drukuj    zapisz    Powrót do listy

6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz, Budowlane prawo, Inspektor Nadzoru Budowlanego, Oddalono skargę kasacyjną, II OSK 840/24 - Wyrok NSA z 2025-04-23, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

II OSK 840/24 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2025-04-23 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Małgorzata Miron /przewodniczący/
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2120/23 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-12-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, 77, 107, 161
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329 art. 106, art. 145 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z.K., M.K., R.K. i B.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2120/23 w sprawie ze skargi Z.K., B.K., M.K. i R.K., na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2023 r., znak: DOR.7210.10.2023.KBL; DOA.7210.2.2023.KBL w przedmiocie uchylenia decyzji oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 grudnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2120/23, oddalił skargę Z. K., B. K., M. K. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 czerwca 2023 r., nr DOR.7210.10.2023.KBL; DOR.7210.2.2023.KBL, którą na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po ponownym rozpoznaniu sprawy organ utrzymał w mocy decyzję własną z 28 kwietnia 2023 r. odmawiającą uchylenia decyzji Wojewody Małopolskiego z 20 marca 2013 r., nr Wl-1.7840.15.188.2012.MM, oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty Tatrzańskiego z 3 października 2012 r., nr 319/12, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. K. pozwolenia na budowę budynku pensjonatowo-mieszkalnego z infrastrukturą techniczną (budowa przyłącza: wodociągowego, kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, elektroenergetycznego, budowa: studni chłonnych, separatora tłuszczów, zbiornika przeciwpożarowego, separatora ropopochodnych, przebudowa istniejącego przyłącza wodociągowego, likwidacja istniejącego przyłącza geotermalnego) na działkach nr [...], [...] i [...], położonych w Z. w rejonie ul. N.

Sąd pierwszej instancji oddalając skargę podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 161 § 1 k.p.a. uzasadniające uchylenie lub zmianę wskazanej wyżej decyzji. Sąd Wojewódzki przywołał treść wniosku skarżących inicjującego kontrolowane postępowanie, w którym wskazano, że istniejący stan zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego polegający na realnym zagrożeniu pożarem wynika z faktu, że turyści korzystający z inwestycji wybudowanej na podstawie decyzji Starosty Tatrzańskiego z 3 października 2012 r. "często pod wpływem środków odurzających odpalają petardy i palą w nocy papierosy, rzucając niedopałki w pobliże drewnianego budynku" zlokalizowanego na działce skarżących, bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że okoliczność zachowania przepisów ochrony przeciwpożarowej w projekcie budowlanym była przedmiotem wnikliwej oceny zarówno Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności decyzji o pozwoleniu na budowę uznały, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego, ujęta w zatwierdzonym projekcie budowlanym, odpowiada warunkom przewidzianym w § 271 ust. 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, a projekt budowlany został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Sąd Wojewódzki podkreślił, że wszelkie okoliczności wskazywane przez skarżących zmierzają do wykazania nieprawidłowości decyzji zatwierdzających projekt budowlany, które nie mogą podlegać badaniu w trybie art. 161 § 1 k.p.a. Ponadto, z wypowiedzi skarżących wynika, że stanu zagrożenia pożarowego upatrują oni nie w decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz w zachowaniu osób korzystających z pensjonatu. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek skarżących o dopuszczenie dowodu z opinii Technicznej Biura Rzeczoznawców i Biegłych z Zakresu Budownictwa autorstwa dr inż. K. M. stwierdzając, że dowód z opinii biegłego nie stanowi dowodu z dokumentu objętego dyspozycją art. 106 § 3 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej Z. K., M. K., R. K. i B. K., zaskarżając w całości wyrok Sądu pierwszej instancji, przytoczyli podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w zw. art. 161 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie tego przepisu i zaakceptowanie przez Sąd Wojewódzki stanowiska organu administracji publicznej, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji PNB objętych postępowaniem, pomimo że w żaden inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. oraz 146 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe zastosowanie tych przepisów i twierdzenie przez Sąd Wojewódzki, że istnieją inne (poza art. 161 § 1 k.p.a.) możliwości wzruszenia decyzji PNB objętych postępowaniem, a to z pominięciem faktu, że od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło więcej niż odpowiednio pięć i dziesięć lat;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 2 Konstytucji RP poprzez zaakceptowanie przez Sąd działania organu, które było bezprawne i niepraworządne i nie powinno mieć miejsca w demokratycznym państwie prawa.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie zarzucili naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku dowodowego z dokumentu - Opinii Technicznej Biura Rzeczoznawców i Biegłych z Zakresu Budownictwa autorstwa dra inż. K. M. - rzeczoznawcy budowlanego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd braku przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego przez organ centralny, braku uwzględnienia nowych okoliczności dotyczących bezpieczeństwa, powstania stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, braku innej możliwości zapobieżenia temu zagrożeniu.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, względnie o rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. zgodnie z wnioskami w niej zamieszczonymi, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. K. i J. K. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza, że poza wadliwościami skutkującymi nieważnością postępowania, wszystkie pozostałe uwzględnia wyłącznie na wyraźnie sformułowany w podstawach kasacyjnych i uzasadniony zarzut naruszenia przepisów. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku. Organy poczyniły bowiem wystarczające ustalenia faktyczne zmierzające do zweryfikowania twierdzeń skarżących kasacyjnie odnośnie wystąpienia przesłanek uchylenia bądź zmiany w trybie art. 161 § 1 k.p.a. decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 20 marca 2013 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Tatrzańskiego z dnia 3 października 2012 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku pensjonatowo-mieszkaniowego z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...] i [...] w Z. w rejonie ul. N. sąsiadujących z budynkiem gospodarczym skarżących kasacyjnie zlokalizowanym na działce nr [...].

