Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. i K. P. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2024 r., sygn. akt VII SA//Wa 611/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 stycznia 2024 r. nr 51/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P.; 2. odrzucić zażalenie D. K.

K. P. i D. K., dalej "skarżące" wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej "WSA w Warszawie" na wskazane w sentencji postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z 5 stycznia 2024 r. nr 51/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.

K. P., w wykonaniu zarządzenia z 11 marca 2024 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Zarządzeniem z 15 października 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 293/24 starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem z 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 293/24 WSA w Warszawie, po rozpoznaniu sprzeciwu od ww. postanowienia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Zarządzeniem z 28 listopada 2024 r., VII SA/Wa 611/24 z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy, Przewodniczący Wydziału VII WSA w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 100 zł stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535), dalej "rozporządzenie", w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.

Jednym pismem z 2 stycznia 2025 r. (nadanym w placówce pocztowej 7 stycznia 2025 r.) D. K. oraz K. P. wniosły zażalenie na powyższe zarządzenie, nie zgadzając się z jego treścią oraz wskazując, że nie są w stanie ponieść kosztów procesowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez D. K. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne.

Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie zaś do treści art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie MWINB z 5 stycznia 2024 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Sprawa, w której wniesiona została skarga, jest zatem sprawą dotyczącą postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Wpis sądowy od takiej skargi stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia wynosi 100 zł. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z 28 listopada 2024 r. o wezwaniu K. P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest zatem prawidłowe.

Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu argumenty zażalenia. Oceniając, na skutek wniesionego zażalenia legalność zaskarżonego zarządzenia, NSA sprawdza jedynie czy istniał obowiązek uiszczenia przez skarżącą wpisu i w jakiej wysokości. Kwestia dotycząca prawa pomocy została natomiast prawomocnie rozstrzygnięta postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 293/24, utrzymującym w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 15 października 2024 r., o odmowie przyznania K. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

W związku z powyższym zażalenie K. P. należało oddalić.

Odnosząc się natomiast do zażalenia wniesionego D. K. wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 198 p.p.s.a. przepis ten ma zastosowanie także do zarządzeń przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 227 § 1 p.p.s.a., zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy.

Ponadto zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez D. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z 28 listopada 2024 r. wzywające K. P. do uiszczenia wpisu od skargi jest niedopuszczalne, ponieważ nie była ona adresatem tego zarządzenia.

Podkreślić należy, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia - w tym przypadku wyłącznie K. P. Rozstrzygnięcia Sądu wydawane w postępowaniu wpadkowym wszczętym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy doręczane są bowiem wyłącznie stronie, której dotyczył ten wniosek (zob. postanowienie NSA z 26 października 2017 r. II OZ 1265/17, LEX nr 2391464). Tym samym zażalenie wniesione przez D. K. podlegało odrzuceniu.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.