Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1892/23 w sprawie ze skargi T.W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2023 r. nr OA.7721.18.25.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrokiem z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1892/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T.W. (skarżący, inwestor) na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) z 10 października 2023 r. nr OA.7721.18.25.2023, w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu kontenerowego.

2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, zaskarżoną decyzją PWINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (PINB) z 18 lipca 2023 r., nr PINB.5160.13.9.2021, w przedmiocie nakazu rozbiórki.

2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Rz 1892/23 kolejno wskazano, że PINB postanowieniem z 16 grudnia 2021 r. działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 682 ze zm.; dalej: uPb) wstrzymał prowadzenie robót związanych z budową obiektu kontenerowego, użytkowanego jako budynek służący gospodarce rolnej (chłodnia), zlokalizowanego na działce nr [...] w [...] oraz poinformował T.W., jako właściciela ww. nieruchomości, o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.

Wobec nieprzedstawienia dokumentów w celu legalizacji obiektu, decyzją 7 lutego 2022 r. nr PINB.5160.13.9.2021, PINB nakazał inwestorowi rozbiórkę opisanego wyżej obiektu kontenerowego.

2.4. W wyroku przywołano, że postanowieniem z 30 września 2022 r. PINB wznowił na wniosek T.W. postępowanie zakończone ostateczną decyzją z 7 lutego 2022 r., a następnie decyzją z 20 października 2022 r. odmówił uchylenia własnej decyzji wydanej w przedmiocie nakazu rozbiórki.

2.5. Sąd pierwszej instancji ustalił, że kolejno T.W. zwrócił się do PWINB o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 7 lutego 2022 r., zaś decyzją z 2 marca 2023 r. PWINB odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Decyzją z 29 maja 2023 r. nr DON.7100.63.2023.KPI, wydaną na skutek odwołania T.W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił ww. decyzję PWINB i stwierdził nieważność decyzji PINB z 7 lutego 2022 r. W ocenie GINB, wydanie decyzji o rozbiórce spornego obiektu w ostatnim dniu 30-dniowego terminu przewidzianego na złożenie wniosku o legalizację, stanowiło rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji PINB.

2.6. Sąd pierwszej instancji przywołał, że ponowie rozpatrując sprawę spornego obiektu, decyzją z 18 lipca 2023 r. nr PINB.5160.13.9.2021, PINB, działając na podstawie art. 49e pkt 1 uPb, nakazał T.W. (inwestor) rozbiórkę obiektu kontenerowego użytkowanego jako budynek służący gospodarce rolnej (chłodnia), zlokalizowanego na działce nr [...] w [...], a inwestor wniósł od decyzji nakazowej odwołanie.

2.7. Przywołaną na wstępie decyzją z 10 października 2023 r. PWINB utrzymał w mocy decyzję nakazową organu I instancji. Podzielając w całości stanowisko PINB organ odwoławczy podał, że niezłożenie przez inwestora wniosku o legalizację samowoli budowlanej skutkuje powstaniem po stronie organów nadzoru budowlanego obowiązku wydania decyzji o rozbiórce. Odnosząc się do zarzutów odwołania T.W. PWINB podał, że stwierdzenie nieważności poprzednio wydanej decyzji o rozbiórce nie niweczy całości postępowania legalizacyjnego i nie skutkuje koniecznością wszczęcia nowego postępowania w sprawie. W tych okolicznościach PINB powinien zawiadomić strony o ponownie toczącym się postępowaniu, niemniej uchybienie to nie miało na wynik sprawy.

3.1. T.W. wystąpił do WSA w Rzeszowie ze skargą na ww. decyzję PWINB, zarzucając naruszenie art. 48 ust. 3 uPb poprzez jego niezastosowanie i niewydanie ponownego postanowienia o wstrzymaniu budowy i umożliwieniu legalizacji obiektu. Ponadto, w ocenie skarżącego organy naruszyły art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023, poz. 775 ze zm.; K.p.a.) poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie dotyczącym istnienia przedmiotu postępowania oraz skutków decyzji nieważnościowej GINB.

3.2. W odpowiedzi na skargę, PWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Rzeszowie skargę oddalił.

4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych w trybie art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.; Ppsa). Przekazane akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 Ppsa.