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego stanowił art. 161 § 1 k.p.a., zgodnie z którym minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Norma ta reguluje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznej i przewidziana w nim możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony w sytuacjach wyjątkowych wartości szczególnie cennych. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione (wykazane) i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania. Nie chodzi przy tym o stwierdzenie uszczerbku w dobrach chronionych, o stwierdzone negatywne skutki decyzji, lecz o realne i sprawdzalne zagrożenie tych dóbr (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex/el. 2024 kom. do art. 161). Stan zagrożenia dóbr nie może mieć zatem charakteru hipotetycznego czy potencjalnego, musi być realny i obiektywnie sprawdzalny.

W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, którą to oceną jest on związany, ale bada wyłącznie tę sprawę w aspekcie określonych przepisem przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji w związku z tzw. stanem nagłej konieczności administracyjnej. Innymi słowy ocenia on wyłącznie, czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wartości, o których mowa w tym przepisie, istnieje konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Powyższy przepis nie może być wykorzystywany do takich zmian decyzji ostatecznych, które są wynikiem odmiennej oceny stanu faktycznego, jeżeli nie występuje bezpośrednie zagrożenie m.in. życia lub zdrowia ludzkiego (wyrok NSA z 10 maja 1984 r., II SA 1989/83). Z zasady trwałości decyzji administracyjnej oraz z samego brzmienia przepisu art. 161 § 1 k.p.a. wynika jego wyjątkowość, co oznacza nie może podlegać on wykładni rozszerzającej, musi być interpretowany ściśle. Zastosowanie tego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy decyzja jest zgodna z prawem. Podstawowym celem wszczętego w jego trybie postępowania jest ustalenie, w jakim stopniu stan faktyczny odpowiada ustawowym przesłankom uchylenia decyzji ostatecznej.

Możliwość skorzystania z dyspozycji art. 161 § 1 k.p.a. uzależniona jest od spełnienia łącznie dwóch zasadniczych przesłanek, tj. wystąpienia stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo stanu grożącego poważnymi szkodami dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa oraz braku innych mechanizmów prawnych, które mogłyby te zagrożenia usunąć. Z tego wynika, że w pierwszej kolejności kluczowe jest ustalenie stanu zagrożenia dóbr wymienionych w art. 161 § 1 k.p.a., gdyż dopiero jego wystąpienie aktualizuje potrzebę weryfikacji dopuszczalności usunięcia tego stanu przy zastosowaniu art. 161 § 1 k.p.a., czyli ustalenia, czy nie istnieją inne, nadzwyczajne możliwości prawne jego likwidacji.

Analiza zaskarżonych w niniejszej sprawie decyzji oraz zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza kompletność przeprowadzonego przez organ i zaakceptowanego przez Sąd Wojewódzki postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego w sposób wystarczający ustalono okoliczności istotne dla zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. Nie potwierdziły się zatem sformułowane w podstawach kasacyjnych zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 106 § 3 k.p.a., albowiem zgromadzone dowody dostarczyły odpowiednich informacji o faktach relewantnych dla rozstrzygnięcia.

Oceny wystąpienia stanu bezpośredniego zagrożenia dóbr organ prawidłowo dokonał uwzględniając zarówno okoliczności kształtujące charakter inwestycji i decydujące o jej specyfice, jak również argumentację skarżących kasacyjnie, którzy już we wniosku inicjującym postępowanie eksponowali jako przyczyny powstania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia niezgodne z przepisami rozporządzenia zbliżenie budynku pensjonatu do znajdującego się na ich działce sąsiedniej budynku gospodarczego wykonanego z drewna, które stwarza realne ryzyko pożaru i szybkiego rozprzestrzeniania się ognia w gęsto zabudowanej okolicy, potęgowane wskutek niewłaściwych zachowań turystów korzystających z pensjonatu (wyrzucanie niedopałków, odpalanie petard z balkonów).

