotu kosztów pomocy udzielonej rodzinie zastępczej na podstawie art. 86 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej.

Poza sporem pozostaje, że matka dziecka w czasie jego urodzenia nie posiadała miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 100 ust. 1 ustawy oraz art. 25 k.c. a także, że ostatnim a jednocześnie jedynym miejscem zameldowania dziecka była miejscowość P. w powiecie szamotulskim. W tej sytuacji powiatem zobowiązanym jest powiat szamotulski.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej.

Spory o właściwość między organami administracji publicznej powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (por. Prawo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 94). Chodzi tu więc nie o każdą sprawę, którą upoważniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale indywidualną sprawę należącą do jego właściwości, a więc nie tylko rozstrzyganą przez organ administracji publicznej, ale też w postępowaniu uregulowanym procedurą administracyjną.

Zagadnienie dotyczące umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej i pokrycia wydatków z tym związanych do 1 stycznia 2012 r. regulował art. 86 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Ustęp 4 powołanego przepisu przewidywał, że "powiat prowadzący całodobową placówkę opiekuńczo – wychowawczą lub rodzinę zastępczą przyjmującą dziecko oraz powiat na terenie którego funkcjonuje całodobowa placówka opiekuńczo – wychowawcza zawiera z powiatem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania przejętego dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do całodobowej placówki opiekuńczo – wychowawczej porozumienie w sprawie umieszczenia dziecka i wysokości wydatków, o których mowa w ust. 2 lub 3".

W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że porozumienie, o którym mowa w tym przepisie prawa nie miało charakteru aktu administracyjnego lecz umowy cywilnoprawnej. Jeżeli zatem sprawa pokrywania kosztów umieszczenia i pobytu dziecka w placówce opiekuńczo – wychowawczej załatwiana jest w formie porozumienia (umowy) między powiatami, to znaczy, że w tym przypadku nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną. Brak jest bowiem materialnoprawnej podstawy do wydania przez organy decyzji administracyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2010 r., sygn. akt I OW 52/10 oraz z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn. akt I OW 37/09).

Z dniem 1 stycznia 2012 r. przepis art. 86 ustawy o pomocy społecznej został uchylony na podstawie art. 218 pkt 16 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. Nr 149, poz. 887). Jednocześnie w ustawie tej zawarto art. 191 ust. 4, który stanowi odpowiednik uchylonego art. 86 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią tego przepisu powiat, na terenie którego funkcjonują mogące przyjąć dziecko rodzina zastępcza, rodzinny dom dziecka lub placówka opiekuńczo-wychowawcza, zawiera z powiatem, właściwym ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej, porozumienie w sprawie przyjęcia dziecka oraz warunków jego pobytu i wysokości wydatków na jego opiekę i wychowanie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, wyrażony pod rządami poprzednio obowiązującego art. 86 ustawy o pomocy społecznej, że porozumienie między powiatami w sprawie przyjęcia dziecka oraz warunków jego pobytu i wysokości wydatków na jego opiekę i wychowanie ma charakter umowy cywilnoprawnej, pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie sporu w sytuacji, kiedy organy administracyjne zobligowane są do zawarcia porozumienia, oznaczałoby rozstrzygnięcie sprawy cywilnej, a sprawy te nie podlegają rozpoznawaniu i rozstrzyganiu w formie decyzji w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skoro zatem sprawa ponoszenia kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej nie jest załatwiana w formie decyzji administracyjnej, to tym samym nie można mówić, aby powstał spór o właściwość w rozumieniu art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 15 § 2, art. 64 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.