4.3. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że stwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej decyzji nakazującej rozbiórkę spornego obiektu nie odnosi skutków względem całego postępowania administracyjnego. Stwierdzenie nieważności decyzji nie niweczy automatycznie dotychczasowych czynności procesowych i nie rozciąga skutków nieważności na inne rozstrzygnięcia wydane w granicach prowadzonej sprawy administracyjnej. W ocenie sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie brak było podstaw do ponownego nałożenia na skarżącego obowiązków na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb. Postanowienie w przedmiocie umożliwienia inwestorowi zalegalizowania dokonanej samowoli budowlanej na podstawie wskazanej wyżej regulacji zostało wydane przez PINB 16 grudnia 2021 r. Brak było zatem podstaw prawnych do przyjęcia, że stwierdzenie nieważności decyzji PINB z 7 lutego 2022 r. powoduje konieczność ponownego wdrożenia całości procedury naprawczej i w konsekwencji wydania nowego postanowienia na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 uPb.

4.5. W konsekwencji, zdaniem sądu a quo PINB skutecznie zainicjował postępowanie naprawcze, którego przedmiotem był obiektu kontenerowy, użytkowany jako budynek służący gospodarce rolnej (chłodnia), zlokalizowany na działce nr [...] w [...]. Natomiast, wobec niezłożenia przez inwestora wniosku o legalizację, prawidłowo PINB decyzją z 18 lipca 2023 r., działając na podstawie art. 49e pkt 1 uPb, nakazał skarżącemu jako właścicielowi, rozbiórkę spornego obiektu.

5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając przedmiotowe orzeczenie w całości.

5.2. Skarżący zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 Ppsa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja PWINB została wydana z naruszeniem art 48 ust. 3 uPb polegające na niewydaniu stosownego postanowienia oraz art. 80 "k.p.a." (przyjdzie uznać, że chodzi o Kodeks postępowania administracyjnego – K.p.a., uwaga Sądu), zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

5.3. Skarżący kasacyjnie wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie kosztów postępowania i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zrzekając się rozprawy.

5.4. W skardze kasacyjnej starano się rozwinąć sformułowaną w nim podstawę kasacyjną, uwypuklając, że nieprawidłowo oceniono stan prawny i faktyczny, nie ustalając czy przedmiotowy obiekt w ogóle nadal istnieje. Sąd pierwszej instancji miał nie dokonać oceny sprawy w aspekcie braku wydania ponownego postanowienia przez organ nadzoru budowlanego i nie odniósł się do zarzutu naruszenia art. 80 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa).

6.2. W skardze kasacyjnej sformułowano w istocie jeden zarzut kasacyjny, sprowadzający się do naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 Ppsa w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja miałaby zapaść z naruszeniem art. 48 ust. 2 i 3 uPb polegającym na braku wydania stosownego postanowienia oraz art. 80 K.p.a. Tak rozumiana podstawa kasacyjna nie jest usprawiedliwiona.

6.3. Podnosząc oznaczone zarzuty wobec uzasadnienia zaskarżonego wyroku dostrzec należy, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa. Wbrew zawartym w motywach środka odwoławczego supozycjom, sąd pierwszej instancji wyraźnie odniósł się do zarzutu skargi odnośnie braku wydania kolejnego postanowienia w trybie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 uPb, a to w kontekście uprzedniego wyeliminowania w trybie nieważnościowym decyzji PINB z 7 lutego 2022 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki spornego obiektu. Sąd pierwszej instancji trafnie zaakceptował stanowisko PWINB sprowadzające się do braku konieczności ponowienia wydania postanowienia w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, skoro wyeliminowanie w trybie nieważnościowym w/w decyzji PINB nie usunęło z obrotu prawnego postanowienia tegoż organu powiatowego z 16 grudnia 2021 r.

6.4. Nie doszło do naruszenia art. 80 K.p.a., wskutek oddalenia skargi, podnoszenie w skardze kasacyjnej, iż wątpliwe jest samo istnienie spornego obiektu jest chybione. Na rozprawie przed sądem pierwszej instancji uczestnik postępowania interweniujący uprzednio w sprawie spornego obiektu wykorzystywanego jako chłodnia dla przechowywania mięsa dla potrzeb funkcjonującej hodowli lisów, oświadczył jednoznacznie, że sporny obiekt istnieje. Oświadczeniu temu nie zaprzeczono, skarżący nie przedstawił także żadnego dowodu świadczącego, aby w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji sporny obiekt został usunięty.

W tych okolicznościach, chybiony jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 Ppsa.

7. Z wyłuszczonych względów skargę kasacyjną oddalono w myśl art. 184 Ppsa.