Źródeł stanu zagrożenia skarżący kasacyjnie doszukiwali się przede wszystkim w braku zachowania wymaganej przez rozporządzenie odległości budynku pensjonatu od zlokalizowanego na ich działce drewnianego budynku gospodarczego, tj. 5,25 m zamiast 12 m oraz w rzeczywistym braku uzgodnienia powyższego rozwiązania w zakresie wymogów przeciwpożarowych, w czym upatrywali a limine wadliwości zatwierdzonego projektu budowlanego pensjonatu.

Tymczasem zachowanie odległości obiektów z punktu widzenia wymogów warunków technicznych oraz istnienie stanu zagrożenia życia, zdrowia czy mienia są zagadnieniami odrębnymi. Brak zachowania odległości pomiędzy budynkami nie przesądza automatycznie o istnieniu stanu zagrożenia. Skarżący kasacyjnie natomiast oprócz powiązania stanu zagrożenia dóbr ze zbliżeniem pensjonatu do budynku gospodarczego nie wskazali żadnych innych okoliczności, które taki stan mogłyby powodować. Z kolei organ dysponując konsekwentną argumentacją skarżących, z której wynika, że dążyli oni do podważenia prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę stwierdził, że nie wykazano, aby istniał stan zagrożenia wskazanych dóbr szczególnie chronionych, a prawidłowości ich stanowiska skutecznie nie podważyły zarzuty kasacyjne.

Przede wszystkim należy jednak podkreślić, że rozwiązania projektowe w zakresie usytuowania budynku pensjonatu względem nieruchomości na działkach sąsiednich, w tym odnoszące się do wymogów ochrony przeciwpożarowej, w których skarżący kasacyjnie upatrują przyczyn stanu zagrożenia, zostały zatwierdzone w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która była przedmiotem kontroli legalności przez sądy administracyjne obu instancji, tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z 10 stycznia 2014 r., II SA/Kr 657/13 i Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 30 grudnia 2015 r., II OSK 1054/14, którymi odpowiednio oddalono skargę oraz skargę kasacyjną skarżących. Oznacza to, że kwestie, o których w nich przesądzono nie mogą być odmiennie oceniane w żadnej innej sprawie ze względu na zasadę związania prawomocnym orzeczeniem sądu ustanowioną w art. 170 p.p.s.a., której istota wyraża się w tym, że także inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie – także inne osoby, muszą brać pod uwagę fakt istnienia oraz treść prawomocnego orzeczenia sądu.

Powyższe judykaty potwierdziły zgodność z wymogami warunków technicznych rozwiązań projektowych w zakresie usytuowania budynku pensjonatu w odległości 5,25 m od budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] oraz w zakresie zadośćuczynienia wymogom ochrony przeciwpożarowej. Zatwierdzony projekt budowlany przewidywał bowiem budowę odrębnej od budynku pensjonatu ściany oddzielenia przeciwpożarowego REI-120, na własnym fundamencie, w linii istniejącego ogrodzenia z działką skarżących wzdłuż ściany budynku gospodarczego usytuowanego w odległości 1,25 m od granicy działki nr [...] (s. 72, 85 projektu budowlanego). Samodzielna ściana przeciwpożarowa pozwoliła na realizację wymogów warunków technicznych wobec usytuowania budynku gospodarczego skarżących w zbliżeniu do działek zainwestowanych, a powyższe rozwiązanie zostało zaakceptowane w uzgodnieniu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, na co zwrócił uwagę akceptując wyniki kontroli Sądu pierwszej instancji Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 1054/14. Zaprojektowanie we wskazanym miejscu elementu ochrony przeciwpożarowej świadczy, wbrew sugestiom skarżących kasacyjnie, że w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego nie zignorowano istnienia obiektu na działce skarżących kasacyjnie, i to niezależnie od tego, czy nazwano go w dokumentacji szopą czy też budynkiem gospodarczym oraz bez względu na to, czy obiekt ten jest wynikiem robót zrealizowanych legalnie czy samowolnie, co trafnie podkreślił Sąd Wojewódzki. Dokumentacja projektowa przeczy supozycjom skarżących kasacyjnie, aby uzgodnienia w zakresie ochrony przeciwpożarowej dokonano w warunkach abstrahujących od położenia na działce skarżących kasacyjnie obiektu gospodarczego drewnianego, łatwo rozprzestrzeniającego ogień, skoro wyraźnie zaprojektowano ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z istoty swojej przewidzianą do minimalizacji ryzyka pożaru ze strony tego obiektu.

