Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jarosław Stopczyński po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie z dnia [...] listopada 2021 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku poddania się kwarantannie postanawia: - odrzucić skargę.

Skargą z dnia 4 maja 2022 r. [...], działając jako przedstawiciel ustawowy małoletniej [...], zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie czynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m.st. Warszawie polegającą na objęciu skarżącej kwarantanną w okresie od 10 do 18 listopada 2021 r. związku z kontaktem z osobą, u której stwierdzono obecność SARS-Cov-2.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.

Odnosząc się zatem do pierwszej z wskazanych powyżej przesłanek dopuszczalności skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest czynność objęcia kwarantanną. Wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 2069), państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny może, w drodze decyzji, nałożyć na osobę zakażoną lub chorą na chorobę zakaźną albo osobę podejrzaną o zakażenie lub chorobę zakaźną, lub osobę, która miała styczność ze źródłem biologicznego czynnika chorobotwórczego, obowiązki określone w art. 5 ust. 1. Jednym z takich obowiązków jest m.in. określona w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. f powołanej ustawy kwarantanna. Jednocześnie w dniu podjęcia zaskarżonej czynności w obrocie prawym obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2021 r. poz. 861). Art. § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowił, że "w przypadku objęcia przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną z powodu narażenia na chorobę wywołaną wirusem SARS-CoV-2, izolacją albo izolacją w warunkach domowych, informację o tym umieszcza się w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w § 2 ust. 4 pkt 1. Decyzji organu inspekcji sanitarnej nie wydaje się".

Organ kierując się treścią cytowanego przepisu rozporządzenia rozstrzygnął o objęciu kwarantanną bez zachowania procesowej formy decyzji administracyjnej. W takim przypadku objęcie przez organy inspekcji sanitarnej osoby kwarantanną należy kwalifikować jako czynność z zakresu administracji publicznej zaskarżalną do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to bowiem jednostronna, władcza czynność z zakresu administracji publicznej, nakładająca obowiązki wynikające z przepisów prawa (por. wyroki: WSA w Gliwicach z 27 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 319/20; WSA we Wrocławiu z 25 listopada 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 284/20; z WSA w Warszawie z 20 lipca 2021 r., sygn. akt V SA/Wa 2022/21, wyrok WSA w Olsztynie z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 192/22, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA; por. też S. Trociuk, Prawa i wolności w stanie epidemii, Warszawa 2021, str. 33-34).

Badając natomiast terminowość wniesionej skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten ustanawia bezwzględną zasadę i wszelkie odstępstwa od niej muszą być interpretowane na zasadzie wyjątku. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z powołanej regulacji wynika zatem, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o podjęciu kwestionowanej czynności.

W niniejszej sprawie skarżąca dowiedziała się o objęciu kwarantanną najpóźniej w dniu 8 grudnia 2021 r., tj. w dniu, w którym skierowała do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w m.st. Warszawie wniosek o doręczenie decyzji o objęciu kwarantanną. Tym samym termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 7 stycznia 2022 r. natomiast skarga została nadana w placówce pocztowej dopiero 21 kwietnia 2022 r., a więc ponad trzy miesiące po upływie terminu do jej wniesienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 295/05, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej. Można jedynie domniemywać na podstawie akt sprawy, że przekroczenie terminu spowodowane zostało wadliwie przyjętymi na wstępie założeniami co do możliwości podważenia zaskarżonej czynności przez żądanie doręczenia decyzji. Nie jest to jednak obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zaskarżenie czynności w terminie. W judykaturze utrwalony jest bowiem pogląd, zgodnie z którym nieznajomość prawa nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności określonej prawem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 i z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt III OZ 1361/21, publ. w CBOSA).

Podkreślić trzeba, że art. 53 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczyna się od momentu dowiedzenia się o kwestionowanej czynności, a nie momentu uzyskania wiedzy, że mogła zostać podjęta z naruszeniem prawa, czy momentu rozeznania możliwości jej zaskarżenia.

Skoro zatem skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.