Z perspektywy wymogów ochrony przeciwpożarowej, bez względu na status budynku gospodarczego skarżących (legalny czy nielegalny) inwestor zadbał, aby zadośćuczynić im w sposób, który zaakceptowały sądy administracyjne obu instancji we wskazanych wyrokach. W tym zakresie wiążąca jest wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego co do zgodności inwestycji z wymogami warunków technicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej (§ 271 ust. 12 pkt 1 rozporządzenia). W związku z tym argumentacja skarżących kasacyjnie eksponująca wprowadzenie w błąd rzeczoznawcy uzgadniającego projekt budowlany w aspekcie przeciwpożarowym nie mogła skutecznie podważyć stanowiska odnośnie prawidłowości rozwiązań projektowych w tym zakresie oraz stanowić punktu oparcia dla tezy o wynikającym z tego faktu zagrożenia dla dóbr szczególnie chronionych.

W tych okolicznościach przedłożona przed Sądem pierwszej instancji, jak i przed Sądem odwoławczym opinia techniczna sporządzona w istocie w celu analizy dokumentacji projektowej dotyczącej budowy budynku pensjonatu oraz mająca służyć ocenie zgodności z prawem przyjętych w nim rozwiązań projektowych nie mogła stanowić przydatnego i niezbędnego w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. środka dowodowego w kontrolowanym postępowaniu. Niezależnie od tego, Sąd a quo odmawiając dopuszczenia dowodu z opinii technicznej trafnie odwołał się do aktualnej w tym zakresie linii orzeczniczej, która wyklucza dopuszczalność w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który ma charakter opinii biegłego (tak wyrok NSA z 13 września 2023 r., II OSK 3066/20).

Z całokształtu argumentacji skarżących kasacyjnie wynika, że eksploatując tryb z art. 161 § 1 k.p.a. zmierzają oni do ponownej weryfikacji decyzji o pozwoleniu na budowę, czego nie mogą skutecznie uczynić w ramach analizowanego trybu postępowania. Podkreślić bowiem należy, że na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. nie dokonuje się ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ale bada wyłącznie sprawę w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji w związku z tzw. stanem nagłej konieczności administracyjnej. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby stan taki zaistniał, a skarżący nie wykazali takich okoliczności, których istnienie powodowałoby ziszczenie się przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. Przesłanek tych nie konstytuuje subiektywna obawa skarżących wystąpienia potencjalnego zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego wynikająca z ich negatywnej oceny sposobu użytkowania pensjonatu oraz jego wpływu na działkę skarżących. Tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 161 § 1 k.p.a.

Nie potwierdził się również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. oraz 146 § 1 k.p.a. polegający na wadliwym zastosowaniu tych przepisów i stwierdzeniu przez Sąd Wojewódzki, że istnieją inne (poza art. 161 § 1 k.p.a.) możliwości wzruszenia decyzji organów architektoniczno-budowlanych objętych postępowaniem z pominięciem faktu, że od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło więcej niż odpowiednio pięć i dziesięć lat. Sąd a quo bowiem nawiązał w uzasadnieniu wyroku do przepisów art. 156 § 2 i art. 146 § 1 k.p.a. w takim kontekście, że jeśli nie zachodzą okoliczności objęte hipotezami tych przepisów, a występują przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej określone w art. 161 § 1 k.p.a., to może to nastąpić w jednym z trybów nadzwyczajnych a nie na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Tym samym Sąd pierwszej instancji we właściwy sposób odkodował jedną z przesłanek zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. polegającą na braku możliwości usunięcia stanu zagrożenia dóbr szczególnie chronionych innymi mechanizmami przewidzianymi przez prawo (stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania). Poza tym Sąd w istocie nie rozważał szczegółowo tej przesłanki zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. ponieważ stwierdził, że nie wystąpiło zagrożenie dóbr chronionych. W tym kontekście stwierdzenie na s. 7 uzasadnienia wyroku, że okoliczność umorzenia postępowania w sprawie budynku gospodarczego na działkach nr [...] i [...] "być może mogłaby stanowić przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. co w istocie, z przyczyn wyżej wymienionych, wyklucza stosowanie trybu z art. 161 § 1 k.p.a." nie ma wpływu na ocenę prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

Podsumowując, Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej kontroli rozstrzygnięć organu administracji i słusznie przyjął, że odmowa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę budynku pensjonatu była wyrazem prawidłowego stwierdzenia braku przesłanek zastosowania przepisów art. 161 § 1 k.p.a., co czyni zarzuty kasacyjne naruszenia przepisów wskazanych w podstawach kasacyjnych niezasadnymi. W konsekwencji, adekwatnie do wyników przeprowadzonej kontroli legalności Sąd Wojewódzki oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. a rozstrzygnięcie to nie nosi znamion naruszenia standardów państwa prawa.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

Wobec tego, że skarżący kasacyjnie w skardze kasacyjnej zrzekli się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, NSA - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.



Powered by SoftProdukt